آیا نابینایان رویا میبینند؟ بررسی علمی خواب دیدن در نابینایان مادرزاد و عارضی, پرسش جذاب و پرچالش این است که آیا افرادی که بینایی ندارند، در دنیای رویاها نیز دچار تاریکی هستند یا تصاویر و حسهای متفاوتی را تجربه میکنند. سالها اعتقاد بر این بود که نابینایان از دیدن رویا محروماند، اما پژوهشهای علمی مدرن این فرضیه را رد کردهاند.
در این مقاله به بررسی ماهیت خواب دیدن در نابینایان، تفاوتهای حسی با افراد بینا و دلایل بروز کابوس در این گروه میپردازیم. مکانیزم رویا دیدن فراتر از بینایی رویاها عمدتاً در فاز خواب REM (حرکت سریع چشمان) رخ میدهند. در این مرحله، فعالیت مغز به شدت بالا میرود، در حالی که عضلات بدن فلج میشوند تا از انجام حرکات فیزیکی جلوگیری شود.
محققان معتقدند رویاها ابزاری برای پردازش خاطرات، تثبیت یادگیری و سازماندهی مجدد اطلاعات حسی روزانه هستند. بینایی تنها یکی از کانالهای ورودی اطلاعات به حافظه است؛ حاستهای شنوایی، لامسه، بویایی، مزه و آگاهی فضایی نیز نقش بنیادین در شکلگیری محتوای رویا ایفا میکنند.
ای بزرگسال نشان داد که ساختار کلی رویاهای آنها با افراد بینا بسیار مشابه است.
نابینایان نیز از وقایع روزمره، موقعیتهای اجتماعی، ترسها و آرزوها رویا میبینند. با این حال، تفاوتهای جزئی اما معناداری وجود دارد کاهش رویاهای مرتبط با موفقیت یا شکست شخصی و تعاملات پرخاشگرانه. افزایش رویاهای مرتبط با حیوانات امدادگری (بهویژه سگهای راهنما) که نماد امنیت و هدایت هستند. تکرار بیشتر رویاهای مربوط به غذا و تجربههای طعمی. نرخ دوچندان رویاهای بدشانس و بدبیاری در مقایسه با افراد بینا.
این نتایج نشان میدهد رویاهای نابینایان بازتابدهنده چالشها و نگرانیهای واقعی زندگی روزمره آنهاست. نابینایان چگونه رویا میبینند؟ نقش زمان از دست رفتن بینایی کیفیت بصری رویاها مستقیماً به سن فرد در زمان از دست دادن بینایی وابسته است. محققان این پدیده را به سه دسته اصلی تقسیم کردهاند نابینایان مادرزاد و نابینایان دیرین (قبل از ۵-۷ سالگی) این افراد هیچ حافظه بصریای ندارند.
رویاهای آنها کاملاً فاقد تصویر است و بر پایه حسهای شنوایی، لامسه، بویایی، مزه و درک فضایی (حرکت، فاصله، اندازه) بنا شده است.د.
آنها همچنان رنگها، اشکال، چهرهها و مناظر را در رویاهایشان میبینند. با گذشت زمان از نابینایی، وضوح، رنگآمیزی و ثبات این تصاویر به تدریج کاهش مییابد، اما ساختار بصری رویا همچنان باقی میماند. چرا نابینایان کابوس بیشتری میبینند؟ تحقیقات نشان میدهد احتمال بروز کابوس در نابینایان، بهویژه نابینایان مادرزاد، به طور قابل توجهی بالاتر از عموم مردم است.
دلایل پیشنهادی شامل موارد زیر میشود استرس مزمن محیطی مواجهه مداوم با موانع فیزیکی، خطرات ترافیکی، وابستگی به دیگران و چالشهای اجتماعی، سطح استرس پایه را بالا میبرد که مستقیماً بر محتوای رویا تاثیر میگذارد. ناتوانی در پردازش بصری حافظه عدم دسترسی به تصویر بصری برای سازماندهی و تمیز کردن خاطرات حسی، ممکن است منجر به رویاهای گسسته، آشفته و ترسناکتر شود.
شباهت به ناشنواهای مادرزاد الگوی مشابهی در ناشنواهای مادرزاد نیز مشاهده شده که نشاندهنده نقش حیاتی ادراک حسی کامل در ثبات روانی در طول خواب است. نتیجهگیری رویا دیدن تجربهای فراحسی است نابینایان قطعاً رویا میبینند، اما دیدن در رویای آنها تعریف متفاوتی دارد.
ند. در هر دو حالت، رویا انعکاس عمیق زندگی، ترسها، خاطرات و ساختار شناختی فرد است.
درک این پدیده نه تنها شایعات قدیمی را رد میکند، بلکه به درک بهتر عملکرد مغز و انعطافپذیری عصبی در غیاب یک حاست کمک میکند. منبع،