فریب در رابطه عاطفی شامل افترا گفتن، تحریف حقایق، نهان کردن حقیقت یا گمراه کردن شریک زندگی می شود. این رفتار به اعتماد متقابل صدمه می زند و بستر بی اعتمادی را فراهم می آورد. در این گزارش به بررسی مفهوم فریب، انواع آن، نشانه ها، علل، پیامد‌ها و روش های مواجهه با این پدیده پرداخته شده است.
مفهوم فریب در رابطه عاطفی چیست؟
فریب در رابطه اشکال متنوعی دارد و بی خطر‌ترین نوع آن دروغ مصلحتی یا دروغ سفید نامیده می شود. منظور از دروغ سفید بیانیه ای است که به فردی صدمه نمی رساند، مانندستایش مدل موی جدید همسر یاظ‌هار خنده به شوخی او. هرچند این دروغ ها معمولا ضرری ندارند، اما می توانند الگوی دروغ گویی را در فرد نهادینه کنند و به دروغ های بزرگ‌تر و صدمه زا منجر شوند.
افراد شریک خود را فریب می دهند تا از بحث و دعوا پیشگیری کنند، ناامنی های خود را پنهان کنند یا شریک را در برابر چیزی محافظت نمایند. با وجود نیت خیرخوا‌هانه، این کار صحیح نیست زیرا باعث بی اعتمادی طرف مقابل می شود. تضاد در روایات، رفتارهای غیر معمول و واکنش های تدافعی از نشانه هایی هستند که فردی در حال فریب دادن شریک عاطفی خود است.
مثال هایی از فریب در رابطه
۱. گفتن دروغ های مصلحتی
دروغ مصلحتی یکی از انواع بی خطر فریب دادن است، اما نباید در بیان آن زیاده روی کرد. برای مثال به جای اعتراف به دیرکرد در آرایش، ممکن است بگویید در ترافیک مانده اید. یا در صورت خستگی، با دروغی مصلحتی از ملاقات با دوستان خود را راحت می کنید. این دروغ ها بیشتر برای جلوگیری از گفتگو با طرف مقابل بیان می شوند.
۲. دروغ گویی صریح
بازگاه‌ی دروغ ها از حد بی خطر فرا‌تر می روند و واقعا به منظور فریب شریک عاطفی بیان می شوند. برای مثال به جای اعتراف به بازی کردن، ممکن است بگویید تا این مدت سر کارم بوده است. هرچند این دروغ ها نیز برای پیشگیری از تعارض گفته می شوند، اما پیامدهای بسیار صدمه زایی دارند.
۳. پنهان کردن امور مالی
صریح بودن در مورد درآمد، بدهی ها یا عادات خرج کردن پول برای بسیاری از افراد دشوار است. برخی به دلیل کمبود درآمد و برخی به ترس از سوءاستفاده شریک، در مسائل مالی صادقانه عمل نمی کنند. نظر‌سنجی ها نشان می دهد فریب مالی در میان زوج ها بسیار رایج است.
۴. پنهان کردن خود واقعی
برخی برای جلب محبوبیت یا تأثیرگذاری بیشتر، خود واقعی خود را پنهان کرده و مانند فرد دیگری رفتار می کنند. این کار علاوه بر صدمه به شریک، به خود فرد نیز سختی زیادی وارد می آورد، اما برخی ترجیح می دهند با ارائه نسخه ای مطلوب تر از خود، نظر شریک را جلب کنند.
۵. داستان های ساختگی
این نوع فریب نیز بسیار رایج است. برخی برای جلب توجه شریک، داستان های دراماتیک و فضا‌سازی احساسی می آفریند. این داستان ها همیشه غم انگیز و برای جلب همدردی نیستند، گاهی دستاورد‌هایی هستند که برای بهبود موقعیت خود به فرد نسبت داده می شوند.
۶. پنهان کردن دروغ ها
بازگاه‌ی فرد به شریک دروغ می گوید و سپس تمام تلاش خود را به کار می بند تا اثر آن را بپوشاند. مانند زمانی که در اتاق شریک بوده اید، چیزی را شکسته اید و با پنهان کردن آن از افشای واقعه جلوگیری می کنید.
۷. خیانت
یکی از بدترین و صدمه زاترین فریب ها در رابطه عاطفی، خیانت است. در این حالت فرد در رابطه با شخص دیگری وارد شده و با پنهان کاری سعی می کند همسرش آگاه نشود و رسوا نگردد.
۸. پدیده چراغ گاز
بازگاه‌ی با گفتن حرفی یاظ‌هار چیزی، شریک را مقصر نشان می دهید در حالی که واقعا مقصر نیست. این روش فریبکاری که چراغ گاز نام دارد، باعث می شود شریک به خود شک کند. برای مثال وقتی شریک شما را متهم می کند، به جای پذیرش مسئولیت، موضوع را تکذیب کرده و ادعا می کنید چنین اتفاقی نیفتاده است.
آیا نگفتن برخی اطلاعات نوعی فریب است؟
بله. هرچند گاهی در نگفتن برخی اتفاقات نیت بدی وجود ندارد، اما این کار نیز نوعی فریب محسوب می شود. برای مثال در یک مهمانی شریک سابق خود را می بینید و در توصیف مهمانی برای همسر، بخش مربوط به دیدن شریک سابق را حذف می کنید تا از حساسیت او پیشگیری کنید. اما اگر بعدا از طریق دیگر از این موضوع آگاه شود، قطعا غمگین خواهد شد.
یا ممکن است دچار استرس مالی باشید، اما ترجیح دهید شریک از این موضوع بی خبر بماند تنها برای اینکه او را غمگین نکنید. هرچند نگرانی شما قابل درک است، اما شریک باید در جریان مشکلات مالی قرار گیرد تا با همفکری راه حل های مناسب یافت شود.
نشانه های فریب در رابطه عاطفی
نشانه های بارز فریب در رابطه عبارتند از
- تغییر بی دلیل رفتار یکی از مهمترین نشانه ها، تغییر ناگهانی رفتار یا بروز عادت جدید است، مانند دیر به خانه آمدن شریک در شب ها.
- داستان های متناقض سخنان جدید با روایات قبلی تضاد دارد و متناقض است.
- واکنش های تدافعی در پاسخ به سوالات شما، واکنش تدافعی مشخصی نشان می دهد.
- دست و پا چگی در ارتباط با شما دست و پا چگی می کند، مستقیما به چشمان شما نگاه نمی کند و بی قرار است.
- پاسخ دادن با تردد قبل از پاسخ به سوالات مکث می کند تا کلمات مناسب بیابد.
- محافظت از حریم خصوصی مدام دغدغه تلفن همراه یا لپ تاپ دارد و حتی رمز عبور آن را تغییر داده است.
- دسترس پذیر نبودن گاهی ناگ‌هان ناپدید می شود و از طریق تلفن یا پیامک قابل دسترسی نیست.
- بی ثباتی عاطفی گاهی محبت بیشتری نشان می دهد و گاهی کاملا از نظر جسمی و عاطفی از شما دوری می کند.
علل فریب در رابطه عاطفی
رایج ترین علل فریب در روابط عبارتند از
- پیشگیری از درگیری مهمترین علت دروغ گویی ها و پنهان کاری ها، پیشگیری از تعارض است.
- دقت طلبی گاهی برای جلب رضایت شریک، مقداری حقایق را تحریف می کنند.
- پنهان کردن ناامنی ترس از اینکه اگر شریک نقاط ضعف یا حساسیت ها را بداند، فرد را ترک می کند.
- محافظت از شریک عاطفی گاهی هدف از داستان های ساختگی، محافظت از شریک در برابر چیز‌های منفی و ناخوشایند است.
- ترس از عواقب تلاش برای پنهان کردن عادات نامطلوب به دلیل ترس از قضاوت یا مواجهه با عواقب.
- حفظ استقلال برخی برای حفظ حریم خصوصی و استقلال، ترجیح می دهند همه چیز را با شریک به اشتراک نگذارند.
فریبکاری چه تأثیری بر رابطه عاطفی می گذارد؟
مصداقیت و صداقت مهمترین اصول رابطه سالم محسوب می شوند. فریب دادن شریک باعث می شود این اصول زیر پا گذاشته شوند و شریک فریب خورده هرگز نتواند به طور کامل به طرف مقابل اعتماد کند، حتی اگر پس از آگاه شدن از فریب، رابطه ادامه یابد. اگر در رابطه عاطفی هستید، هرگز برای پنهان کردن ضعف ها و آسیب پذیری خود، شریک را فریب ندهید. مطمئن باشید این رفتار نامطلوب در درازمدت کارآمد نخواهد بود و روزی شریک شما به حقیقت پی می برد.
نحوه برخورد با فریب در رابطه
هرچند آگاه شدن از فریب نزدیک ترین فرد زندگی بسیار آزاردهنده است، اما باید در این شرایط واکنش مناسب نشان دهید.
۱. به احساسات خود فکر کنید
طبیعی است در این موقعیت عصبانی شوید یا حس صدمه دیدگی داشته باشید. لحظه ای به احساسات خود فکر کنید تا بفهمید چه حسی دارید و چرا. شناخت احساسات و تفکر در مورد آن یکی از مهمترین اقدامات در این حالت است.
۲. احساسات خود را به اشتراک بگذارید
با شریک عاطفی خود در مورد تأثیر اعمال او صحبت کنید. اگرچه اولین واکنش ذهنی متهم کردن و آغاز دعوا است، اما صبر کنید و به جای متهم کردن، از احساسات خود بیان کنید. اجازه دهید شریک بداند با این کار چه حسی در شما ایجاد شده است.
۳. سعی کنید شرایط را از دید او ببینید
به جای سرزنش شریک، بدون پیش داوری علت فریب دادن را از او بپرسید. سعی کنید خود را جای او بگذارید و حالت را از دیدگاه او ببینید. هرچند این کار ناخوشایند بودن رفتار او را توجیه نمی کند، اما باعث می شود با دید باز و آگاه‌ی کامل نسبت به موقعیت تصمیم بگیرید.
۴. رابطه را بررسی کنید
ادامه دادن یا ندادن رابطه به شدت و نوع فریب بستگی دارد. اگر شریک برای پیشگیری از ناراحتی شما دروغی گفته که قابل چشم پوشی است، او را ببخشید. اما اگر مرتکب خطای نابخشودنی شده، با هم مشورت کنید و در مورد ادامه یا پایان رابطه تصمیم بگیرید. همسویی یا عدم همسویی ارزش های هر دو طرف را ارزیابی کنید و ببینید امیدی به نجات رابطه وجود دارد یا خیر.
۵. مرز‌ها را تعیین کنید
اگر احساس می کنید ارزش های شما مجددا همسو شده و تصمیم دارید با هم بمانید و مشکلات را حل کنید، باید مرز‌ها را نیز تعیین کنید. در مورد انتظاراتی که از شریک دارید صحبت کنید و پیامدهای نادیده گرفتن مرز‌ها را برای او توضیح دهید.
۶. خودمراقبتی را تمرین کنید
در گذر از این موقعیت، خودمراقبتی را در اولویت قرار دهید. فعالیت های مورد علاقه را انجام دهید، با عزیزانتان وقت بگذرانید و در صورت نیاز برای مراقبت از سلامت روان با مشاور یا درمانگر مشورت کنید.
باز‌سازی اعتماد از دست رفته در رابطه
اگر تصمیم به ادامه رابطه و باز‌سازی اعتماد گرفته اید، این راهکار‌ها را در نظر داشته باشید
- ارتباط باز و صادقانه را در اولویت قرار دهید احساسات خود را بیان کنید و به دیدگاه شریک نیز گوش دهید. بدون سرزنش در مورد بهبود وضعیت فعلی گفتگو کنید.
- به شریک عاطفی خود زمان دهید فرصت عذرخواه‌ی و جبران اشتبا‌هات را به او دهید و اجازه دهید مجدد اعتماد شما را جلب کند.
- صبر کنید باز‌سازی اعتماد زمان بر می دارد و صبر در این مسیر بسیار مهم است. بدانید که بهبود وضعیت فرا‌یندی تدریجی است و هر دو طرف برای باز‌سازی اعتماد به نفس خود به زمان نیاز دارند.
- پیوند عاطفی را باز‌سازی کنید با هم با کیفیت وقت بگذرانید و فعالیتی انجام دهید که شما را به هم نزدیک تر می کند.
- او را ببخشید بخشش مهمترین اصل آغاز مجدد است. اگر شریک را نبخشید، مدام در ذهن اشتبا‌هات او را مرور می کنید. سعی کنید او را ببخشید و زمان جبران اشتباه را به او دهید.
شما چه می گویید؟
هر آنچه لازم بود در مورد فریب در رابطه بدانید، در این مقاله بیان شد. شما چه نظری در این باره دارید؟ تا به حال در رابطه فریب خورده اید؟ لطفا نظرات و تجربیات ارزشمند خود را با ما و کاربران عزیز به اشتراک بگذارید.
