احترام، اعتماد، عشق و ارتباط مؤثر پایه‌های یک رابطه سالم محسوب می‌شوند. برای درک بهتر همسر در موقعیت‌های گوناگون، باید مهارت‌های ارتباط مؤثر را تمرین و تقویت کرد. در این گزارش، ۱۱ تمرین کاربردی برای تقویت ارتباط زناشویی معرفی شده است.
چرا تمرین ارتباط مؤثر برای زوج‌ها حیاتی است؟
یکی از رایج‌ترین باور‌های زوج‌ها این است که ما با هم زیاد صحبت می‌کنیم و واقعا خوبیم. در حالی که ارتباط واقعی فرا‌تر از گفتگوی ساده است. طبق معمول وقتی همسر به خانه می‌آید، در مورد اتفاقات روز صحبت میشود، اما تکلیف احساسات، نیاز‌ها و موضوعاتی که به ندرت درباره‌شان صحبت میشود، چه میشود؟
باید احساسات و نیاز‌های خود را با شریک زندگی در میان بگذاریم و متقابلا پذیرای احساسات و نیاز‌های او هم باشیم. قطعا همیشه شرایط طوری پیش نمی‌رود که بتوان با همسر ارتباط خوبی برقرار کرد، اما تمرین ارتباط مؤثر میتواند در این اوقات هم کارکرد بهتری داشته باشد. تلاش برای بهبود رابطه باعث میشود از نیاز‌های یکدیگر آگاه شوید، ضعف‌های هم را بشناسید و مشکلات رابطه را به خوبی حل کنید.
مقصد از این تمرین‌های ارتباطی، نحوه بیان افکار و احساسات به روش‌های درست است. بر پایه پژوهش‌های متعدد، زوجانی که می‌دانند چطور با هم ارتباط برقرار کنند، در مقایسه با زوجانی که ارتباط ضعیفی دارند، روابط شاد‌تر و پایدار‌تری دارند.
بهترین تمرین‌های ارتباط مؤثر برای زوج‌ها
۱. گفتگوی آرام در مکانی صمیمی
خودتان و همسرتان را در حال صحبت کردن در کنار شومینه یا هر مکان امن و صمیمی دیگر تصور کنید، لذت‌بخش است. تلاش کنید از هر خلوت امنی برای گفتگوی صمیمانه با همسرتان بهره ببرید. در این جلسه مباحثه در مورد تفاوت‌های شخصیتی و رفتاری را کنار بگذارید و از سرزنش همسرتان دست بردارید. اگر بخواهید رفتارهای منفی همانند سرزنش کردن را در این جلسه مطرح کنید، قطعا نتیجه خوبی نخواهید گرفت. در مورد سرگرمی‌ها، دوران کودکی، آرزو‌ها و اهداف و مسائل مورد علاقه هر دو طرف صحبت کنید.
۲. به اشتراک‌گذاری احساسات
یکی از مهم‌ترین تمرین‌های ارتباطی برای زوج‌ها، یادگیری نحوه صحیح به اشتراک‌گذاری احساسات است. شاید بگویید این کار دشواری ندارد، اما برای برخی از زوج‌ها صحبت کردن در مورد احساسات سخت‌ترین کار ممکن است. اگر این کار برایتان سخت است، تلاش کنید کم‌کم پیش بروید.
وقتی را برای صحبت کردن انتخاب کنید که هر دو آرام باشید و تنشی نداشته باشید. غمگین، مضطرب یا کلافه هستید؟ یا برعکس شوق دارید و خوشحال هستید؟ فرقی نمی‌کند در این لحظه چه احساسی دارید، مهم این است که آن را به روش‌های درست با همسرتان در میان بگذارید. با صحبت کردن در مورد احساسی که دارید، حس می‌کنید باری از روی دوشتان برداشته شده و مقداری سبک‌تر می‌شوید.
۳. صحبت کردن نوبتی
یکی از بهترین تمرین‌های ارتباط مؤثر، صحبت کردن نوبتی است. قطعا برای انجام این تمرین باید هر دو سرحال و با حوصله باشید. یکی از مهم‌ترین چیز‌هایی که در گفتگوی ارتباط مؤثر یاد می‌گیریم این است که همه چیز مشترک است و باید همان‌گونه که به خودمان اهمیت می‌دهیم، به همسرمان هم دقت کنیم.
در تمرین صحبت کردن نوبتی، بازه زمانی کوتاه‌ی را تعیین کنید، مثلا ۳ تا ۵ دقیقه، سپس با فعال کردن تایمر نوبتی صحبت کنید. در این زمان فقط فردی صحبت میکند که نوبتش باشد و فرد مقابل تنها میتواند با نشانههای غیر‌کلامی تصدیق، درک یا همدلی خود را نشان دهد. این تمرین که به ظاهر ساده است، احترام به همسر و گوش دادن فعال را به زوج‌ها آموزش میدهد.
۴. پرسیدن سوالات باز
سوالات باز سوالاتی‌اند که پاسخشان بیشتر از یک کلمه بله یا خیر است. برای مثال به جای اینکه از همسرتان بپرسید روز خوبی داشتی؟ بپرسید امروز چطور گذشت؟ پرسیدن این سوال علاوه بر اینکه ارتباط شما را تقویت میکند، به همسرتان می‌فهماند خوب یا بد بودن روزی که گذرانده برای شما مهم است. ممکن است فکر کنید این سوالات بی‌نتیجه هستند، اما نقش شگفت‌انگیزی در بازگشت صمیمیت به رابطه عاطفی شما دارند.
۵. فهرست کردن نقاط قوت و ضعف یکدیگر
در این تمرین شما و همسرتان باید ۳ ویژگی مثبت و ۳ نقطه ضعف یکدیگر را یادداشت کنید و سپس در مورد آن‌ها صحبت کنید. زمان صحبت کردن در مورد نقاط قوت و ضعف همسرتان، ابتدا او را به خاطر خوبی‌هایش تحسین کنید و سپس نقاط ضعفش را با لحنی آرام و انتقادی سازنده بیان کنید. مواظب باشید که همسرتان را به خاطر ویژگی‌های منفی سرزنش نکنید. این روش یکی از موثر‌ترین تمرین‌ها برای تقویت ارتباط زوج‌ها است.
۶. آغاز جملات با من به جای تو
آغاز جملات خطاب به همسر با کلمه تو میتواند حس خطر کند و حالتی تدافعی را به وجود آورد. حتی اگر واقعا منظوری نداشته باشید، نحوه آغاز جمله و لحن شما میتواند باعث شود گفتگو کش‌دار‌تر شود و همسرتان اصلا به سخنان شما گوش ندهد. برای مثال به جای اینکه بگویید تو همیشه دیر می‌رسی بگویید من واقعا ناراحتم از اینکه به موقع نیامدی.
۷. نگاه کردن به چشم‌های یکدیگر
نگاه کردن به چشم‌های یکدیگر یکی از تمرین‌هایی است که معمولا در زوج‌درمانی دیده میشود، اما شما می‌توانید آن را در خانه هم به راحتی انجام دهید. دو صندلی روبروی هم بگذارید، روی صندلی‌ها بنشینید و به مدت ۵ دقیقه هیچ حرفی نزنید و بدون هیچ شوخی و خنده‌ای فقط به هم نگاه کنید. روی افکارتان تمرکز کنید. در این لحظه چه حسی دارید؟ بعد از گذشت ۵ دقیقه در مورد احساسات و افکارتان با هم صحبت کنید. تمرین ارتباط چشمی که به ظاهر بی‌اهمیت به نظر برسد، احساسات و افکاری را آشکار میکند که برای درک بهتر زوج‌ها بسیار مهم‌اند.
۸. فکر کردن به سخنان قبل از گفتن
بعضی اوقات کلمات برنده‌تر از شمشیرند. بسیاری از زن و شوهر‌ها کلمات توهین‌آمیز، تحقیر‌آمیز و مسخره‌آمیزی را که از همسرشان شنیده‌اند، همیشه به یاد دارند؛ حتی اگر چندین سال از گفتن آن سخنان گذشته باشد.
برای انجام این تمرین کنار هم بنشینید و چند مورد از تحقیر‌آمیز‌ترین سخنان را که از یکدیگر شنیده‌اید، یادداشت کنید. سپس در مورد تأثیر مخرب آن سخنان در گذشته و حال بر شما صحبت کنید. به همسرتان هم اجازه دهید صحبت کند و خوب به سخنانش گوش دهید. می‌بینید گاهی اوقات بدون اینکه حتی متوجه شوید، چه بی‌رحمانه یکدیگر را غمگین کرده‌اید؟ به هم قول دهید که از این به بعد قبل از حرف زدن فکر کنید و واقعا به این قول پایبند بمانید.
۹. بازی اعتماد و گوش دادن
در این تمرین قرار است شما و همسرتان یک بازی دو نفره دلنشین را آغاز کنید. یکی از شما دو نفر باید در مسیری آشکار چند مانع قرار دهد و فرد دیگر چشم‌هایش را با چشم‌بند یا پارچه ببندد. اکنون فردی که چشم‌هایش بسته، در ابتدای مسیر قرار می‌گیرد و با گوش دادن به نشانههای کلامی همسر آغاز به حرکت میکند. اگر در این مسیر خوب به سخنان و نشانهها گوش دهید، هیچ‌گاه به موانع برخورد نخواهید کرد و با پیروزی به خط آخر خواهید رسید. مقصد از این تمرین سرگرم‌کننده، تقویت توانایی گوش دادن فعال است.
۱۰. صحبت کردن در مورد اهداف و آینده
این تمرین دیگر شامل بازی و سرگرمی نیست، بلکه نوعی فعالیت آرام‌بخش است. در رختخواب دراز بکشید و در این فضای آرام‌بخش فقط در مورد اهداف‌تان صحبت کنید. اختلافات را کنار بگذارید، در این موقعیت فقط در مورد اهداف و برنامه‌های مشترک‌تان صحبت کنید. این اهداف و برنامه‌ها هرچه باشند، مهم این است که ارتباط مؤثر بین شما دو نفر را تقویت کنند. با این کار علاوه بر انتقال برنامه‌های‌تان، از اهداف و آرزو‌های عزیز‌ترین شخص زندگی‌تان هم آگاه خواهید شد.
۱۱. برنامه‌ریزی برای سفر
یکی از بهترین راه‌حل‌های تقویت ارتباط مؤثر زوج‌ها، سفر رفتن است. بسیاری از اوقات یکنواختی زندگی باعث فاصله گرفتن زن و شوهر میشود. در این شرایط انجام فعالیت‌های شوق‌انگیز همانند سفر رفتن میتواند باعث شود از دغدغههای روزمره دور شوید و قدر هم‌بودن خود را بیشتر بدانید.
نتیجه‌گیری
هر رابطه‌ای در ابتدا شیرین و دلچسب است و کم‌کم دچار روزمرگی‌ها میشود و رنگ و بوی اول را از دست میدهد. از همسرتان فاصله گرفتهاید و فکر می‌کنید مشکلات بین‌تان روزبه‌روز بیشتر خواهد شد؟ لحظه‌ای به این فکر کنید که این انسان همان فردی است که روزی با نهایت خوشحالی انتخابش کردید. تلاش کنید برای بهبود رابطه و برگرداندن صمیمیت به رابطه‌تان تلاش کنید.
شما چه پیشن‌هاد یا تمرینی برای اضافه کردن به این لیست دارید؟ لطفا نظرات و تجربیات ارزشمندتان را با ما و کاربران عزیز در میان بگذارید.