دیسفوریا چیست؟ + علائم و عوامل دیسفوریا و راه‌هایی برای کنار آمدن با این حس

دیسفوریا چیست؟ علائم، عوامل و را ههای مقابله با حس ملال از زندگی

دیسفوریا به حالتی از ناراحتی، پریشانی و عدم ارتباط با بخشهایی از درون خود اشاره دارد که میتواند کیفیت زندگی را به شدت کاهش دهد. این اصطلاح دقیقا برعکس یوفوریا یا سرخوشی است و اگرچه به تنهایی بیماری محسوب نمیشود، اما اغلب نشانهای از مشکلات روانی مانند اضطراب یا افسردگی است. کارشناسان معتقدند دیسفوریا میتواند پیشدرآمد افسردگی باشد و در صورت تداوم، ریسک پیشرفت آن را افزایش میدهد.

انواع و علائم رایج دیسفوریا

دیسفوریا اشکال مختلفی دارد که شامل دیسفوریای حساسیت به طرد، دیسفوریا پس از آمیزش جنسی، اختلال ناخوشی پیشا قاعدگی (PMDD) و دیسفوریای تأخیری ناشی از مصرف طولانیمدت داروهای ضدافسردگی میشود. پژوهشهای سال ۲۰۲۰ نشان دادهاند که دیسفوریا با علائمی چون عدم رضایت کلی از زندگی، غم و نگرانی، بیعلاقگی به فعالیتها، خستگی ذهنی، گریه بیش از حد و اختلال در اشتها یا خواب همراه است. افراد دچار این حالت، خاطرات منفی را سریعتر و خاطرات مثبت را با سختیتر به یاد میآورند و تمرکز آنها بسیار شکننده است.

عوامل موثر در بروز دیسفوریا

علت دقیق دیسفوریا هنوز مشخص نیست، اما عواملی مانند استرسهای محیطی (از دست دادن عزیزان، فشار شغلی، اختلافات خانوادگی)، ناهماهنگی هویت جنسیتی، مشکلات جسمانی (تیروئید، کمبودهای تغذیهای، بیماریهای مزمن)، سوءمصرف مواد، تغییرات هورمونی، مصرف طولانیمدت داروها و همروزی با اختلالات دو قطبی، اضطراب یا شخصیتی میتوانند زمینهساز آن با شند.

راههای مقابله و مدیریت دیسفوریا

برای کنار آمدن با احساس ملال و بیتفاوتی، متخصصان روشهایی را پیشنهاد میدهند. در مان شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی (MBCT) به عنوان موثرترین روش برای مدیریت الگوهای فکری منفی شناخته میشود. تمرینات ذهنآگاهی مانند یوگا، مدیتیشن و تنفس آگاهانه، فواید ذهنی و جسمانی قابلتوجهی دارد. تکنیک شبیهسازی مثبت مقطعی که در آن فرد اتفاقهای آینده را با جزئیات حسی و نگرش مثبت خیالپردازی میکند، نیز نتایج خوبی در کاهش علائم داشته است. تقویت سرخوشی، یادگیری مهارتهای زندگی سالم، مدیریت احساسات، ایجاد روتینهای منظم، ورزش، تغذیه مناسب و خواب کافی از دیگر را هکارهای موثر هستند.

از آنجا که دیسفوریا و افسردگی شباهتهای زیادی دارند، در مانهای افسردگی نیز میتوانند مفید واقع شوند. در مواردی که دیسفوریا با نارضایتی از هویت جنسیتی یا اختلال دیسمورفی همراه است، باید تکنیکهای مختص آن شرایط به کار گرفته شوند. مشورت با روانشناس یا مشاور حرفهای در تمام مراحل، فرآیند به بود را تسهیل میکند.

نکات مهم و پرسشهای رایج

دیسفوریا ممکن است کوتاهمدت یا طولانیمدت باشد و مدت آن از شخص به شخص متفاوت است. اگر علائم بیش از دو هفته تداوم یابد، حتما باید از پزشک عمومی و در صورت لزوم متخصص روان کمک گرفته شود تا موارد پزشکی یا دارویی رد یا تا یید گردند. دیسمورفی (خودزشتپنداری) با دیسفوریا متفاوت است، هرچند هر دو میتوانند نشاندهنده مشکلات سلامت روان با شند. تغییر سبک زندگی، تمرین ذهنآگاهی و در مانهای شناختی، کلیدهای اصلی مدیریت این حالت هستند.