بزرگترین حذف صفر از واحد پول در تاریخ؛ از پنگوی مجارستان تا طرح تومان ایران, بزرگترین بازارزشگذاریهای پولی در تاریخ معاصر بازارزشگذاری یا حذف صفر از واحد پول، راهکاری است که دولتها در مواجهه با ابرتورم و کاهش شدید قدرت خرید ارز ملی به کار میگیرند. این فرآیند باعث میشود واحد پولی جدید با ارزش کمتر معرفی شده و مردم در معاملات روزمره با اعداد کوچکتر سر و کار داشته باشند.
در ادامه مهمترین موارد این پدیده در تاریخ مرور شده است. مجارستان ۱۹۴۶ رکورددار تاریخ با نرخ ۴۰۰ اکتیلیون به ۱ شدیدترین ابرتورم ثبتشده در تاریخ بشر در مجارستان پس از جنگ جهانی دوم رخ داد. واحد پول پنگو (ő) با نرخ تبدیل ۴ در ۱۰ به توان ۲۹ به ۱ به فورینت تبدیل شد.
واحد پول قدیم پنگوی مجارستان واحد پول جدید فورینت نرخ تبدیل ۴×۱۰²⁹ ۱ زیمبابوه ۲۰۰۹ سه بار بازارزشگذاری در کمتر از چهار سال زیمبابوه بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ سه بزرگ حذف صفر تجربه کرد و چهار نسخه متفاوت از دلار زیمبابوه منتشر شد. آخرین نرخ تبدیل از دلار سوم به دلار چهارم، ۱ تریلیون به ۱ بود.
واحد پول قدیم دلار سوم زیمبابوه واحد پول جدید دلار چهارم زیمبابوه نرخ تبدیل ۱×۱۰¹² ۱ یونان ۱۹۴۴ پس از آزادی از اشغال بلافاصله پس از پایان اشغال نیروهای محور، یونان با ابرتورم شدید روبرو شد و دراخمای اول با نرخ ۵۰ میلیارد به ۱ به دراخمای دوم تبدیل گردید.
واحد پول قدیم دراخمای اول یونان واحد پول جدید دراخمای دوم یونان نرخ تبدیل ۵۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱ آلمان (جمهوری وایمار) ۱۹۲۳ از پاپیرمارک به رنتنمارک یکی از معروفترین موارد ابرتورم تاریخ پس از جنگ جهانی اول در آلمان اتفاق افتاد.
واحد پول قدیم پاپیرمارک واحد پول جدید رنتنمارک نرخ تبدیل ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱ یوگسلاوی ۱۹۹۴ سومین طولانیترین ابرتورم جهان در طول سالهای ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴، یوگسلاوی سومین دوره طولانیترین ابرتورم تاریخ را تجربه کرد. دینار ۱۹۹۳ با نرخ ۱ میلیارد به ۱ به دینار ۱۹۹۴ تبدیل شد.
واحد پول قدیم دینار ۱۹۹۳ واحد پول جدید دینار ۱۹۹۴ نرخ تبدیل ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱ جمهوری چین ۱۹۴۹ از یوآن طلایی به نقرهای ناشی از جنگ با ژاپن و جنگ داخلی، چین در سالهای ۱۹۴۸-۱۹۴۹ با تورم وحشتناک مواجه شد. یوآن طلایی با نرخ ۵۰۰ میلیون به ۱ به یوآن نقرهای تبدیل گردید.
واحد پول قدیم یوآن طلایی واحد پول جدید یوآن نقرهای نرخ تبدیل ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱ سایر موارد مهم حذف صفر در جهان کشورهای دیگری نیز در طول تاریخ با حذف صفرهای بیارزش روبرو شدهاند نیکاراگوئه ۱۹۹۱ کوردوبا دوم به کوردوبا اورو سوم با نرخ ۵ میلیون به ۱ زئیر (کنگو) ۱۹۹۳ زئیر اول به زئیر نو با نرخ ۳ میلیون به ۱ بولیوی ۱۹۸۷ پزو بولیویانو به بولیویانو با نرخ ۱ میلیون به ۱ پرو ۱۹۹۱ اینتی به نوئو سول با نرخ ۱ میلیون به ۱ آنگولا ۱۹۹۹ کوانزای تعدیلشده به کوانزای دوم با نرخ ۱ میلیون به ۱ ترکیه ۲۰۰۵ لیر قدیم به لیر جدید با نرخ ۱ میلیون به ۱ گرجستان ۱۹۹۶ کوپونی به لاری با نرخ ۱ میلیون به ۱ ایران و طرح حذف صفر جایگزینی ریال با تومان دولت ایران در سال ۲۰۱۹ تصمیم خود را برای حذف چهار صفر از واحد پول و جایگزینی ریال با تومان جدید اعلام کرد.
این طرح که هنوز در مراحل اجرایی است، با هدف سادهسازی محاسبات، کاهش هزینههای چاپ پول و افزایش شفافیت قیمتگذاری تدوین شده است. تجربه کشورهای دیگر نشان میدهد که موفقیت بازارزشگذاری وابسته به کنترل تورم، انضباط مالی و اعتماد عمومی است؛ در غیر این صورت حذف صفر تنها یک تغییر نمادین خواهد ماند.