در محیط‌های کاری متنوع امروزی، چالش‌های ارتباطی ناشی از تفاوت‌های فرهنگی می‌تواند پیچیدگی‌های زیادی به وجود آورد؛ به همین دلیل کارشناسان ده راهکار کاربردی برای بهبود تعاملات می‌ان‌فرهنگی تدوین کرده‌اند.
ده نکته کلیدی برای ارتباط موثر در بافت‌های چندفرهنگی
۱. آداب معاشرت مخصوص هر فرهنگ را رعایت کنید
هر فرهنگ قواعد خاصی برای برقراری ارتباط دارد؛ پیش از ملاقات، درباره فرهنگ طرف مقابل تحقیق کنید یا در صورت امکان در دوره‌های آموزش متقابل فرهنگی شرکت کنید. به عنوان مثال، در آلمان از ألقاب آقا و خانم استفاده می‌شود، در چین نام خانوادگی پیش از نام کوچک می‌آید و در ژاپن برای هر دو جنس از سان استفاده می‌شود. تا زمانی که طرف مقابل نشانه‌ای برای آشنایی کمتر رسمی نداد، مستقیما با نام کوچک خطاب او نشوید.
۲. از واژگان عامیانه و محاوره پرهیز کنید
حتی افراد تحصیل‌کرده غیر‌بومی زبان انگلیسی، درک کامل اصطلاحات عامیانه، کنایه‌ها و ضرب‌المثل را ندارند. آن‌ها ممکن است کلمات جداگانه را بفهمند اما متن و معنی کل گفتار را درک نکنند که می‌تواند منجر به گیج شدن یا حتی توهین شود.
۳. با سرعت مناسب و تلفظ شفاف صحبت کنید
اگرچه انگلیسی زبان مشترک در محیط‌های بین‌فرهنگی است، اما گفتار با سرعت عادی مکالمه ایده خوبی نیست. کاهش سرعت، تلفظ صحیح و تقسیم جملات به بخش‌های کوتاه و قابل فهم، به شنونده کمک می‌کند تا کلمات را ترجمه و درک کند. البته نباید سرعت را به حدی کاهش دهید که توهین‌آمیز به نظر برسد؛ اگر طرف مقابل خیلی سریع صحبت می‌کند، به طور مؤدبانه از او بخواهید سرعت را کم کند.
۴. زبان ساده و صریح بکار ببرید
استفاده از کلمات پیچیده و سنگین، ارتباط را برای هر دو طرف سخت می‌کند. ترجیح دهید از کلمات تک‌هجایی و دو‌هجایی به جای کلمات سه‌هجایی و طولانی استفاده کنید. مثلا به جای لطفا این کار را به سرعت انجام دهید بگویید لطفا این کار را سریع انجام دهید.
۵. گوش دادن فعال را تمرین کنید
گوش دادن فعال، استراتژی بسیار مؤثری برای بهبود ارتباط می‌ان‌فرهنگی است. برای اطمینان از درک صحیح، سخنان طرف مقابل را با کلمات خود بازگو کنید یا خلاصه بگویید و سوالات تکراری بپرسید. این کار به ایجاد رابطه صمیمی کمک می‌کند و از گم‌شدن یا سوء‌فهم اطلاعات مهم جلوگیری می‌کند.
۶. به نوبت صحبت کنید
برای روش گفتگو، هر طرف باید به نوبت سخن بگوید. جمله‌های کوتاه بگویید و سپس به پاسخ گوش دهید. مخصوصا وقتی طرف مقابل انگلیسی را به عنوان زبان دوم به کار می‌گیرد، مونولوگ‌های طولانی پیگیری آن دشوار است.
۷. نکات مهم را یادداشت کنید
اگر مطمئن نیستید که طرف مقابل مطلب را به درستی فهمیده، آن را بنویسید. این کار در بحث درباره اعداد بزرگ بسیار حیاتی است؛ مثلا در انگلستان یک می‌لیارد به صورت ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ و در آمریکا به صورت ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ نوشته می‌شود.
۸. از پرسیدن سوالات بسته خودداری کنید
سوالاتی که فقط پاسخ بله یا خیر می‌پذیرند، مناسب نیستند. در بسیاری از فرهنگ‌ها پاسخ منفی دادن سخت یا شرم‌آور است، بنابراین حتی اگر پاسخ واقعی خیر باشد، ممکن است بله بشنوید. به جای آن سوالات باز بپرسید که نیاز به اطلاعات بیش‌تر داشته باشند.
۹. در مورد شوخ‌طبعی محتاط باشید
بسیاری از فرهنگ‌ها کسب‌وکار را بسیار جدی می‌گیرند و رفتار حرفه‌ای و پیروی از پروتکل را می‌پسندند. شوخی و طنز در محیط کاری ممکن است درک نشود. اگر تصمیم به شوخی گرفتید، اطمینان حاصل کنید که در فرهنگ طرف مقابل قابل درک و قدردانی است و توهین‌آمیز نیست. کنایه‌های زبان مادری معمولا خارج از کشور تاثیر منفی دارند یا بی‌معنی هستند.
۱۰. طرف مقابل را حمایت کنید
ارتباط موثر می‌ان‌فرهنگی به معنای ایجاد راحتی برای هر دو طرف است. در هر گفتگویی با فرد از فرهنگ دیگر، با احترام رفتار کنید، تمام تلاش‌تان را برای ارتباط شفاف بکار ببندید و هنگام پاسخ‌دهی او را تشویق کنید. این کار اعتماد به نفس و اعتماد طرف مقابل به شما را افزایش می‌دهد.
پرسش و پاسخ‌های رایج درباره ارتباط در محیط‌های چندفرهنگی
ارتباط می‌ان‌فرهنگی چیست؟
ارتباط می‌ان‌فرهنگی به برقراری ارتباط بین افراد از فرهنگ‌های مختلف اشاره دارد و شامل درک زبان، آداب و رسوم، ارزش‌ها و باور‌های یکدیگر می‌شود.
چرا ارتباط می‌ان‌فرهنگی مهم است؟
در دنیای امروز که به شدت به هم پیوسته است، ارتباط می‌ان‌فرهنگی اهمیت زیادی دارد. این مهارت به ما کمک می‌کند تا با افراد از فرهنگ‌های گوناگون کار کنیم، روابط شخصی برقرار کنیم و از فرهنگ‌های دیگر بیاموزیم.
چالش‌های اصلی ارتباط می‌ان‌فرهنگی کدام‌اند؟
موانع زبانی افراد ممکن است به زبان یکدیگر مسلط نباشند یا به طور کامل یکدیگر را درک نکنند. تفاوت‌های فرهنگی آداب، رسوم، ارزش‌ها و باور‌ها می‌تواند متفاوت باشد. کلیشه‌ها و پیش‌داوری‌ها افراد ممکن است بر اساس فرهنگ خود فرضیات نادرستی درباره دیگران داشته باشند.
چگونه مهارت‌های ارتباط بین‌فرهنگی را بهبود ببخشیم؟
درباره فرهنگ‌های دیگر مطالعه کنید، فیلم ببینید و با افراد از فرهنگ‌های گوناگون گفتگو کنید. ذهن باز داشته باشید و سعی کنید دیدگاه‌ها و تجربیات دیگران را درک کنید. از سوء‌فهم نترسید؛ اگر مطمئن نیستید چیزی را متوجه شده‌اید، بپرسید. صبور باشید چون ایجاد روابط و درک فرهنگ‌ها زمان‌بر است.
چطور از شوخی‌های توهین‌آمیز در محیط می‌ان‌فرهنگی اجتناب کنیم؟
قبل از شوخی، به مخاطب فکر کنید؛ آیا ممکن است از پس‌زمینه‌ای باشند که شوخی را توهین‌آمیز بدانند؟ از شوخی‌های مبتنی بر کلیشه‌ها و پیش‌داوری‌ها پرهیز کنید. اگر مطمئن نیستید شوخی مناسب است، بهتر است آن را نکنید.
به چه صورتی درباره تفاوت‌های فرهنگی در محل کار صحبت کنیم؟
با احترام و صبر گفتگو کنید. به دیدگاه‌های دیگران گوش دهید و سعی در درک آن‌ها داشته باشید. بر روی نقاط مشترک تمرکز کنید و راه‌حل‌هایی جویا باشید که برای همه مفید باشد. در صورت نیاز از واسطه یا مترجم استفاده کنید.
چگونه می‌توانیم به کودکان در یادگیری فرهنگ‌های دیگر کمک کنیم؟
کودکان را از طریق سفر، غذا، موسیقی، فیلم و کتاب با فرهنگ‌های مختلف آشنا کنید. با آن‌ها درباره فرهنگ‌ها صحبت کنید، تجربیات و باور‌هایتان را به اشتراک بگذارید و به سوالاتشان پاسخ دهید. کودکان را تشویق کنید تا از کتاب‌ها و وب‌سایت‌های موجود برای یادگیری فرهنگ‌ها بهره ببرند.
منبع