محققان دانشگاه ییل با بررسی تکامل بیش از ۱۶۰ گونه از قلابچهماهیهای ژرفزی یا سیراتیدهها، به نتیجه رسیدهاند که روش منحصربهفرد تولیدمثل این ماهیها در تنوع شگفتانگیز گونههای امروزی نقش کلیدی داشته است.
چیس براونشتاین و همکاران او با استفاده از توالییابی ژنتیکی دریافتند که اجداد قلابچهماهیها در کف دریا زندگی میکردند و با بالههای سینهای خود حرکت میکردند. حدود ۵۵ میلیون سال پیش، گروهی از این ماهیها به سمت پهنهی وسیع ژرفدریایی اقیانوس یا منطقه نیمهشب مهاجرت کردند. در طول یک دوره پنج میلیون ساله، این ماهیهای شناگر تنوع ژنتیکی بسیار بیشتری نسبت به اقوام کفدریایی خود کسب کردند.
الیزابت میلر از دانشگاه کالیفرنیا ارواین این یافتن را شگفتانگیز توصیف میکند، زیرا بستر دریا و صخرهها معمولا محل زندگی گونههای متنوعتری است. اما ناحیه ژرفدریا با دمای ثابت و گستره وسیعی از آب خالی، همگنترین زیستگاه روی زمین محسوب میشود.
تحلیلهای براونشتاین نشان میدهد که استراتژی تولیدمثل انگلمانند سیراتیدهها، در آن نر کوچک با استفاده از آروارههای خود به مادهی بسیار بزرگتر متصل میشود و تا زمان جفتگیری در این حالت باقی میماند، برای زندگی در ژرفدریا سودمند بوده است. در برخی گونهها، این اتصال دائمی است و حتی سیستم گردش خون مشترک میشود. این روش از نظر تئوری مزیت دارد، زیرا احتمال ملاقات با همگونه در اعماق دریا بسیار پایین است.
محققان دریافتند که صفاتی نظیر تفاوت اندازه بدن بین نر و ماده و ضعف سیستم ایمنی در ماده که از آسیبپذیری نر جلوگیری میکند، پیش از مهاجرت به ژرفدریا وجود داشتهاند. براونشتاین میگوید بخشهای عمدهای از این صفت پیچیده قبل از جابهجایی قلابچهماهیها به ژرفدریا نیز وجود داشته. روش انگلی جنسی به جای اینکه اساسا مانند گاز در موتور تنوع عمل کند، همانند آمادهسازی پدال گاز بوده است.
میلر معتقد است که سبک زندگی انگلی احتمالا به قلابچهماهیها کمک کرده تا وارد زیستگاه ژرفدریایی شوند، اما نحوه دستیابی به این تنوع گسترده پس از تغییر زیستگاه همچنان ناشناخته است. محققان امیدوارند وجود دو شجرهنامه جامع، زمینه را برای تحقیقات بیشتر فراهم کند، هرچند که بازیابی نمونههای بینقص قلابچهماهی از اعماق دریا همچنان چالشبرانگیز است.