پژوهشگران: لکه قرمز فعلی مشتری با طوفان رصدشده توسط کاسینی در ۱۶۶۵ متفاوت است

در سال ۱۶۶۵، جووانی دومنیکو کاسینی اخترشناس ایتالیایی، یک طوفان بسیار بزرگ را روی سیاره مشتری رصد کرد که امروزه به عنوان لکه قرمز بزرگ شناخته می‌شود. این گردباد بیضی بزرگی است که قطر آن تقریبا دو برابر زمین می‌باشد. با این حال، پژوهشگران اخیر معتقدند طوفانی که کاسینی مشاهده کرده، با لکه قرمز کنونی یکی نیست.

با استفاده از داده‌های تاریخی رصد سیاره مشتری در قرن هفدهم، محققان متوجه شده‌اند که لکه قرمز بزرگ کنونی احتمالا تنها ۱۹۰ سال عمر دارد. آن‌ها در مقاله‌ای منتشرشده در ژورنال بیان کرده‌اند که طوفان رصدشده توسط کاسینی دیگر وجود ندارد و سال‌ها بعد طوفان دیگری در همان مکان شکل گرفته است.

پس از کشف این بیضی قرمز تیره توسط کاسینی، او و دیگر منجمان تا سال ۱۷۱۳ آن را رصد می‌کردند، اما پس از آن برای بیش از یک قرن این لکه مشاهده نشد. در نهایت در سال ۱۸۳۱، منجمان بیضی مشابه‌ی را در همان عرض جغرافیایی رصد کردند. از آن زمان، دانشمندان درباره اینکه آیا این لکه همان طوفان اولیه است یا خیر، اختلاف‌نظر داشته‌اند.

معاصران کاسینی این طوفان را لکه دائمی می‌نامیدند، اما نویسندگان مقاله اخیر می‌گویند این نام‌گذاری اشتباه بوده است؛ زیرا این لکه احتمالا از اواسط قرن هجدهم تا قرن نوزدهم ناپدید شده بود. از سوی دیگر، لکه بزرگ قرمز کنونی مشتری احتمالا حداقل ۱۹۰ سال عمر دارد.

لکه قرمز مشتری

لکه فعلی بسیار بزرگ‌تر از همتای قدیمی خود است که عرض آن تنها ۳۵۰ کیلوم‌تر بود. وقتی برای اولین بار لکه امروزی این سیاره مشاهده شد، عرض آن بیش از ۳۹٬۰۰۰ کیلوم‌تر بود، اما از آن زمان کوچک‌تر شده است. اکنون عرض این طوفان ۱۴٬۰۰۰ کیلوم‌تر است و شکل آن گرد‌تر شده است. رصد‌های قدیمی‌تر پیرامون لکه دائمی نشان می‌دهند عرض آن احتمالا در مقطعی یک‌سوم طوفان فعلی بوده است.

لکه بزرگ قرمز بزرگ‌ترین طوفان شناخته‌شده در منظومه شمسی است و اندازه آن به یک‌ششم قطر مشتری می‌رسد. برخلاف طوفان‌های روی زمین، این لکه خلاف جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخد که نشان‌دهنده فشار بالایی در این طوفان است.

دلیل دوام این طوفان در این همه سال، به ماهیت گازی مشتری مربوط می‌شود. طوفان‌های روی زمین وقتی به خشکی می‌رسند از بین می‌روند، اما مشتری هیچ سطح جامدی ندارد و در اعماق این طوفان تنها لایه‌های مایع وجود دارد.

درک سازوکار دقیق این طوفان کار ساده‌ای نیست، زیرا ابر‌های مشتری باعث می‌شوند دید واضحی از لایه‌های پایین‌تر نداشته باشیم. پژوهشگران مطالعه اخیر می‌گویند لکه قرمز احتمالا از دل طوفان بسیار بزرگ‌تری شکل گرفته است، جایی که چندین گردباد کوچک‌تر با هم ترکیب شده‌اند.

حقایق ناشناخته زیادی درباره این طوفان وجود دارد. استفاده از داده‌های تاریخی یکی از راه‌هایی است که دانشمندان می‌توانند از طریق آن به راز‌های این لکه بزرگ پی ببرند.