برخی زبان‌ها برای فارسی‌زبانان ظاهری ترسناک دارند، به‌ویژه زبان‌های آسیای شرقی. دسته‌ای از این زبان‌ها همچون کره‌ای در واقع آسان‌اند و تنها ظاهری فریبنده دارند، اما گروه‌ی دیگر دقیقا به اندازه‌ی ظاهرشان دشوارند. زبان ژاپنی در دسته دوم قرار می‌گیرد و از زبان‌های سخت محسوب می‌شود. در ادامه با این زبان و ساختار آن آشنا می‌شویم و دلایل سختی آن را بررسی می‌کنیم. توجه داشته باشید که عوامل دیگری همچون می‌زان انگیزه و استمرار نیز در تعیین سختی یک زبان برای فرد نقش دارند.
آیا یادگیری زبان ژاپنی سخت است؟
پاسخ این سوال کاملا به فرد زبان‌آموز بستگی دارد. زبان ژاپنی یکی از زبان‌های دشوار است، به‌خصوص برای انگلیسی‌زبانان. با این حال، نمی‌توان پاسخی واحد یافت که برای همه صدق کند. برای کمک به تصمیم‌گیری، نگاهی دقیق به ساختار این زبان می‌اندازیم. پس از مطالعه این مطلب و درک کلیت زبان، می‌توانید با دید باز‌تری تصمیم بگیرید. عوامل دیگری همچون ساعت‌های روزانه اختصاص‌یافته و سطح انگیزه نیز باید در نظر گرفته شوند.
آشنایی با زبان ژاپنی
زبان ژاپنی با بیش از ۱۲۷ می‌لیون گوینده در سراسر جهان یکی از زبان‌های زنده مهم است. این زبان در زمره زبان‌های منزوی قرار می‌گیرد و ارتباطی با سایر زبان‌ها ندارد. ژاپنی تنها زبان زنده دنیاست که هنوز هم‌خانواده‌ای برای آن شناسایی نشده است. برخی فرضیه‌ها آن را به کره‌ای متصل می‌کنند و برخی دیگر آن را زیرمجموعه زبان‌های آسیای جنوبی همچون آستروآسیایی و آسترونزیایی می‌دانند. از زبان‌های آستروآسیایی می‌توان به ویتنامی و از آسترونزیایی به اندونزیایی، مالایی و فیلیپینی اشاره کرد.
سیستم نوشتاری
زبان ژاپنی سه سیستم نوشتاری دارد هیراگانا، کاتاکانا و کانجی. هیراگانا و کاتاکانا الفبای آوایی این زبان‌اند و نکته جالب درباره آن‌ها نحوه تلفظ ثابت است. برخلاف زبان انگلیسی که حروف صدادار در شرایط مختلف تلفظ متفاوتی دارند، الفبای آوایی ژاپنی همیشه به یک شکل نوشته و خوانده می‌شوند. سیستمی دیگر به نام روماجی نیز وجود دارد که در واقع نگارش لاتین این زبان و مشابه فینگلیش است.
هیراگانا و کاتاکانا
هیراگانا و کاتاکانا که به آن‌ها کانا نیز می‌گویند، هجا‌های ژاپنی را به قالب نوشتاری درمی‌آورند. بهترین روش یادگیری این دو، استفاده از جدول مناسب برای تمرین نوشتن و هم‌زمان خواندن با صدای بلند است. این سیستم‌ها برای مبتدیان عجیب به نظر می‌رسند، اما یادگیری آن‌ها سخت نیست. یادگیری هیراگانا و کاتاکانا الزامی است، خوشبختانه این دو نوشتار شباهت زیادی به هم دارند. تفاوت در کاربرد است کاتاکانا بیش‌تر برای واژه‌های خارجی و تأکید به کار می‌رود، در حالی که هیراگانا کاربرد گسترده‌تری دارد و در مدارس تدریس می‌شود. تشخیص آن‌ها دشوار نیست؛ هیراگانا شکل قوس‌دار و کاتاکانا شکل زاویه‌دار دارد. در ادامه جدولی از کانا را مشاهده می‌کنید که سمت راست هر خانه کاتاکانا و سمت چپ هیراگاناست.
<figcaption id="caption-attachment-289941" class="wp-caption-text"هیراگانا و کاتاکانا از سیستم‌های نوشتاری زبان ژاپنیکانجی
کانجی پیچیده‌تر از کانا است. این سیستم بر پایه حروف چینی استوار است. هر نماد کانجی ممکن است تلفظ متفاوتی داشته باشد اما معنای یکسان می‌دهد. اولین سوال زبان‌آموزان این است که ژاپنی چند حرف الفبا دارد؟ باید گفت که الفبای ژاپنی در واقع همان نماد‌ها است و چیزی به نام الفبای جداگانه وجود ندارد. هزاران کانجی وجود دارد که تعداد دقیقشان مشخص نیست. گفته می‌شود برای خواندن متون سطح متوسط باید بیش از ۳ هزار کانجی را حفظ کنید. یادگیری کانجی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ژاپنی است. اگر قصد اقامت کوتاه در ژاپن دارید، می‌توانید از یادگیری کانجی صرف‌نظر کنید، اما برای تسلط کامل باید وقت زیادی به آن اختصاص دهید.
آواشناسی
آواشناسی مبحث دشواری دیگر در ژاپنی است. تلفظ برخی آوا‌ها همچون که بین و تلفظ می‌شود، در فارسی وجود ندارد. اگر بر زبان‌هایی همچون اسپانیایی که بر حروف صدادار تأکید دارند تسلط داشته باشید، تلفظ ژاپنی برایتان راحت‌تر است. در آواشناسی ژاپنی باید با دو مفهوم سیلاب و مورا آشنا شوید. مورا واحدی مشابه هجا است که در ژاپنی کاربرد دارد. مورا و سیلاب نقش مهمی در لهجه و گویش‌ها ایفا می‌کنند. زیروبمی صدا در هر مورا رخ می‌دهد و نحوه استفاده از آن می‌تواند معنای کلمه را تغییر دهد. مثلا کلمه تک‌سیلابی اگر با صدای بم خوانده شود رسمی و اگر با صدای زیر خوانده شود حس می‌دهد. بهترین روش یادگیری آوا‌ها، تمرین و تکرار است. پس از یادگیری تلفظ صحیح هر آوا، آن را به همراه کانا حفظ و تکرار کنید.
گویش‌ها
در ژاپنی با گویش‌های مختلفی روبرو می‌شوید، اما نیازی به فرا‌گیری همه نیست. گویش‌های ژاپنی بسیار با هم متفاوت‌اند و تسلط بر یکی تضمین درک بقیه نیست. از این رو گویش‌های استانداردی تعریف شده‌اند تا یکپارچگی ایجاد شود. از جمله گویش مشترک یا کیوتسوگو و گویش معیار یا هیوجونگو که بر پایه گویش توکیویی استوارند. گویش کانسای نیز وجود دارد که بیش‌تر کاربرد غیر‌رسمی دارد.
گرامر
نکته جالب درباره گرامر ژاپنی این است که در طول قرن‌ها ثابت مانده و نسبتا ساده است. ژاپنی از ترتیب نهاد + مفعول + فعل (SOV) بهره می‌برد. از این رو یادگیری گرامر برای انگلیسی‌زبانان که ترتیب SVO دارند دشوار است، اما برای فارسی‌زبانان که ساختار مشابه‌ی داریم چالش‌برانگیز نیست. تغییرات جمله بیش‌تر بر فعل انجام می‌شود که از دلایل سادگی گرامر است. واژه‌های ژاپنی جنسیت و تعداد ندارند و به یک شکل به کار می‌روند. همچنین تنها حالت حال و گذشته وجود دارد؛ حالت‌های دیگر نیز هست اما به دشواری گرامر زبان‌هایی همچون انگلیسی نیستند. توجه داشته باشید که قواعد سخت‌گیرانه‌ای برای حالات رسمی و احترام‌گذاشتن وجود دارد. مثلا اگر شخصی رئیس خود را خطاب کند، جمله‌اش دچار تغییر می‌شود.
نتیجه‌گیری
احتمالا یادگیری ژاپنی بیش از زبان‌های دیگر زمان و تلاش می‌خواهد. در آموزش ژاپنی، یادگیری کانا و تلفظ سیلاب‌ها آسان است، گرامر چندان دشوار نیست و کانجی بسیار سخت است. به یاد داشته باشید که یادگیری زبان جدید سخت اما شدنی است و کلید موفقیت در تمرین و استمرار است. اکنون که با این زبان آشنا شدید، به نظر شما زبان ژاپنی سخت است؟