۱۳ می‌لیون و ۵۱ هزار خودرو و موتورسیکلت فرسوده در ایران؛ ۵۹ درصد ناوگان

خودرو‌های فرسوده معضل بزرگی برای سیستم حمل‌ونقل جامعه هستند. با این حال ارائه آمار دقیق از تعداد خودرو‌های فرسوده کشور، مدام محل گفت‌وگو و جنجال بوده است. پس از توقف تدریجی فرآیند نو‌سازی اتومبیل‌های فرسوده در می‌انه دهه ۱۳۹۰، تعداد این خودرو‌ها طی سال‌های اخیر افزایش قابل‌توجه‌ی داشته است.

خبرگزاری ایرنا در گزارشی به این موضوع پرداخته است. بر پایه آمار‌های ارائه‌شده از سوی وزارت صنعت، ۲۲ می‌لیون و ۱۰۸ هزار دستگاه ماشین و موتورسیکلت در کشور وجود دارند. از این تعداد ۱۳ می‌لیون و ۵۱ هزار دستگاه ماشین و موتورسیکلت فرسوده هستند یا در مرز فرسودگی قرار دارند. به عبارت دیگر ۵۹ درصد از کل خودرو‌ها و موتورسیکلت‌های کشور فرسوده می‌باشند.

آمار بحرانی تعداد خودرو‌های فرسوده در کشور

ارائه آمار فوق از سوی وزارت صمت یک بحران بزرگ را در تعداد اتومبیل‌های فرسوده کشور مشخص می‌کند. روال اسقاط و نو‌سازی اتومبیل‌های فرسوده در سال ۱۳۹۷ و پس از توقف واردات ماشین، متوقف شد. علت این مسئله نیز تأمین مالی این روال از طریق واردات ماشین بود. پس از آن‌که واردات ماشین متوقف شد، دیگر منابع مالی برای صدور گواه‌ی اسقاط ماشین وجود نداشت. دولت‌های دوازدهم و سیزدهم تلاش کردند تا این رویه را از طریق خودروسازان پیش ببرند، بااین‌حال به نظر می‌رسد که خودروسازان بزرگ موفق نشده‌اند در غیاب واردات، سهم خود را برای نو‌سازی اتومبیل‌های فرسوده ایفا کنند.

افزایش تعداد اتومبیل‌های فرسوده طی سال‌های اخیر، علت افزایش مصرف سوخت کشور نیز شده است. بر پایه گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، اسقاط هر ماشین فرسوده باعث کاهش مصرف دو هزار لیتر بنزین در سال می‌شود. قیمت این مقدار بنزین با نرخ صادراتی، به ۵۴ می‌لیون تومان می‌رسد. قطعا در این میان سهم موتورسیکلت‌های فرسوده بیش‌تر از خودرو‌ها است. آمار وسایل نقلیه فرسوده در بخش‌های بحرانی به شرح زیر است

• موتورسیکلت‌ها، ۹۰ درصد
• می‌نی‌بوس‌ها، ۸۶ درصد
• اتوبوس‌های درون‌شهری، ۸۲ درصد
• اتوبوس‌های برون‌شهری، ۵۷ درصد
• تاکسی‌ها، ۴۸ درصد

مطابق آن‌چه تعداد خودرو‌های فرسوده مشخص می‌کند، بخش قابل‌توجه‌ی از خودرو‌های حاضر در ناوگان حمل‌ونقل عمومی شهر‌های بزرگ فرسوده هستند. در چنین شرایطی اجرای مقررات سخت‌گیرانه تردد بر خودرو‌های شخصی، نمی‌تواند می‌زان آلودگی شهر‌ها را کاهش دهد. به جای این کار لازم است تا اتوبوس‌ها، می‌نی‌بوس‌ها و تاکسی‌های درون‌شهری هرچه سریع‌تر نو‌سازی شوند. قطعا این مسئله به تأمین مالی قابل توجه‌ی نیاز دارد.