یخچال توایتز در غرب قاره جنوبگان که با نام یخچال روز قیامت شناخته میشود، به دلیل احتمال فروپاشی و تهدید سطح آب دریاهای جهان، مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است.
مطالعهای جدید که در مجله مقالات آکادمی ملی علوم ایالات متحده آمریکا (PNAS) منتشر شده، نشان میدهد که جزر و مد اقیانوس به طور روزانه از زیر لبه یخچال نفوذ کرده و بخشهای پایینی آن را ذوب میکند؛ این پدیده یعنی فروپاشی یخچال میتواند سریعتر از پیشبینیهای قبلی اتفاق بیفتد.
دیوید هالند، اقیانوسشناس دانشگاه نیویورک، میگوید جزر و مد اقیانوس روال ذوب یخچال را واقعا متحول میکند.
توایتز در حال حاضر حدود چهار درصد از افزایش سطح آب دریاها را به عهده دارد. این یخچال که پهنهای بزرگتر از ایالت فلوریدا دارد، در صورت ذوب کامل میتواند سطح آب را تا ۰٫۶ متر بالا ببرد. چون یخچال بر روی بستر سنگی در یک حوضه عمیق قرار دارد، بخش زیرین آن در برابر آب نسبتا گرم اقیانوس آسیبپذیر است.
دانشمندان معتقدند توایتز نقش سنگ بنا را برای سایر یخچالهای غرب جنوبگان ایفا میکند؛ حذف آن میتواند فروپاشی سایر یخچالها را تسریع کند و در درازمدت منجر به افزایش بیش از سه متری سطح آب اقیانوسهای جهانی شود.
در سال ۲۰۲۱ محققان شکافهایی روی یخهای شناور در پایه اقیانوسی یخچال را شناسایی کردند که نشاندهنده احتمال فروپاشی در سالهای آینده بود.
موقعیت دورافتاده توایتز و شرایط سخت دریای اطراف، امکان بازدید مستقیم و نصب حسگرها را محدود کرده است. تیم محققان به رهبری اریک ریگنوت، یخچالشناس دانشگاه کالیفرنیا ارواین، از ماهوارههای ICEYE و تکنیک تداخلسنجی رادار استفاده کردند تا تغییرات میلیمتری ارتفاع سطح آب را رصد کنند.
دادههای راداری جمعآوری شده در سال ۲۰۲۳ طی دورهای نزدیک به چهار ماهه با بازه زمانی سه ساعته، نشان داد که سطح یخچال در هر چند ساعت چندین سانتیمتر بالا و پایین میرود. این نوسانات حاکی از آن است که فشار آب از پایین یخچال را بالا میکشد و خط زمین (نقطه جدایی یخ از بستر سنگی) در پهنهای به طول شش کیلومتر به طور منظم با جزر و مد جابهجا میشود.
در اوج جزر و مدهای بهاری، لایهای از آب با ضخامت پنج تا ده سانتیمتر تا عمق ۱۲ کیلومتری درون خشکی نفوذ میکند. چون دما این آب چندین درجه بالاتر از آب حاصل از ذوب یخچال است، محققان نتیجه گرفتند که منبع آن آب اقیانوس است.
این نفوذ میتواند سرعت عقبنشینی خط زمین که در حال حاضر حدود ۵۰۰ متر در سال است را افزایش دهد و پیشروی یخ به سمت اقیانوس را تسریع کند. ریگنوت تأکید میکند که مدلهای رایانهای فعلی این فرآیند را در نظر نمیگیرند و پیشبینیهای قبلی بیش از حد محافظهکارانه بودهاند.