واحد هوش مصنوعی مایکروسافت به‌تازگی اولین هوش مصنوعی تبدیل متن به تصویر خود را با نام MAI-Image-1 معرفی کرده است. این مدل توانایی بالایی در تولید تصاویر واقع‌گرایانه از خود نشان داده است.

براساس اعلام مایکروسافت، طراحی و توسعه این مدل به‌صورت کاملاً داخلی در این شرکت انجام شده است. مایکروسافت که اخیراً به‌سمت تولید مدل‌های هوش مصنوعی اختصاصی رفته، اعلام کرده است که این مدل تولید تصویر گام بعدی در مسیر یادگیری این شرکت خواهد بود.

MAI-Image-1 اولین مدل اختصاصی تبدیل متن به تصویر مایکروسافت است

به گفته مایکروسافت، برای جلوگیری از ایجاد خروجی‌های تکراری یا سبک‌های کلیشه‌ای، از هنرمندان و متخصصان خلاق بازخورد گرفته شده است. همچنین مدل MAI-Image-1 در تولید تصاویر فوتورئالیستی مانند صاعقه، مناظر طبیعی و موارد دیگر نسبت به سایر مدل‌ها برتری دارد و می‌تواند درخواست‌ها را سریع‌تر از مدل‌های بزرگ‌تر و کندتر پردازش کند و خروجی را به کاربر تحویل دهد.

این مدل همچنین توانسته جایگاهی در میان ۱۰ مدل برتر سایت LMArena کسب کند. در این وب‌سایت، کاربران خروجی سیستم‌های مختلف هوش مصنوعی را با هم مقایسه می‌کنند و به بهترین آنها رأی می‌دهند. تصاویری که مایکروسافت به‌عنوان خروجی مدل MAI-Image-1 منتشر کرده حکایت از توانایی بالای این مدل در تولید تصاویر واقع‌گرایانه و با جزئیات زیاد دارد.

MAI-Image-1 عضو جدیدی از خانواده مدل‌های هوش مصنوعی مایکروسافت است. پیش‌تر مدل تولیدکننده صدا MAI-Voice-1 AI و چت‌بات MAI-1-preview را دیده بودیم. مایکروسافت یکی از سرمایه‌گذاران اولیه OpenAI بود، اما رابطه میان دو شرکت به‌تدریج پیچیده‌تر شد. مایکروسافت همچنین اخیراً برای برخی قابلیت‌های Microsoft 365 از مدل‌های هوش مصنوعی شرکت آنتروپیک استفاده کرده و قصد دارد سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجهی را برای آموزش مدل‌های اختصاصی خود مانند MAI-Image-1 انجام دهد.

هنوز اطلاعاتی درباره استانداردهای ایمنی و محدودیت‌های حفاظتی مدل MAI-Image-1 اعلام نشده، اما مایکروسافت گفته که متعهد است تا ارائه نتایجی ایمن و مسئولانه را تضمین کند.

اسلک درحال آزمایش نسخه‌ای ارتقایافته از Slackbot است که آن را به یک دستیار هوش مصنوعی تبدیل می‌کند.

طبق گزارش‌ها، Slackbot درحال‌حاضر بیشتر نقش ابزاری برای یادآوری و ارسال اعلان‌ها دارد، اما با این به‌روزرسانی می‌تواند برنامه‌های اختصاصی متناسب با فضای کاری شما طراحی کند، پیام‌ها را مرور کند، اطلاعات را از کانال‌های مختلف گرد آورد و عملکردهای پیشرفته‌تری ارائه دهد.

تبدیل Slackbot به دستیار هوش مصنوعی

«راب سیمن»، مدیر ارشد محصول اسلک در Salesforce، می‌گوید:

«Slackbot درحال‌حاضر عملکردی نسبتاً ابتدایی دارد، اما ما آن را از پایه بازسازی کرده‌ایم تا به یک دستیار شخصی هوش مصنوعی برای کاربران تبدیل شود.»

در نسخه آزمایشی، Slackbot به‌صورت یک آیکون کنار نوار جستجوی بالای فضای کاری ظاهر خواهد شد. با کلیک روی آن، پنلی شبیه پیام‌های دایرکت در سمت راست صفحه باز می‌شود که می‌توانید درخواست‌هایی مانند «اولویت‌های امروز من چیست؟» یا «آخرین به‌روزرسانی‌های پروژه را پیدا کن» را وارد کنید. Slackbot جدید از مکالمات، فایل‌ها و فضای کاری شما استفاده می‌کند تا کمک‌های شخصی‌سازی‌شده ارائه دهد.

در یک دمو، اسلک نشان داد که Slackbot جدید می‌تواند به‌صورت خودکار وظایف پیچیده و چندمرحله‌ای از جمله ترکیب اطلاعات کانال‌های مختلف برای برنامه‌ریزی عرضه یک محصول را انجام دهد و هم‌زمان طراحی و اجرای کمپین‌های رسانه‌ای با حفظ هویت و لحن برند را مدیریت کند.

یکی از جذاب‌ترین قابلیت‌ها، امکان جستجو در فضای کاری با زبان محاوره است. یعنی اگر به‌دنبال یک سند هستید ولی کلیدواژه دقیق آن را به‌خاطر نمی‌آورید، می‌توانید از Slackbot بخواهید: «سندی را که Jay در آخرین جلسه به اشتراک گذاشت پیدا کن.» همچنین Slackbot می‌تواند با Microsoft Outlook و Google Calendar هماهنگی جلسات را انجام دهد و آن‌ها را زمان‌بندی کند.

این ویژگی‌ها به دیگر قابلیت‌های هوش مصنوعی اسلک اضافه می‌شوند که پیش‌تر شامل خلاصه‌سازی مکالمات و کانال‌ها و تعریف اصطلاحات تخصصی شرکت‌ها می‌شد. سیمن درباره آینده این امکانات می‌گوید:

«ما به‌طور مستمر این ابزارهای کوچک را در بخش‌هایی که بیشترین کاربرد را دارند اضافه می‌کنیم تا کاربران بتوانند کارهای خود را سریع‌تر و راحت‌تر انجام دهند.»

قابلیت‌های فعلی Slackbot، مانند پیام‌های خودکار و عملکردهای سفارشی، همچنان در دسترس خواهند بود.

شرکت‌ها این امکان را دارند که از Slackbot مجهز به هوش مصنوعی استفاده نکنند، اما کاربران حقیقی در فضای کاری نمی‌توانند این ویژگی‌ها را غیرفعال کنند. این سرویس به‌طور کامل در فضای خصوصی ابری Amazon Web Services اجرا می‌شود، به‌طوری که هیچ داده‌ای از محیط امن خارج نمی‌شود و برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

نسخه ارتقایافته Slackbot هم‌اکنون برای 70 هزار کارمند Salesforce در دسترس است و اسلک درحال آزمایش آن با دیگر مشتریان است. این شرکت قصد دارد این قابلیت را تا پایان سال میلادی برای همه کاربران ارائه دهد.

طبق تحقیق پژوهشگران آمریکایی، بغل‌کردن می‌تواند یک سازوکار تقویت‌کننده برای سلامت جسم و روان ما باشد. محققان دریافته‌اند که آغوش‌های مکرر، به عنوان شکلی از حمایت اجتماعی، می‌تواند از ما در برابر استرس محافظت کند، خطر ابتلا به عفونت‌ها را کاهش دهد و حتی شدت علائم بیماری را کمتر کند.

دانشمندان از مدت‌ها قبل می‌دانستند که استرس سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند و افرادی که درگیری‌های بین فردی مداوم دارند، توانایی کمتری برای مبارزه با ویروس‌هایی مانند سرماخوردگی دارند. از سوی دیگر، مشخص بود که حمایت اجتماعی می‌تواند اثرات روانی استرس، مانند افسردگی و اضطراب را کاهش دهد.

محققان دانشگاه کارنگی ملون آمریکا این دو ایده را به هم پیوند زده و این سؤال را مطرح کرده‌اند: آیا حمایت اجتماعی می‌تواند از ما در برابر بیماری‌های فیزیکی ناشی از استرس نیز محافظت کند؟ و آیا در آغوش گرفتن به عنوان یکی از بارزترین نمادهای حمایت اجتماعی، نقشی در این محافظت ایفا می‌کند؟

تأثیر بغل‌کردن برای محافظت در برابر استرس و بیماری

برای پاسخ به این سؤال، محققان آزمایش جالبی طراحی کردند. آنها ۴۰۴ بزرگسال سالم را مورد مطالعه قرار دادند. ابتدا، از طریق پرسشنامه‌ها و مصاحبه‌های تلفنی، میزان حمایت اجتماعی، درگیری‌های روزمره و تعداد دفعات در آغوش گرفته‌شدن هر فرد را ارزیابی کردند. سپس شرکت‌کنندگان را به صورت عمدی در معرض یک ویروس سرماخوردگی رایج قرار دادند و آنها را در قرنطینه تحت‌نظر گرفتند تا ببینند چه کسانی بیمار می‌شوند و شدت علائم در آنها چقدر است.

نتایج این آزمایش بسیار قابل توجه بود. مشخص شد که حمایت اجتماعی خطر ابتلا به عفونت را، به‌ویژه در افرادی که استرس ناشی از درگیری‌های اجتماعی را تجربه می‌کردند، کاهش می‌دهد. اما نکته مهم این بود: یک سوم از کل این اثر محافظتی، مستقیماً به خودِ عمل بغل‌کردن نسبت داده شد.

علاوه‌براین، در میان افرادی که بیمار شدند، کسانی که حمایت اجتماعی بیشتر و آغوش‌های مکررتری را گزارش کرده بودند، علائم بیماری بسیار خفیف‌تری را تجربه کردند. سرپرست این تحقیق می‌گوید: «این قضیه نشان می‌دهد که در آغوش گرفته‌شدن توسط یک فرد مورد اعتماد، می‌تواند به عنوان یک ابزار مؤثر برای انتقال حمایت عمل کند و افزایش تعداد بغل‌ها ممکن است یک راهکار مؤثر برای کاهش اثرات زیان‌بار استرس باشد.»

محققان دو توضیح احتمالی برای این پدیده ارائه می‌دهند. اولین توضیح این است که تماس فیزیکی به خودی خود می‌تواند تأثیرات فیزیولوژیکی آرامش‌بخش داشته باشد و واکنش بدن به استرس را تعدیل کند. توضیح دوم این است که در آغوش‌گرفتن، یک شاخص رفتاری قدرتمند از حمایت و صمیمیت است. احساس حمایت‌شدن، به نوبه خود، به ما کمک می‌کند تا با استرس بهتر مقابله کنیم و در نتیجه، سیستم ایمنی قوی‌تری داشته باشیم.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Psychological Science منتشر شده است.

بازار جهانی هواپیماهای جنگی توسط تعداد کمی خریدار عمده و حتی تعداد کمتری صادرکننده غالب شکل گرفته است. در این مطلب قصد داریم بررسی کنیم که کدام کشورها پیشرفته‌ترین جنگنده‌های آمریکایی، به‌ویژه F-35، F-15، F-16 و F/A-18 را خریداری می‌کنند و چرا این خریدها در چشم‌انداز ژئوپولیتیک و فناوری در حال تغییر سال ۲۰۲۵ اهمیت دارند.

همان‌طور که متحدان ناتو و قدرت‌های نوظهور ناوگان‌های قدیمی جنگنده‌های خود را نوسازی می‌کنند، انتخاب‌ها در مورد پنهانکاری، قابلیت همکاری، هزینه و صنعت داخلی بر تصمیمات خرید تأثیر می‌گذارد. در این مقاله ارزیابی خواهیم کرد که کدام کشورها در حال خرید کدام هواپیما هستند، تغییرات اخیر در سیاست دفاعی را بررسی کرده و ارزیابی خواهیم کرد که چگونه سلطه آمریکا بر بازار صادرات جنگنده‌ها با نظرات سیاسی مخالف در داخل، تعرفه‌ها و جایگزین‌های در حال ظهور اروپایی و آسیایی به چالش کشیده می‌شود.

بزرگ‌ترین خریداران جنگنده‌های آمریکایی

ایالات متحده همچنان بزرگ‌ترین تأمین‌کننده جت‌های جنگنده تاکتیکی در جهان باقی مانده است، با چهار نوع جنگنده که بر بازار فروش به خریداران خارجی غالب هستند. در خط مقدم این حوزه جنگنده نسل پنجمی F-35 Lightning II قرار دارد که به دلیل ویژگی‌های پنهانکاری و قابلیت‌های اتصال شبکه‌ای از دیگر جنگنده‌ها متمایز است. بعد از آن F-15EX Strike Eagle II با ظرفیت حمل مهمات قابل توجه قرار دارد که برای جایگزینی ایگل‌های قدیمی و حمل محموله‌های بزرگ‌تر ساخته شده است. جنگنده قدیمی F-16 Fighting Falcon همچنان به‌عنوان پراستفاده‌ترین جنگنده غربی، به دلیل انعطاف‌پذیری و چندمنظوره بودنش جایگاه خاصی دارد. و F/A-18 Super Hornet با قابلیت عملیات از روی ناوهای هواپیمابر همچنان به خدمت به شرکای کلیدی آمریکا از حاشیه اقیانوس آرام تا اروپا ادامه می‌دهد.

حجم صادرات جنگنده‌های آمریکایی، سلطه آمریکا بر این بازار را تأیید می‌کند. تا اوایل ۲۰۲۵، بیش از ۹۰۰ فروند F-35 در خدمت ۱۹ کشور متحد آمریکا قرار دارد و سفارش خرید بیش از ۱,۷۰۰ فروند دیگر از این نوع نیز ثبت شده، که نشانه‌ای از جذابیت جهانی آن است. F-16 Fighting Falcon به ۲۷ کشور تحویل داده شده است، با حدود ۲,۰۸۰ فروند فعال در سراسر جهان و بیش از ۱۲۰ فروند جدید تحت قرارداد برای صادرات.

اگرچه در ایالات متحده تولید می‌شود، اما F-15EX هنوز خرید تأیید شده‌ای فراتر از خریداران داخلی خود ندارد؛ اگر چه اندونزی در اواخر ۲۰۲۳ پیشنهادی برای خرید ۶ فروند از این نوع امضا ارائه کرده و لهستان به‌طور فعال در حال ارزیابی خرید آن است. خانواده F/A-18 ساخت بوئینگ نیز یک چنگنده پرکار چندمنظوره است که ارزش خود را در خدمت ایالات متحده ثابت کرده و توجه مشتریان کلیدی خارجی را جلب کرده است.

این چهار پلتفرم در کنار هم ستون فقرات قدرت هوایی متحدان ایالات متحده را تشکیل می‌دهند. صادرات تسلیحات آمریکا در سال مالی ۲۰۲۴ با رشد ۲۹ درصدی به رکورد ۳۱۸.۷ میلیارد دلار رسید که بخشی از آن ناشی از ۲۳ میلیارد دلار فروش و بسته‌های نوسازی F-16 به ترکیه و ۱۸.۸ میلیارد دلار قرارداد فروش F-15 به اسرائیل، همراه با خرید بزرگ ۱۳.۳ میلیارد دلاری F-35 توسط کانادا بود. این ارقام نشان‌دهنده تقاضای رو به رشد برای جنگنده‌های آمریکایی در بحبوحه افزایش تنش‌های منطقه‌ای است. چه در آسمان‌های منطقه هندو-پاسیفیک و چه در تقویت جناح شرقی ناتو، پرصادرات‌ترین جنگنده‌های آمریکا همچنان در دهه پیش‌رو شکل‌دهنده بازدارندگی جهانی کشورهای متحد این مناطق خواهند بود.

F-35 Lightning II: شراکت‌ها، سفارش‌ها و مناسبات در حال تغییر

جنگنده F-35 Lightning II ساخت لاکهید مارتین به‌عنوان محور اصلی استراتژی صادرات قدرت هوایی مدرن آمریکا شناخته می‌شود. این جت در سه نسخه (A، B و C) تولید می‌شود که به‌ترتیب برای عملیات متعارف، برخاست/فرود کوتاه یا عمودی (STOVL) و ناونشینی طراحی شده‌اند و طیف گسترده‌ای از نیازهای دفاعی را پوشش می‌دهند.

خریداران اصلی این جنگنده شامل شرکای ناتو (بریتانیا، ایتالیا، هلند، کانادا، دانمارک، نروژ، فنلاند، یونان، رومانی) به‌علاوه ژاپن، کره جنوبی، استرالیا، سوئیس، سنگاپور و برخی کشورهای دیگر هستند.

کشور	نسخه	سفارش‌ها (فروند)	اولین تحویل	توضیحات
ایالات متحده	A / B / C	بیش از ۱,۷۶۳ (A)، ۳۵۳ (B)، ۲۷۳ (C)	۲۰۱۱	بزرگ‌ترین بهره‌بردار (نیروی هوایی، تفنگداران دریایی، نیروی دریایی آمریکا)
بریتانیا	B (STOVL)	۴۸ تحویل‌شده، هدف گذاری ۱۳۸	۲۰۱۸	۱۲ فروند F-35A نیز برای تجهیز به بمب B-61-12 خریداری خواهد شد
ایتالیا	A و B	حدود ۹۰	۲۰۱۵ (A)، ۲۰۱۶ (B)	شریک تولیدی؛ مونتاژ نهایی داخلی در کارخانه کامری
استرالیا	A	۷۲ (با گزینه تا ۱۰۰)	۲۰۱۸	جایگزینی F/A-18های قدیمی؛ تولید قطعات در داخل
هلند	A	۵۲ (به‌علاوه ۶ فروند دیگر در حال بررسی)	۲۰۱۹	جایگزینی F-16
ژاپن	A و B	۱۰۵ فروند A، ۴۲ فروند B	A: سال ۲۰۱۸؛ B: در حال تحویل	بزرگ‌ترین بهره‌بردار آسیایی؛ تولید داخلی
کانادا	A	۸۸	احتمالاً ۲۰۲۶	برنامه با تأخیر ناشی از تغییر مواضع سیاسی
فنلاند	A	۶۴	۲۰۲۵–۲۰۳۰	جایگزینی جنگنده HX؛ انتخاب شده به‌جای گریپن/رافال
لهستان	A	۳۲	۲۰۲۵–۲۰۳۰	بازدارندگی جناح شرقی ناتو؛ قابلیت همکاری ناتو
نروژ	A	۵۲	تحویل نخستین فروند در ۲۰۱۷، تکمیل تا ۲۰۲۵	اولین کشوری که تعهد خرید اولیه را تکمیل کرد؛ بهینه‌سازی برای قطب شمال
دانمارک	A	۳۷ (۲۷ + ۱۰ فروند سفارش ۲۰۲۵)	نخستین تحویل ۲۰۲۳	جایگزینی F-16؛ افزایش تأخیر در تحویل‌ها
بلژیک	A	۳۴	نخستین تحویل ۲۰۲۴	جایگزینی F-16 تحت FMS؛ بسته ۵ میلیارد دلاری
آلمان	A	۳۵	۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹	نقش اشتراک هسته‌ای؛ سفارش شامل گزینه ۱۰ فروند اضافی
یونان	A	۲۰ (گزینه برای ۴۰ فروند دیگر)	حدود ۲۰۲۷–۲۰۲۸	سفارش در سال ۲۰۲۴؛ در انتظار قرارداد FMS؛ پر کردن شکاف اف-۱۶/رافال
رومانی	A	۳۲ (تا ۴۸)	اوایل دهه ۲۰۳۰	قرارداد امضا شده نوامبر ۲۰۲۴؛ جایگزینی F-16؛ گران‌ترین خرید سرانه
سنگاپور	A و B	۸ فروند A + 12 فروند B	A تا ۲۰۳۰، B تا ۲۰۲۶	ناوگان کوچک اولیه؛ ارزیابی قابلیت STOVL برای یک کشور جزیره‌ای
سوئیس	A	۳۶	۲۰۲۷–۲۰۳۰	جایگزینی هورنت و تایگر II؛ انتخاب به‌جای تایفون/رافال
جمهوری چک	A	۲۴	۲۰۳۱–۲۰۳۷	امضای سفارش رسمی در ژانویه ۲۰۲۴؛ جایگزینی JAS39 Gripen؛ تحویل دیرهنگام

با این حال، تردید میان کشورهای خریدار اف-۳۵ در حال افزایش است. سوئد و اسپانیا خریدها را به نفع گزینه‌های اروپایی به تعویق انداخته‌اند، در حالی که کانادا و پرتغال در حال بازنگری تعهدات خود برای خرید هستند. این تحولات نشان می‌دهد که اهرم سیاسی تقریباً به‌اندازه عملکرد در خرید جنگنده اهمیت یافته است.

خانواده F-15 Eagle: از برتری هوایی تا نیروی پرکار

خانواده F-15 با تکامل در قالب مجموعه‌ای از نسخه‌ها که از جنگنده‌های صرفاً برتری هوایی تا مدل‌های دومنظوره ضربتی Eagle و در نهایت نسخه نسل دیجیتال F-15EX ساخت بوئینگ را شامل می‌شود، توان بقای خود را اثبات کرده است. این جنگنده که در اواخر دهه ۱۹۶۰ با نام McDonnell Douglas F-15A/B برای سلطه بر جنگنده‌های دشمن طراحی شد، به‌سرعت قدرت پیشرانه بی‌نظیر، چابکی و عملکرد راداری بی‌رقیبی را نشان داد.

در حالی که مدل‌های نخستین F-15C/D فقط در خدمت نیروی هوایی آمریکا باقی ماندند و صادر نشدند، بوئینگ در دهه ۱۹۸۰ نسخه پایه را به نسخه چندمنظوره F-15E Strike Eagle تبدیل کرد. از آنجا، این پلتفرم نسخه‌های مشتق صادراتی ویژه‌ای را به همراه آورد: F-15I “Ra’am” اسرائیل، F-15J ژاپن، F-15K “Slam Eagle” کره جنوبی، F-15SG سنگاپور، F-15QA قطر و F-15SA عربستان سعودی.

هر نسخه، سامانه‌های مأموریتی خاص کشور خریدار را در خود ادغام می‌کند؛ از مجموعه‌های جنگ الکترونیک اسرائیل گرفته تا رایانه‌های معماری باز قطر، در حالی که ظرفیت بارگذاری خاص و ایمنی موتور دوقلو، ویژگی ثابت ایگل باقی مانده است.

اکنون در خط مقدم این خانواده، F-15EX Eagle II قرار دارد؛ نخستین ایگل تولیدی جدید که از سال ۲۰۰۱ وارد خدمت نیروی هوایی آمریکا شده است. جذابیت F-15EX در مجموعه جنگ الکترونیک با معماری باز، رادار AESA و توانایی حمل سلاح‌های هایپرسونیک روی نقاط اتصال توسعه‌یافته نهفته است. در حالی که نیروهای هوایی غربی بین پنهانکاری و ظرفیت بارگذاری توازن برقرار می‌کنند، Strike Eagle II می‌تواند در میان کشورهایی که قادر به گذار کامل به جنگنده‌های نسل پنجم نیستند، جایگاه ویژه‌ای پیدا کند.

نامه سفارش و پیشنهاد اواخر سال ۲۰۲۳ اندونزی برای خرید شش فروند EX، نخستین صادرات این خانواده را رقم زد؛ ارزیابی‌های جاری «Eagle 3» توسط اسرائیل و لهستان نیز نشانه‌ای از افزایش استقبال در میان متحدان ناتو برای این جنگنده است. بسیاری از نیروهای هوایی اکنون F-35 و F-15EX را به‌عنوان دارایی‌های مکمل می‌بینند: اولی برای مأموریت‌های نفوذی و دومی برای پروازهای با تداوم بالا و حمل بار سنگین. با نیم‌قرن بلوغ عملیاتی، شبکه‌های پشتیبانی قوی و نوسازی مستمر، تبار ایگل که اکنون F-15EX پیشتاز مسیر آن است، همچنان سنگ‌بنای قدرت هوایی جهان تا قرن بیست‌ویکم باقی خواهد ماند.

F‑۱۶ Fighting Falcon: داستان یک مشارکت جهانی

جنگنده F-16 Fighting Falcon به ستون فقرات نیروی هوایی متحدان آمریکا در سراسر جهان تبدیل شده و بیش از ۴,۶۰۰ فروند آن به بیش از ۲۵ کشور تحویل داده شده است. طراحی انعطاف‌پذیر این جنگنده به مشتریان امکان می‌دهد فالکون را با نیازهای راهبردی خود سازگار کنند؛ چه برای حملات دوربرد، رهگیری در ارتفاع بالا یا حملات دقیق زمینی. در عین حال، همه آن‌ها از یک شبکه پشتیبانی مشترک بهره می‌برند که هزینه‌ها را کاهش داده و آمادگی عملیاتی را افزایش می‌دهد.

علاوه بر نیروی هوایی ایالات متحده، چندین کشور دیگر نیز به این جنگنده افسانه‌ای متکی هستند. در ادامه، برخی از مشتریان خارجی فالکون و نحوه سفارشی‌سازی ناوگانشان آمده است:

• یونان حدود ۱۷۰ فروند F-16C/D را به استاندارد Mid-Life Update (MLU) ارتقاء داده است که شامل کابین دیجیتال، لینک داده Link 16 و سازه‌های تقویت‌شده می‌شود.
• ترکیه حدود ۲۴۰ فروند فالکون در گونه‌های Block 50، Block 52+ و مدل‌های MLU بومی دارد که با غلاف‌های هدف‌گیری LANTIRN و کیت‌های جنگ الکترونیک ساخت داخل مجهز شده‌اند.
• امارات متحده عربی ۸۰ فروند Block 60 “Desert Falcon” را در اختیار دارد که مجهز به مخازن سوخت جانبی، رادار AN/APG-80 AESA و سامانه‌های کنترل محیطی بهینه‌شده برای عملیات بیابانی هستند.
• اسرائیل ناوگان F-16I “Sufa” شامل ۱۰۲ فروند جنگنده دو‌سرنشینه را در اختیار دارد که قابلیت اطمینان بدنه آمریکایی را با آویونیک اسرائیلی، سامانه‌های هدف‌گیری نصب‌شده روی کلاهخود و تدابیر مقابله‌ای پیشرفته برای مأموریت‌های حمله عمقی و SEAD ترکیب می‌کند.
• کره جنوبی با حدود ۱۴۰ فروند KF-16 که دارای توانمندی‌هایی مشابه نسخه Block 52 هستند، اما رایانه‌های مأموریتی و لینک‌های داده ساخت داخل را به کار گرفته‌اند.
• کشورهایی مانند مصر، پاکستان، یونان، دانمارک، نروژ و دیگران، ناوگان Block 30/32/40/50 خود را به‌طور مستمر با آویونیک، رادارهای جدید و سامانه‌های دفاع شخصی ارتقاء می‌دهند.

رو به آینده، ارتقاء Block 70/72 “Viper” با محوریت رادار AN/APG-83 SABR AESA، معماری باز و رایانه‌های مأموریتی مدرن، جریان قدرتمندی از صادرات را هدایت خواهد کرد. قراردادها و سفارش‌های اخیر برای این جنگنده از کشورهای بحرین، بلغارستان، اردن، اسلواکی، تایوان، آرژانتین و دیگر کشورهاست.

در همین حال، فالکون‌های دست‌دوم اهدایی از سوی شرکای ناتو در اوکراین به پرواز درمی‌آیند و کشورهایی مانند رومانی، پرتغال و سایر کاربران اروپایی، نسخه‌های قدیمی را تا حد امکان به استاندارد وایپر نزدیک می‌کنند. علاقه فیلیپین، کلمبیا و برخی نیروی‌های هوایی آفریقایی نیز بر ترکیب بدون تاریخ مصرف فالکون از نظر قیمت مناسب، عملکرد و پتانسیل نوسازی آن تأکید دارد. با این سفارش‌ها و برنامه‌های نوسازی خارجی، داستان جهانی فالکون هنوز به پایان نرسیده و بال‌های آن سال‌ها همچنان در آسمان‌ها فرمانروایی خواهند کرد.

F/A‑۱۸ Hornet و Super Hornet: قدرت آتش ناونشین در بازارهای صادراتی

خانواده F/A-18 ساخت مک‌دانل داگلاس/بوئینگ، از مدل‌های اصلی A/B/C/D Hornet گرفته تا نسخه‌های بزرگ‌تر E/F Super Hornet و EA-18G Growler، از سال ۱۹۸۳ ستون فقرات هوانوردی ناونشین آمریکا و متحدانش بوده است. در بازه زمانی ۱۹۷۸ تا ۲۰۲۰، بیش از ۲,۱۰۰ فروند از خانواده هورنت تولید شد که بر عرشه ناوهای هواپیمابر و در نیروهای هوایی جهان خدمت کرده‌اند.

در سال ۲۰۲۵، حدود ۸۲۰ فروند از این هواپیماها همچنان در خدمت فعال هشت کشور باقی مانده‌اند؛ از هورنت‌های قدیمی که در انتظار بازنشستگی هستند گرفته تا سوپر هورنت‌هایی که هنوز از طریق آخرین خطوط تولید بوئینگ، با برنامه تحویل تا اواخر ۲۰۲۵، به دست مشتریان می‌رسند.

در حالی که خط تولید F/A-18 در شرکت بوئینگ تا سال ۲۰۲۷ به تحویل‌های نهایی خود نزدیک می‌شود، چندین کشور همچنان هم نسخه‌های قدیمی هورنت و هم گونه‌های جدیدتر سوپر هورنت را به کار می‌گیرند. استرالیا، کانادا، فنلاند، اسپانیا، مالزی و سوئیس هنوز به مدل‌های اورجینال F/A-18A/B و C/D متکی هستند، در حالی که کویت و استرالیا و البته ایالات متحده، نسخه‌های پیشرفته‌تر F/A-18E/F Super Hornet را نیز در خدمت خط مقدم دارند.

کشور	نسخه	کل ناوگان (فروند)	توضیحات
استرالیا	E/F، EA-18G	۳۶	شامل نسخه جنگ الکترونیک Growler
کانادا	A/B/C/D	۱۱۳	تا سال ۲۰۲۵ با F-35 جایگزین می‌شود
اسپانیا	EF-18	۷۲	ارتقاءیافته با رادارهای AESA
کویت	F/A-18C/D	۲۸	جنگنده‌های Block II ساخت جدید
مالزی	F/A-18D	۱۸	خریداری‌شده به صورت دست دوم از استرالیا
سوئیس	F/A-18C/D	۲۲	برنامه ارتقاء میانه‌عمر در حال اجرا

وضعیت اسپانیا، پیچیدگی تعامل بین آرزوهای خرید و سیاست‌های صنعتی را برجسته می‌کند: مادرید در سال ۲۰۲۵ برنامه خرید F-35B را کنار گذاشت و تصمیم گرفت بودجه را به سمت Eurofighter Typhoon هدایت کند و منتظر سامانه آینده FCAS بماند، که این تصمیم باعث شد ناو هلیکوپتربر آبی-خاکی Juan Carlos I بدون جایگزین VTOL برای AV-8B Harrier‌های بازنشسته باقی بماند.

هدایت روندها، چالش‌ها و چشم‌اندازهای آینده

با نگاهی به آینده، صادرات جنگنده‌های آمریکایی به ظرفیت صنعتی، پشتیبانی آمادگی رزمی و تغییرات در چشم‌انداز تهدیدها بستگی خواهد داشت. موج برنامه‌های رقیب مانند FCAS در اروپا، J-35 در چین و Su-57 در روسیه، فشار رقابتی را افزایش می‌دهد.

صادرکنندگان باید مجوزهای صادرات، تعهدات جبرانی (offset) و ریسک‌های امنیت سایبری را مدیریت کنند. در همین حال، خریداران کل هزینه چرخه عمر را می‌سنجند: خرید جنگنده‌های نسل پنجم با پنهانکاری پیشرفته در برابر جنگنده‌های پرکار نسل چهارم با هزینه خرید پایین‌تر. رشد اخیر ۲۹ درصدی در تأیید فروش تسلیحات توسط وزارت خارجه آمریکا، همچنان نشان‌دهنده تقاضای قوی برای جنگنده‌های ساخت این کشور است، اما بر نیاز به دیپلماسی محتاطانه و تاب‌آوری زنجیره تأمین نیز تأکید دارد.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که تا سال ۲۰۳۰، بازار جنگنده‌ها به ارزشی بیش از ۶۰ میلیارد دلار در سال برسد و فناوری‌هایی چون هوش مصنوعی، همراه‌های بدون‌سرنشین و هوانوردی رزمی شبکه‌محور نیازها را دگرگون کنند. با این حال، در حال حاضر، F-35، F-15EX، F-16 و F/A-18 همچنان ستون فقرات توان هوایی کشورهای همسو با غرب باقی مانده و تضمین می‌کنند که طراحی و پشتیبانی صنعت هوانوردی ایالات متحده دهه‌ها آسمان‌های اروپا تا هند-پاسیفیک را در کنترل خود داشته باشد.

پس از برگزاری رویداد رونمایی نسل جدید آیفون، بسیاری از علاقه‌مندان اپل منتظر مرحله بعدی معرفی محصولات این شرکت هستند. حالا «مارک گرمن» از بلومبرگ اعلام کرده که کوپرتینویی‌ها در روزهای آینده چند محصول جدید معرفی می‌کنند.

گرمن اعلام کرده است که رونمایی از نسخه جدید آیپد پرو، ویژن پرو و مک‌بوک پرو مجهز به تراشه M5 قریب‌الوقوع است. انتظار می‌رود این محصولات بدون مراسم ویژه و به‌صورت آنلاین معرفی شوند.

محصولات جدید اپل در روزهای آینده معرفی می‌شوند

در تازه‌ترین گزارش مارک گرمن گفته شده که اپل به احتمال زیاد چند محصول مهم را این هفته معرفی خواهد کرد. دو محصولی که بیش از همه احتمال دارد این هفته از راه برسند، نسخه M5 آیپد پرو و ویژن پرو هستند که گرمن رونمایی آنها را قریب‌الوقوع دانسته است.

همچنین، گرمن احتمال معرفی یک مک‌بوک پرو جدید را مطرح کرده است، اما همان‌طور که منابع دیگر گزارش داده‌اند، احتمالاً تنها نسخه M5 پایه عرضه می‌شود و نسخه‌های پیشرفته با M5 Pro و M5 Max تا اوایل سال آینده میلادی معرفی نخواهند شد.

محصولاتی که مجهز به تراشه M5 نیستند، احتمالاً این هفته معرفی نخواهند شد. پیش‌تر انتظار می‌رفت خبرهای جدیدی از هوم‌پاد مینی، Apple TV و ایرتگ قبل از پایان 2025 منتشر شود، اما هنوز این اتفاق رخ نداده است. گرمن تأکید کرده این محصولات همچنان در برنامه اپل قرار دارند اما زمان مشخصی برای عرضه آنها در دسترس نیست.

اپل قصد دارد در آینده یک آیپد جدید با تراشه A18، آیپد ایر با تراشه M4، دو مانیتور اکسترنال جدید برای مک و در نیمه اول 2026 آیفون 17e را رونمایی کند.

اما این هفته، تمرکز اپل بر روی محصولات کلیدی با تراشه M5 خواهد بود و فعلاً بهتر است منتظر سایر محصولات این شرکت نباشیم.

طبق گزارش‌های جدید، اپل در آستانه نهایی‌کردن قرارداد خرید استارتاپ پیشرو در زمینه بینایی کامپیوتری، یعنی Prompt AI، قرار دارد. این اقدام نشان‌دهنده تلاش اپل برای تقویت قابلیت‌های هوش مصنوعی خود، به ویژه در اکوسیستم خانه هوشمند HomeKit است.

در معامله جدید، اپل شرکت Prompt AI را کامل تصاحب نمی‌کند. درعوض کوپرتینویی‌ها می‌خواهند تیم مهندسی و استعدادهای مهم Prompt AI را جذب کنند. این یک استراتژی رایج در میان غول‌های فناوری است تا استعدادها را جذب کنند و درعین‌حال نظارت‌های سختگیرانه ضدانحصار رگولاتورها را دور بزنند. براساس جزئیات فاش‌شده از جلسه داخلی شرکت Prompt AI، حقوق کارمندانی که به اپل نخواهند پیوست، کاهش خواهد یافت.

خرید استارتاپ Prompt AI توسط اپل

محصول اصلی استارتاپ Prompt AI، یک اپلیکیشن به نام Seemour بود. این نرم‌افزار با استفاده از هوش مصنوعی قابلیت‌های بسیار پیشرفته‌ای را به دوربین‌های امنیتی خانگی اضافه می‌کرد. Seemour می‌توانست افراد خاص، حیوانات خانگی و اشیا را تشخیص دهد، هشدارهای متنی درمورد فعالیت‌های غیرعادی ارسال کند و حتی به سؤالات شما درمورد اتفاقاتی که در مقابل دوربین رخ داده، پاسخ دهد.

با خرید اپل، اپلیکیشن Seemour متوقف خواهد شد و داده‌های کاربران آن حذف می‌شود. این موضوع تأیید می‌کند که اپل به دنبال خود محصول نبوده، بلکه قصد دارد از فناوری و تخصص تیم آن برای محصولات آینده خود استفاده کند.

این اقدام کاملاً با استراتژی اپل برای تقویت اکوسیستم خانه هوشمند خود، HomeKit، همسو است. فناوری و تخصص تیم Prompt AI به احتمال زیاد مستقیماً در این بخش ادغام خواهد شد تا قابلیت‌های دوربین‌های سازگار با HomeKit را به سطح رقبای قدرتمندی مانند Google Nest و Amazon Ring برساند.

اپل اگرچه در زمینه هوش مصنوعی مولد از رقبا عقب مانده، اما در حوزه بینایی کامپیوتری، به‌ویژه در محصولاتی مانند ویژن پرو و تحلیل تصاویر در آیفون، بسیار قدرتمند است. این خرید نقطه قوت اپل را بیش‌ازپیش تقویت می‌کند.

نکته جالب دیگر این است که براساس گزارش‌ها، شرکت‌های تحت کنترل «ایلان ماسک»، یعنی xAI و نورالینک نیز از دیگر مشتریان علاقه‌مند به خرید Prompt AI بوده‌اند. این قضیه نشان می‌دهد که اپل در یک رقابت پنهان، موفق به جذب این تیم بااستعداد شده است.

بالاخره طرح حذف ۴ صفر از پول ملی ایران در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و احتمالاً در طی ۵ سال آینده شاهد اسکانس‌های جدیدی در کشور خواهیم بود. حذف صفر از پول سیاستی است که برخی کشورها به دلیل تورم بالا و کاهش شدید ارزش پول ملی در نهایت به آن متوسل می‌شوند. در طول تاریخ، بسیاری از کشورها با تورم شدید مواجه بوده‌اند که معمولاً باعث سقوط ارزش پول ملی آن‌ کشورها شده است. در بعضی موارد، تعداد صفرها به‌قدری زیاد می‌شد که حتی روی اسکناس‌ها جای کافی برای درج آن‌ها وجود نداشت.

اینجاست که بازارزش‌گذاری (Redenomination) به کمک کشورها می‌آید، چیزی که با عنوان حذف صفر در میان عامه مردم شناخته می‌شود. بازارزش‌گذاری به معنای تغییر ارزش اسمی اسکناس‌ها و سکه‌هاست. این ترفند یکی از معدود روش‌های تنظیم چرخه پولی به شمار می‌آید تا مردم مجبور نباشند در معاملات روزانه با میلیون‌ها و میلیاردها سر و کار داشته باشند.

برخی کشورها نیز برای پذیرش یک پول جدید مانند یورو از تکنیک بازارزش‌گذاری استفاده کردند. اما در بیشتر مواقع، این اقدام نتیجه‌ی یک بحران اقتصادی داخلی یا جهانی بوده است. در اینجا به مهم‌ترین بازارزش‌گذاری‌ها در طول تاریخ می‌پردازیم که با هدف حذف چندین صفر از اسکناس‌ها انجام شدند.

۱ – مجارستان، ۱۹۴۶

• واحد پول قدیم: پِنگو (Hungarian pengő)
• واحد پول جدید: فورینت (Hungarian forint)
• نرخ تبدیل: ‎۴×۱۰²⁹ : ۱

بزرگ‌ترین بازارزش‌گذاری تاریخ در سال ۱۹۴۶ در مجارستان رخ داد، زمانی که پِنگو به فورینت تغییر یافت؛ با نرخ حیرت‌انگیز ۴۰۰ اُکتـیلیون به ۱. بزرگترین اسکناس چاپ‌شده کشور در آن زمان، ارزشی برابر با ۲۰ اُکتـیلیون (۲×۱۰²⁷) پِنگو داشت، اما نرخ مبادله‌اش تنها ۰٫۰۴۳۵ دلار بود. این شدیدترین مورد ابرتورم در تاریخ تاکنون به شمار می‌آید.

اما این نخستین بازارزش‌گذاری پول ملی در مجارستان نبود. پس از جنگ جهانی اول، واحد پول مجارستان به نام کرونا، دچار تورم شدید شد. دولت با کمک وام از جامعه ملل آن را با نرخ ۱۲٬۵۰۰ به ۱ ، با پِنگو جایگزین کرد. واحد پول جدید مجارستان به استاندارد طلا متصل شد و مدتی از پایدارترین ارزهای منطقه بود.

با این حال، هزینه‌های بالای جنگ جهانی دوم و رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ ارزش این واحد پولی را نیز به شدت کاهش داد. ذخایر ارزی مجارستان تقریباً ته کشیده بود و پس از پایان جنگ، تورم از کنترل خارج شد. ارزش پِنگو هر روز حدود ۴۰۰ درصد کاهش می‌یافت و قیمت‌ها روزانه ۵ برابر افزایش پیدا می‌کردند.

برای ساده‌تر کردن محاسبات، اسکناس‌های جدیدی چون میلیون پِنگو (milpengő) و تریلیون پِنگو (b.-pengő) منتشر شدند. اما تا مه ۱۹۴۶، حتی نرخ اسکناس ۱۰۰ تریلیون پنگو (۱۰۰ کوینتیلیون یا ۱۰²⁰) نیز چاپ شد که ارزشش تنها ۰٫۰۲۴ دلار بود.

در همان سال، واحد پولی جدیدی به نام اَدوپِنگو (adopengő یا پنگو مالیاتی) منتشر شد. در ابتدا، این واحد پولی فقط یک واحد حسابداری برای دولت و بانک‌های بزرگ بود، اما به دلیل ثبات نسبی، به پول رسمی کشور تبدیل شد و با نرخ ۱ : ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ جایگزین پنگو گردید.

با ادامه‌ی ابرتورم، دولت مجارستان در اوت ۱۹۴۶ تصمیم گرفت ارز جدیدی را معرفی کند: فورینت. امروز، فورینت مجارستان همچنان واحد پول ملی این کشور است و نسبتاً ارزی باثبات به شمار می‌رود.

۲ – زیمبابوه، ۲۰۰۹

• واحد پول قدیم: سومین دلار زیمبابوه (3rd Zimbabwe dollar)
• واحد پول جدید: چهارمین دلار زیمبابوه (4th Zimbabwe dollar)
• نرخ تبدیل: ‎۱×۱۰¹² : ۱

زیمبابوه می‌تواند رتبه‌ی دوم و سوم این فهرست را به خود اختصاص دهد؛ چرا که بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ سه بار بازارزش‌گذاری بزرگ واحد پولی در این کشور رخ داد و چهار نسخه متفاوت از دلار زیمبابوه منتشر شد. به دلیل ابرتورم شدید، در سال ۲۰۰۹، یک چهارمین دلار زیمبابوه معادل ۱۰ سپتیلیون (۱×۱۰²⁵) اولین دلار زیمبابوه بود.

دلار زیمبابوه اولین بار پس از استقلال کشور در سال ۱۹۸۰ معرفی شد. آن زمان، هر ۱ دلار زیمبابوه برابر ۱٫۴۷ دلار آمریکا در بازار رسمی ارزش داشت. اما این واحد پول به‌سرعت سقوط کرد.

تا سال ۲۰۰۶، ابرتورم به ۱۷۳۰ درصد رسید. در ابتدا دولت قصد داشت یک پول کاملاً جدید معرفی کند، اما بدون ثبات اقتصاد کلان، این اقدام بی‌فایده بود. بنابراین، اولین دلار زیمبابوه با نرخ ۱۰۰۰ به ۱ با دومین دلار جایگزین شد.

در آغاز، نرخ رسمی دومین دلار، ۲۵۰ به ۱ دلار آمریکا بود. اما زمانی که تورم از ۱۰۰۰ درصد گذشت، در سال ۲۰۰۷ این نرخ به ۳۰٬۰۰۰ دلار زیمبابوه برای ۱ دلار رسید.

در سال ۲۰۰۸، دوباره بازارزش‌گذاری دلار زیمبابوه اجرایی شد: ۱۰ میلیارد دلار دوم زیمبابوه معادل ۱ دلار سوم زیمبابوه (سومین دلار). در آن زمان، ارزش دلار دوم زیمبابوه به حدود ۶۸۸ میلیارد برای ۱ دلار آمریکا سقوط کرده بود.

در نوامبر ۲۰۰۸، ابرتورم زیمبابوه به نرخ ماهانه ۷۹٫۶ میلیارد درصد رسید. بنابراین، در ۲۰۰۹، سومین بازارزش‌گذاری دلار زیمبابوه، ۱۲ صفر را از اسکناس‌ها حذف کرد. نرخ تبدیل برابر بود با ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار زیمیابوه(سومین دلار) = ۱ چهارمین دلار زیمبابوه.

در آوریل ۲۰۰۹، دولت این کشور دلار زیمبابوه را رسماً حذف و استفاده از ارزهای خارجی مانند رَند آفریقای جنوبی، دلار آمریکا، یورو، یوآن چین و سایر ارزها را قانونی اعلام کرد.

در سال ۲۰۱۹، زیمبابوه دوباره به پول ملی خود بازگشت. همان سال تورم به ۱۷۵ درصد رسید و در ۲۰۲۰ به دلیل خشکسالی و کرونا این عدد به ۶۷۶ درصد افزایش یافت.

۳ – یونان، ۱۹۴۴

• واحد پول قدیم: اولین دراخمای یونان (1st Greek drachma)
• واحد پول جدید: دومین دراخما (2nd Greek drachma)
• نرخ تبدیل: ‎۵۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

یک بازارزش‌گذاری بزرگ دیگر در یونان در سال ۱۹۴۴ رخ داد، درست پس از آزادسازی کشور از اشغال نیروهای محور. به دلیل ابرتورم، دراخما با نرخ ۵۰ میلیارد به ۱ بازارزش‌گذاری شد.

افزایش شدید قیمت‌ها در یونان از آوریل ۱۹۴۱ آغاز شد، زمانی که نیروهای آلمان به یونان حمله کردند. در طول اشغال، بیشتر محصولات کشاورزی، معدنی و صنعتی برای حمایت از نیروهای محور و تأمین تدارکات نیروهای آلمانی در آفریقا استفاده می‌شد. در نتیجه، کالاها با قیمت‌های بسیار پایین فروخته شده و ارزش صادرات به‌شدت افت کرد. علاوه بر این، غارت خزانه یونان و محاصره‌های دریایی اوضاع را وخیم‌تر کرد.

با افزایش قیمت‌ها، نیروهای اشغالگر به مقدار بیشتری دراخما نیاز داشتند. در سال ۱۹۴۴، یونان با بالاترین نرخ تورم یعنی ۳×۱۰¹⁰ درصد روبه‌رو گردید و اسکناس‌های ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دراخمایی منتشر شدند.

بلافاصله پس از خروج نیروهای محور، تورم در یونان کاهش یافت. دراخمای قدیمی با نرخ ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۱ با واحد پول جدید جایگزین شد. با این حال، کشور همچنان از تورم رنج می‌برد و چندین سال طول کشید تا نرخ تورم به زیر ۵۰ درصد برسد.

در مه ۱۹۵۴، دوباره بازارزش‌گذاری پول ملی در یونان انجام شد، این بار با نرخ ۱۰۰۰ به ۱. در سال ۲۰۰۱، دراخما با نرخ ۳۴۰.۷۵ به ۱ با یورو جایگزین شد.

۴ – آلمان (جمهوری وایمار)، ۱۹۲۳

• واحد پول قدیم: پاپیرمارک (Papiermark)
• واحد پول جدید: رنتن‌مارک (Rentenmark)
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

یکی از مهم‌ترین بازارزش‌گذاری‌ها پس از جنگ جهانی اول در آلمان رخ داد. پیش از ۱۹۱۴، واحد پول ملی این کشور گلد مارک (Goldmark) نام داشت که به استاندارد طلا متصل بود. اما با آغاز جنگ، فلزات گران‌بهایی برای پشتیبانی پول باقی نماند. گلد مارک ارزش خود را از دست داد و نام جدیدی گرفت: پاپیرمارک، که پشتوانه‌اش زمین‌های کشاورزی و صنعتی بود.

بعد از جنگ جهانی اول، طبق معاهده ورسای، آلمان باید غرامت پرداخت می‌کرد. چون این کشور ذخایر طلا و ارزی نداشت، دولت بی‌وقفه اسکناس جدید چاپ می‌کرد تا بدهی‌ها را بپردازد؛ همین باعث فروپاشی ارزش پاپیرمارک شد.

تورم آلمان در سال ۱۹۲۳ به اوج خود رسید: ۲۹٬۵۰۰ درصد. در آن زمان، بزرگ‌ترین اسکناس چاپ‌شده ۱۰۰ تریلیون مارک بود که تنها ۲۴ دلار ارزش داشت.

در نوامبر ۱۹۲۳، پاپیرمارک بی‌ارزش با نرخ ۱ تریلیون (۱۰¹²) به ۱ با رنتن‌مارک جایگزین شد. هرچند یک سال بعد، این واحد نیز با نرخ برابر با رایش‌مارک (Reichsmark) جایگزین گردید، اما همین تغییر موقت باعث ثبات نسبی و بازگشت کشور به واحد پولی با پشتوانه طلا شد.

۵ – یوگسلاوی، ۱۹۹۴

• واحد پول قدیم: دینار ۱۹۹۳
• واحد پول جدید: دینار ۱۹۹۴
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

یوگسلاوی نیز می‌تواند چندین بار در این فهرست ظاهر شود، چون بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ سومین دوره طولانی‌ترین ابرتورم تاریخ جهان را تجربه کرد و دست‌کم چهار بار بازارزش‌گذاری بزرگی روی پول ملی خود انجام داد.

در سال ۱۹۹۰، اصلاحات پولی در یوگسلاوی اجرا شد: ۱۰٬۰۰۰ دینار قدیم = ۱ دینار جدید قابل تبدیل. همان زمان چهار جمهوری از فدراسیون جدا شده و واحد پولی خود را منتشر کردند.

در ۱۹۹۲، دینار اصلاح‌شده با نرخ ۱ به ۱۰ جایگزین دینار قابل تبدیل شد. در همین دوره، ابرتورم شدت گرفت و تا ۱۹۹۳ به ۱ میلیون درصد رسید. یکی از دلایل اصلی آن جنگ بوسنی بود که تحریم سازمان ملل را به دنبال داشت و اقتصادی را که پیش‌تر با جنگ تضعیف شده بود، فلج کرد.

در ۱۹۹۳، دولت یوگسلاوی واحد پول جدیدی معرفی کرد: ۱ دینار جدید = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ دینار قدیم. اما این پول تنها سه ماه دوام آورد.

در ۱۹۹۴، واحد پول یوگسلاوی دوباره بازارزش‌گذاری شد: ۱ دینار جدید = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دینار قدیم. این واحد پول کوتاه‌ترین عمر را داشت؛ کمتر از یک ماه بعد، دولت نُوی دینار (Novi dinar) را معرفی کرد که با نرخ ۱۳ میلیون به ۱ جایگزین واحد پول قبلی شد. این بار، واحد پول یوگسلاوی به مارک آلمان (Deutsche Mark) متصل شد.

در نهایت، ۱ نُوی دینار مساوی با حدود ۲.۴×۱۰³⁰ دینار قبل از جنگ بود.

۶ – جمهوری چین، ۱۹۴۹

• واحد پول قدیم: یوآن طلایی (gold yuan)
• واحد پول جدید: یوآن نقره‌ای (silver yuan)
• نرخ تبدیل: ‎۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

در سال‌های ۱۹۴۹-۱۹۴۸، جمهوری چین به دلیل جنگ چین و ژاپن و جنگ داخلی با ابرتورم شدید روبه‌رو بود. یوآن قدیمی به‌شدت بی‌ارزش شد، چون برای پوشش هزینه‌های سنگین نظامی، اسکناس به مقدار بسیار زیادی چاپ می‌شدند.

در ۱۹۴۸، یوآن طلایی (golden round) معرفی شد تا با نرخ ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۱ جایگزین یوآن قدیمی شود. دولت مردم را مجبور کرد طلا، نقره و ارز خارجی خود را با این واحد جدید مبادله کنند. زیان طبقه متوسط چنان بالا بود که دولت بخش عمده‌ای از حمایت اجتماعی خود در جنگ داخلی را از دست داد.

یوآن طلایی به دلیل چاپ بی‌رویه و نبود کنترل کافی، به‌شدت در برابر ابرتورم آسیب‌پذیر شد. با وجود تلاش دولت برای کنترل کردن قیمت‌ها و جلوگیری از احتکار، تورم سالانه از ۱٫۱ میلیون درصد هم گذشت.

در روزهای پایانی جنگ داخلی، دولت جمهوری، یوآن نقره‌ای را معرفی کرد که قرار بود با نرخ ۱ به ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ جایگزین یوآن طلایی شود. اما این پول فقط در برخی مناطق کشور به گردش درآمد و چند ماه بعد با تغییرات سیاسی کنار گذاشته شد.

در میانه‌ی ۱۹۴۹، دولت جدید، رنمینبی (RMB) به معنای «پول خلق» را به عنوان واحد پول ملی معرفی کرد. پس از توقف ابرتورم، در سال ۱۹۵۵ هر ۱۰٬۰۰۰ یوآن قدیم با ۱ یوآن جدید مبادله شد. امروز رنمینبی یکی از مهم‌ترین ارزهای ذخیره جهانی است.

۷ – نیکاراگوئه، ۱۹۹۱

• واحد پول قدیم: دومین کوردوبا (2nd Nicaraguan córdoba)
• واحد پول جدید: سومین کوردوبا اورو (3rd córdoba oro)
• نرخ تبدیل: ‎۵,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

کوردوبا در سال ۱۹۱۲ در نیکاراگوئه معرفی شد تا جایگزین پزو شود. در ابتدا، به دلیل صنعتی‌سازی و رشد نسبی اقتصادی، ارزش این ارز تقریباً با دلار آمریکا برابر بود.

اما از دهه ۱۹۶۰ اوضاع اقتصادی نیکاراگوئه رو به وخامت گذاشت. در سال ۱۹۷۲، زلزله‌ای بزرگ بیشتر زیرساخت‌های صنعتی کشور را نابود کرد. کسری بودجه، وام‌های خارجی و تورم به‌شدت رشد کردند زیرا پول زیادی صرف بازسازی خرابی‌ها گردید. در ۱۹۷۷، کشور وارد جنگ داخلی شد که فرار سرمایه‌گذاری‌های خارجی را در پی داشت. هرچند در ۱۹۷۹ جنگ به پایان رسید، هزینه انقلاب بسیار سنگین بود.

دولت برای جبران شکاف میان درآمدهای رو به کاهش و هزینه‌های در حال افزایش، به چاپ پول روی آورد. این اقدام تورم را به شدت بالا برد، به‌طوری که در سال ۱۹۸۷ نرخ تورم سالانه بیش از ۱۳٬۱۰۹ درصد بود.

در سال ۱۹۸۹، دولت نیکاراگوئه یک برنامه ریاضت اقتصادی اجرا کرد که شامل کنترل شدید قیمت‌ها و بازارزش‌گذاری پول بود. دومین کوردوبا با نرخ ۱ به ۱٬۰۰۰ معرفی شد. تورم تا ۲۴۰ درصد در سال کاهش یافت. اما همان سال، طوفان خوآن آسیب گسترده‌ای به کشور وارد کرد و همه تدابیر ضدتورمی را بی‌اثر ساخت.

در ۱۹۹۰، دولت جدید اصلاحات سختگیرانه‌ای برای تقویت صادرات محصولات کشاورزی و فعال‌سازی دوباره بخش خصوصی آغاز کرد. یکی از این اقدامات نیز بازارزش‌گذاری پول ملی در سال ۱۹۹۱ بود. آن سال سومین کوردوبا اورو با نرخ ۱ به ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ نسبت به دومین کوردوبا، معرفی شد.

۸ – جمهوری زئیر (کنگو)، ۱۹۹۳

• واحد پول قدیم: اولین زئیر (1st zaïre)
• واحد پول جدید: زئیر نو (nouveau zaïre)
• نرخ تبدیل: ‎۳,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

واحد پول زئیر در سال ۱۹۶۰، هم‌زمان با استقلال کشور معرفی شد. این پول با نرخ ۱ زئیر در مقابل ۱٬۰۰۰ فرانک جایگزین فرانک کنگو شد. در سال ۱۹۶۷، نرخ برابری رسمی ۲ زئیر = ۱ دلار آمریکا بود. اما چون این نرخ بیش از حد بالا نگه داشته شده بود، سقوط شدید ارزش آغاز شد.

کمبود نیروی انسانی متخصص، کشور را به سمت تورم کشاند. کمبود مداوم ارز خارجی با نرخ رسمی، بازار سیاه را تقویت کرد. دسترسی به ارز محدود خارجی عمدتاً در اختیار نخبگان سیاسی کشور قرار گرفت. در کنار این، مجموعه‌ای از جنگ‌های داخلی موسوم به «بحران کنگو» شرایط را بدتر کرد. در سال ۱۹۶۵ دولت جدید توانست ثبات نسبی سیاسی ایجاد کند، اما اوضاع اقتصادی همچنان به دلیل زیرساخت ضعیف، چارچوب حقوقی نامطمئن و فساد، رو به زوال بود.

در سال ۱۹۹۱، برای نزدیک‌کردن نرخ رسمی به نرخ بازار سیاه، ارزش پول ملی زئیر به ۱۵٬۳۰۰ برای هر ۱ دلار کاهش یافت. تا سال ۱۹۹۲، این نرخ به ۱٬۹۹۰٬۰۰۰ زئیر برای هر دلار رسید.

در ۱۹۹۳، دولت تلاش کرد با معرفی واحد پولی جدیدی به نام زئیر نو (Nouveau zaïre) تورم را مهار کند. نرخ تبدیل ۳ میلیون زئیر قدیم در مقابل ۱ زئیر نو بود. اما این پول جدید هم گرفتار تورم سنگین شد.

چون تلاش‌ها برای مهار تورم بی‌اثر بود، در سال ۱۹۹۷ کشور دوباره فرانک کنگو را با نرخ ۱ فرانک در ازای ۱۰۰٬۰۰۰ زئیر نو به عنوان واحد پول رسمی بازگرداند.

۹ – بولیوی، ۱۹۸۷

• واحد پول قدیم: پزو بولیویانو (peso boliviano)
• واحد پول جدید: بولیویانو (boliviano)
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

بازارزش‌گذاری بزرگ واحد پول در بولیوی در سال ۱۹۸۷ رخ داد، زمانی که پزو بولیویانو با نرخ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۱ جایگزین شد و واحد جدید بولیویانو معرفی گردید. ارزش این پول جدید معادل ۱ دلار آمریکا تعیین شد.

بولیویانو از سال ۱۸۶۴ واحد پول ملی بولیوی بود. اما در ۱۹۶۳، به دلیل رشد تورم، با نرخ ۱٬۰۰۰ به ۱ با پزو بولیویانو جایگزین شد. نرخ رسمی آن زمان ۱۱٫۸۷۵ پزو در مقابل ۱ دلار بود. با این حال، تا سال ۱۹۸۵، یک دلار آمریکا در بازار سیاه برابر با حدود یک میلیون پزو بولیویانو ارزش داشت؛ یعنی کاهش ارزش پول به میزان ۹۵ درصد.

در سال ۱۹۸۲، چون وقت کافی برای چاپ اسکناس‌های معمولی وجود نداشت، بانک مرکزی «چک‌های مدیریتی» (cheques de gerencia) را از ۵٬۰۰۰ تا ۱۰ میلیون پزو بولیویانو چاپ کرد. تا سال ۱۹۸۶ این چک‌ها تقریباً جایگزین اسکناس‌های عادی در گردش شدند. تورم در سال ۱۹۸۵ به اوج خود رسید: نرخ سالانه بیش از ۲۰٬۰۰۰ درصد. در این مدت قیمت‌ها تقریباً یک میلیون برابر شدند.

در سال ۱۹۸۷، دولت اصلاحات مالی و پولی گسترده‌ای اجرا کرد که شامل معرفی بولیویانوی جدید با نرخ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۱ بود. در آن زمان، ارزش ۱ دلار آمریکا حدود ۱٫۸ تا ۱٫۹ میلیون پزو برآورد می‌شد. در اوایل دهه ۹۰، اقدامات دولت بولیوی باعث شد تورم کاهش یابد و در سطح قابل‌کنترلی باقی بماند.

۱۰ – پرو، ۱۹۹۱

• واحد پول قدیم: اینتی پرویی (Peruvian inti)
• واحد پول جدید: نوئو سول پرویی (Peruvian nuevo sol)
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

از سال ۱۸۶۳، سول واحد پول ملی پرو بود. اما تورم مزمن ناشی از وضعیت نابسامان اقتصادی باعث شد که دولت در سال ۱۹۸۵ آن را با با نرخ ۱٬۰۰۰ سول در برابر ۱ اینتی با این واحد پولی جدید جایگزین کند، . در آن زمان، ۱ دلار آمریکا بیش از ۳٬۲۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ سول ارزش داشت.

این تغییر نه‌تنها تورم را کنترل نکرد، بلکه آن را به ابرتورم کشاند که تا اوایل دهه ۹۰ میلادی شدت گرفت. پیش از بازارزش‌گذاری دوم در ۱۹۹۱، اسکناس‌های اینتی میلیون به‌طور معمول برای سهولت محاسبات استفاده می‌شد.

در سال ۱۹۹۱، واحد پول جدید نوئو سول (سول جدید) با نرخ ۱ سول جدید در برابر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ اینتی (یا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ سول قدیم) معرفی شد. این اقدام ثبات اقتصادی پرو را در پی داشت.

در سال ۲۰۱۵، دولت واژه نوئو را از واحد پول کشور حذف کرد و واحد پول فقط به سول تغییر نام داد.

از زمان معرفی سول جدید تاکنون، نرخ تورم این کشور به‌طور میانگین ۱٫۵ درصد باقی مانده است که یکی از پایین‌ترین نرخ‌ تورم‌ها در کل آمریکای جنوبی و لاتین محسوب می‌شود.

۱۱– آنگولا، ۱۹۹۹

• واحد پول قدیم: کوانزای تعدیل‌شده (kwanza reajustado)
• واحد پول جدید: دومین کوانزا (2nd kwanza)
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

یک مورد مهم دیگر از بازارزش‌گذاری واحد پولی ملی در سال ۱۹۹۹ در آنگولا اتفاق افتاد، زمانی که کوانزای تعدیل‌شده با با نرخ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۱ با دومین کوانزا جایگزین شد.

بین دهه‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۶۰، آنگولا رشد اقتصادی چشمگیری را تجربه کرد، عمدتاً به دلیل استخراج منابع طبیعی فراوان، به‌ویژه نفت در این کشور بود. اما از ۱۹۷۴ و پس از کودتای نظامی در لیسبون، اوضاع تغییر کرد. آنگولا در ۱۹۷۷ استقلال خود را از پرتغال به دست آورد و پرتغالی‌ها کشور را ترک کردند. همان سال، کوانزا جایگزین اسکودو شد. از آن زمان تاکنون، چهار نسخه متفاوت از کوانزا در آنگولا در گردش بوده است.

استقلال کشور، بحران به همراه داشت، چون مردم آنگولا تجربه و دانش لازم برای اداره کشور و نگهداشت زیرساخت‌ها را نداشتند. جنگ‌های داخلی خونین بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۲ نیز تورم را در این کشور تشدید کرد. در دهه ۹۰، پول آنگولا چندین بار به بی‌ارزش‌ترین ارز جهان تبدیل شد.

در ۱۹۹۰، دولت نُوو کوانزا (novo kwanza) را معرفی کرد که جایگزین واحد پول قبلی شد. اما مردم فقط می‌توانستند ۵ درصد از اسکناس‌های قدیمی را مبادله کنند و بقیه باید به اوراق دولتی تبدیل می‌شد.

نُوو کوانزا تا ۱۹۹۵ دوام آورد، زمانی که با نرخ ۱٬۰۰۰ به ۱ با کوانزای تعدیل‌شده (kwanza reajustado) جایگزین شد. اما تورم ادامه یافت و کوچک‌ترین اسکناس در آن زمان ۱٬۰۰۰ کوانزای تعدیل‌شده بود.

در سال ۱۹۹۹، زمانی که نرخ برابری کوانزای تعدیل‌شده به ۵٬۴۰۰٬۰۰۰ در برابر ۱ دلار آمریکا رسید، دولت آنگولا آن را با کوانزای جدید با نرخ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۱ جایگزین کرد. هرچند در ابتدای کار این پول نیز دچار تورم بالا شد، اما امروزه واحد پول نسبتاً باثباتی به شمار می‌رود.

۱۲– ترکیه، ۲۰۰۵

• واحد پول قدیم: لیر ترکیه (Turkish lira)
• واحد پول جدید: لیر جدید ترکیه (Turkish new lira)
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

از سال ۱۹۴۶، لیر ترکیه به دلار آمریکا متصل بود، با نرخ ۲٫۸ لیر در برابر ۱ دلار. اما در ۱۹۷۰ سقوط ارزش پول ملی ترکیه آغاز گردید. تورم مزمن بالا بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۲۰۰۵ منجر به کاهش شدید ارزش پول ملی این کشور شد.

در سال ۱۹۹۰، هر دلار آمریکا برابر با ۲٬۵۰۰ لیر بود و تا سال ۲۰۰۵، این نرخ برابری به ۱٬۳۵۰٬۰۰۰ لیر برای ۱ دلار رسید.

بیشترین نرخ تورم سالانه در ترکیه حدود ۳۸ درصد بود، که باعث شد لیر در سال‌های ۱۹۹۶-۱۹۹۵ و دوباره در دوره‌ی ۲۰۰۴-۱۹۹۹ به بی‌ارزش‌ترین واحد پول ملی جهان تبدیل شود.

در نهایت، در سال ۲۰۰۵، بازارزش‌گذاری لیر انجام شد: ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر قدیم در برابر ۱ لیر جدید. در سال ۲۰۰۹، واژه‌ی جدید از نام پول ملی ترکیه حذف گردید.

در سال ۲۰۱۷ دوباره نرخ تورم در ترکیه افزایش یافت. کاهش ارزش لیر، رشد هزینه‌های استقراض، بدهی‌های خارجی بخش خصوصی، و تصمیم اردوغان برای جلوگیری از افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی، همگی به بحران ارزی و بدهی ترکیه منجر شدند. برخی تحلیلگران هم تنش‌های ژئوپلیتیکی با آمریکا و تعرفه‌های تحمیلی بر محصولاتی مثل فولاد و آلومینیوم ترکیه را یکی از دلایل این تورم دانسته‌اند.

۱۳ – گرجستان، ۱۹۹۶

• واحد پول قدیم: کوپونی (kuponi)
• واحد پول جدید: لاری گرجستان (Georgian lari)
• نرخ تبدیل: ‎۱,۰۰۰,۰۰۰ : ۱

گرجستان در سال ۱۹۹۱ مسیر خود به سمت اقتصاد بازار آزاد را آغاز کرد. دو سال بعد، دولت این کشور، روبل روسیه (واحد پول آن زمان) را با کوپونی (کوپن‌) جایگزین کرد.

اما مثل بسیاری از کشورهای پساشوروی، اقتصاد گرجستان دچار فروپاشی شد، زیرا بازسازی کامل سیستم به منابع و زمان زیادی نیاز داشت. کسری بودجه به‌طور مداوم رشد می‌کرد و جنگ‌های داخلی در اوستیای جنوبی و آبخازیا اوضاع را بدتر کرد. پول جدید هم دچار ابرتورم شدید شد.

جالب است که اسکناس‌های کوپونی دارای ارقام نامعمولی مثل ۳٬۰۰۰، ۳۰٬۰۰۰ و ۱۵۰٬۰۰۰ کوپن بودند.

در سال ۱۹۹۵، بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول به گرجستان وام اعطا کردند تا وضعیت اقتصادی این کشور تثبیت شود. یک سال بعد، در ۱۹۹۶، لاری گرجستان معرفی شد و با نرخ ۱ لاری در برابر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ کوپونی با واحد پول قبلی جایگزین گردید.

از آن زمان، لاری به‌عنوان یکی از باثبات‌ترین ارزهای پساشوروی شناخته می‌شد، تا اینکه در سال ۲۰۱۹ دوباره با افت ارزش روبه‌رو گردید.

چند نمونه دیگر از بازارزش‌گذاری (حذف صفر از پول ملی)

در این کشورها نیز صفرهای زیادی از اسکناس‌ها حذف شد (حداقل ۴ صفر):

کشور	سال	واحد پول قدیم	واحد پول جدید	نرخ تبدیل
اوکراین	۱۹۹۶	کاربووانتس (Karbovanets)	گریونا (Hryvnia)	‎۱۰۰,۰۰۰∶۱
ونزوئلا	۲۰۱۸	بولیوار فوئرته (Bolívar Fuerte)	بولیوار سوبرانو (Bolívar Soberano)	‎۱۰۰,۰۰۰∶۱
تایوان	۱۹۴۹	دلار تایوان	دلار جدید تایوان	‎۴۰,۰۰۰∶۱
اکوادور	۲۰۰۰	سوکره (Sucre)	دلار آمریکا	‎۲۵,۰۰۰∶۱
اتریش	۱۹۲۵	کرون اتریشی (Austrian Krone)	شیلینگ اتریشی	‎۱۰,۰۰۰∶۱
آرژانتین	۱۹۸۳	پزو لی (Peso Ley)	پزو آرژانتینی (Peso Argentino)	‎۱۰,۰۰۰∶۱
آرژانتین	۱۹۹۲	آئوسترال (Austral)	پزو	‎۱۰,۰۰۰∶۱
لهستان	۱۹۹۵	دومین زلوتی (2nd Złoty)	سومین زلوتی (3rd Złoty)	‎۱۰,۰۰۰∶۱
رومانی	۲۰۰۵	سومین لئو (3rd Leu)	چهارمین لئو (4th Leu)	‎۱۰,۰۰۰∶۱
غنا	۲۰۰۷	سدی (Cedi)	سدی جدید (New Cedi)	‎۱۰,۰۰۰∶۱
بلاروس	۲۰۱۶	دومین روبل (2nd Ruble)	سومین روبل (3rd Ruble)	‎۱۰,۰۰۰∶۱

مورد احتمالی بعدی: ایران 🇮🇷

در سال ۲۰۱۹، دولت ایران اعلام کرد که قصد دارد واحد پولی به شدت بی‌ارزش‌شده ریال را با تومان جدید جایگزین کند، با نرخ ۱۰٬۰۰۰ ریال در برابر ۱ تومان جدید. اما در ادامه اعلام شد که تومان حذف و همان ریال واحد رسمی پول ملی ایران خواهد بود. اکنون که طرح حذف ۴ صفر از پول ملی در مجلس شورای اسلامی تصویب شده، می‌توان گفت که ایران نیز به زودی به این فهرست خواهد پیوست.

این فرآیند احتمالاً ۲ تا ۵ سال طول می‌کشد. دلیل این تغییر، کاهش ارزش ریال به میزان تقریبی ۶۰۰ درصد به‌خاطر تورم افسارگسیخته است. امروز، ریال ایران به‌عنوان ضعیف‌ترین واحد پولی جهان شناخته می‌شود.

اپلیکیشن «کرفس» در گزارش عملکرد سال ۱۴۰۳، آمار و ارقامی از فعالیت خود در این سال منتشر کرده است که حاکی از رشد ۸۲ درصدی فروش این اپلیکیشن در سال گذشته است

به گزارش دیجیاتو، طبق این گزارش، عمده کاربران کرفس را زنان با سهم ۸۴ درصدی تشکیل می‌دهند. همچنین در میان کاربران کرفس، جوانان ۲۵ تا ۳۵ ساله با سهم ۶۳.۶ درصدی، بیشتر از بقیه گروه‌های سنی دیده می‌شوند. در رده دوم نیز کاربران ۱۸ تا ۲۵ ساله قرار دارند که ۲۹.۳ درصد کاربران این اپلیکیشن را تشکیل می‌دهند.

۶۰ درصد کاربران، درگیر اضافه وزن یا چاقی هستند

داده‌های کرفس در مورد شاخص BMI کاربران، نشان می‌دهد حدود ۴۰ درصد این افراد، با BMI بین ۲۵ تا ۲۹.۹، دارای اضافه وزن هستند. پس از آن نیز ۳۳ درصد افراد در وضعیت نرمال، ۱۸ درصد در شرایط چاقی درجه یک، ۴.۵ درصد چاقی درجه دو و ۱.۵ درصد در وضعیت چاقی درجه سه به سر می‌برند.

می‌توان نتیجه‌ گرفت در سال ۱۴۰۳ نزدیک به ۶۴ درصد جامعه کاربران کرفس در دسته چاقی و اضافه وزن قرار داشته‌اند، یعنی از هر ۱۰ کاربر تقریبا ۶ نفر با مسئله چاقی یا اضافه وزن درگیر بوده است.

از هر ۴ نفر، یک نفر وزن کم کرده است

با وجود آمار بالای چاقی و اضافه وزن، بخش قابل توجهی از این کاربران توانسته‌اند در سال گذشته وزن خود را کاهش دهند.

کرفس اعلام کرده از هر ۴ نفر که در سال ۱۴۰۳ وزن خود را در این اپلیکیشن ثبت کرده، یک نفر موفق به کاهش آن شده است.

این اپلیکیشن میزان تغییرات وزن این کاربران را به تفکیک، گزارش کرده است. ۱۵ درصد از کل کاربران کرفس در سال گذشته، موفق به کاهش وزن خود تا ۵ کیلوگرم شده‌اند. حدود ۶ درصد کاهش ۵ تا ۱۰ کیلوگرمی و بیش از ۳ درصد نیز کاهش ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرمی را ثبت کرده‌اند.

کرفس در مورد اثری که کاهش وزن روی سلامتی کاربران گذاشته توضیح داده است. طبق آمارهای ارائه‌شده، چاقی درجه یک می‌تواند باعث افزایش ۵۱ درصدی خطر ابتلا به فشار خون بالا، افزایش ۴۰ درصدی خطر بروز اختلالات تنفسی، خطر ۱۹ درصدی افسردگی شدید و چندین بیماری و اختلال دیگر بشود.

رضایت کاربران کرفس در فروشگاه‌های اپلیکیشن

کرفس در بخشی از این گزارش به رضایت کاربران در فروشگاه‌های اپلیکیشن پرداخته است. امتیاز کرفس در مایکت عدد ۴.۵۸ و در بازار عدد ۴.۴ را نشان می‌دهد.

کرفس در اپ‌استور توانسته میانگین امتیاز ۴ را ثبت کند و در گوگل‌پلی نیز به میانگین امتیاز ۴.۳۹ رسیده است.

رژیم‌های شخصی‌سازی‌شده در صدر محبوبیت

کاربران کرفس به رژیم‌های شخصی‌سازی‌شده بیشتر از انواع دیگر رژیم‌ها اقبال نشان داده‌اند. بیش از یک میلیون نفر از این افراد در سال ۱۴۰۳ به میزان یک میلیون و ۸۹۵ هزار مرتبه از این رژیم استفاده کرده‌اند.

پس از آن نیز رژیم فستینگ ۱۶:۸ بدون صبحانه و رژیم فستینگ بدون شام، بیشترین محبوبیت را در میان کاربران کرفس داشته‌ است.

رشد ۸۲ درصدی فروش ناخالص

کرفس سال ۱۴۰۳ را با ۶۲۲ هزار دنبال‌کننده در اینستاگرام شروع کرد و با جذب ۴۵ هزار فالوور جدید، تعداد دنبال‌کنندگان خود در پایان سال را به ۷۰۷ هزار نفر رساند، معادل روزی ۱۲۰ کاربر جدید.

همچنین تعداد مشترکین فعال کرفس در این مدت ۵۰ درصد رشد کرده است. ۲۱ درصد از خریداران اشتراک کرفس در این سال، برای بار اول اقدام به خرید اشتراک کرده‌اند.

این رشد در نهایت باعث افزایش ۸۲ درصدی فروش ناخالص کرفس در سال ۱۴۰۳ شده است.

داده‌های کرفس بیانگر این است که به‌طور میانگین در هر ۳۰ دقیقه بیش از ۶ هزار کاربر فعال داخل اپلیکیشن کرفس فعالیت می‌کنند.

طبق آمارهای مربوط به چسبندگی کاربران (User Stickness) حدود ۱۳ درصد کاربران فعال ماهانه کرفس عادت به استفاده روزانه از اپ دارند. همچنین نزدیک به ۳۴ درصد از کاربران فعال هفتگی هم به‌صورت روزانه از اپلیکیشن کرفس استفاده می‌کنند.  

شهر تهران با در اختیار داشتن ۴۱ درصد کاربران بیشترین سهم را در این اپلیکیشن دارد. پس از آن نیز اصفهان (۱۲ درصد)، کرج (۹ درصد)، تبریز (۸ درصد) و رشت (۶ درصد) قرار دارند.

کرفس از آینده چه می‌خواهد؟

کرفس چشم‌انداز خود را ساختن پلتفرمی برای رفع کردن همه نیازهای سلامتی کاربر طراحی کرده است. در همین راستا برنامه کرفس اضافه کردن چند قابلیت کاربردی تازه در آینده‌ای نزدیک است.

یکی از این قابلیت‌ها دستیار هوشمند درون‌برنامه‌ای است که کاربران می‌توانند از طریق چت کردن با آن، پاسخ سوالات خود در حوزه سلامت را دریافت کنند.

دیتابیس مواد غذایی نیز قرار است با ارائه دستور تهیه غذاهای بین‌المللی، سنتی و محلی ایرانی، به کاربران برای مدیریت برنامه غذایی کمک کند.

همچنین نمودار گزارش عملکرد کاربر از ویژگی‌های جدید کرفس خواهد بود که تصویری جامع و دقیق از مسیر طی‌شده کاربر ارائه می‌دهد.

فعالیت قدرتمندتر لونا

«لونا»‌ یکی از محصولات کرفس است که سال ۱۴۰۰ با هدف ارائه سرویس‌های اختصاصی به زنان عرضه شد. این اپلیکیشن که تا به امروز بیش از دو میلیون کاربر را جذب کرده، قرار است در ادامه با ارائه ویژگی‌های جدید، فعالیت خود را به شکلی جدی‌تر از سر بگیرد.

ویژگی‌های جدیدی لونا شامل پیگیری سلامت روزانه، ارتباط با پزشک، دسترسی به اطلاعات معتبر در حوزه بهداشت و درمان و موارد این‌چنینی خواهد بود که به‌زودی به این اپلیکیشن اضافه می‌شود.

همکاری‌های B2B در راه است

همکاری‌های B2B نیز یکی دیگر از محورهای برنامه‌های آتی کرفس است. این اپلیکیشن سلامتی اعلام کرده قصد دارد با ارائه پکیج سلامت به شرکت‌ها، به مدیران برای پایش سلامت کاربران از طریق ابزارهای مراقبت روزانه کمک کند.