موردی تاسفبار از عفونت طولانیمدت کووید-۱۹ در یک مرد ۷۲ ساله هلندی در گزارش جدیدی مستند شده است. این بیمار بیش از ۶۱۳ روز آلوده به ویروس باقی ماند که طولانیترین عفونت ثبتشده از این بیماری محسوب میشود. در طول این دوره ویروس فرصت کافی برای تکامل و تبدیل شدن به یک واریانت جدید در بدن بیمار یافت.
این مرد سابقه سلامتی پیچیدهای داشت و پیش از ابتلا برای درمان نوعی سرطان خون، پیوند سلولهای بنیادی انجام داده بود. پس از آن وی با لنفوم بزرگ سلول بیانتشار (DLBL) روبرو شد و در اثر داروهای شیمیدرمانی دچار نقص شدید سیستم ایمنی گردید. این وضعیت او را در معرض خطر جدی ابتلا به کووید-۱۹ قرار داده بود.
بیمار در فوریه ۲۰۲۲ به کووید مبتلا شد و با ترکیبی از آنتیبادیهای مونوکلونال و استروئیدها تحت درمان قرار گرفت؛ اما داروها اثربخشی نشان ندادند و عفونت ماندگار شد. اگرچه او پیش از ابتلا چندین دوز واکسن دریافت کرده بود، هیچ واکنشی آنتیبادی در بدن او مشاهده نشد.
بیمار ناچار شد چندین بار برای مدتهای طولانی در بیمارستان بستری شود. تنها ۲۱ روز پس از آغاز درمان، علائم جهش ویروس در نمونههای او رصد گردید. تعیین توالی ژنتیکی نشان داد که جهش اولیه با داروی سوتروویماب، یکی از آنتیبادیهای مونوکلونال مصرفی، مرتبط است.
تحلیلهای گسترده بر روی ۲۷ نمونه سواب بینی جمعآوریشده از فوریه ۲۰۲۲ تا سپتامبر ۲۰۲۳ حاکی از آن است که ویروس در بدن این بیمار بیش از ۵۰ بار جهش داشته است. تعدادی از این جهشها در پروتئین اسپایک رخ داده بود که نشاندهنده تلاش ویروس برای فرار از سیستم ایمنی میباشد.
مشکلات سلامتی پایه باعث شد سیستم ایمنی بیمار هرگز نتواند ویروس را به طور کامل پاکسازی کند. بستریهای طولانی و تدابیر پیشگیری عفونتانتقالی کیفیت زندگی او را تحت تأثیر قرار داد. تیم پزشکی تأکید کرد که هیچ مدرکی وجود ندارد که واریانت جهشیافته در بدن این مرد به افراد دیگر در جامعه منتقل شده باشد.
بیمار در اکتبر ۲۰۲۳ در اثر عود بیماری سرطانی خود درگذشت. تا به امروز هیچ موردی با این میزان طولانیمدت ثبت نشده است. تحقیقات نشان میدهد تنها حدود سه درصد از عفونتهای کووید امکان تداوم بیش از یک ماه را دارند.
هرچه ویروس مدت طولانیتری در بدن انسان تکثیر شود، شانس بروز جهشهای فرار ایمنی بیشتر میگردد. این یکی از تئوریهای مطرحشده در مورد پیدایش واریانت اومیکرون است. باید توجه داشت که هر جهشی لزوما به واریانت دلواپسکننده تبدیل نمیشود؛ با این حال نظارت بر عفونتهای مداوم و مراقبت بهینه از بیماران نقصایمنی اهمیت حیاتی دارد.
نویسندگان مطالعه در بیانیهای اعلام کردند عفونتهای طولانیمدت در بیماران نقصایمنی نسبت به عموم جامعه شایعترند. کار ما شامل توصیف گروهی از عفونتهای یک ماهه تا دو ساله در بیماران بستری با نقص ایمنی میباشد. با این حال عفونتهای طولانیمدت اتفاق نادری محسوب میشوند زیرا افراد نقصایمنی تنها درصد کمی از کل جمعیت را تشکیل میدهند.
این مورد در کنفرانس جهانی ESCMID ارائه خواهد شد.