راهنمای کامل افزایش پلاکت خون با تغذیه ۱۰ سوپرغذا و ویتامینهای حیاتی, پلاکتها یا تبوسیتها یکی از مولفههای حیاتی خون هستند که نقش مستقیمی در لختهگیری و پیشگیری از خونریزیهای ناگهانی ایفا میکنند. در یک فرد سالم، تعداد پلاکت در هر میکرولیتر خون بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ هزار واحد متغیر است.
وقتی این عدد از حد نرمال پایینتر میرود، به حالت فقر پلاکت دچار میشویم که میتواند دلایل گوناگونی از جمله عفونتها، بیماریهای خودایمنی، اثرات جانبی داروها یا کمبودهای تغذیهای داشته باشد. اگرچه درمان پزشکی تحت نظر متخصص الزامی است، اما اصلاح رژیم غذایی و مصرف مواد مغذی خاص میتواند به عنوان یک رویکرد مکمل، فرآیند تولید پلاکت در استخوان را تسریع و سطح آن را در خون بالا ببرد.
مواد مغذی کلیدی برای افزایش پلاکت خون تحقیقات نشان داده است که کمبود ویتامینها و مواد معدنی خاص مستقیماً بر روی خونسازی و نضج پلاکتها تأثیر منفی میگذارد.
کمبود آن منجر به تولید سلولهای خونی ناضج و بزرگ (مگالوبلاستیک) و کاهش پلاکت میشود. نیاز روزانه افراد بالغ ۴۰۰ میکروگرم و در زنان باردار ۶۰۰ میکروگرم برآورد شده است. بهترین منابع غذایی اسفناج، کلم، جگر گاو، لوبیا چشمبلبلی، برنج، خمیرمایه، غلات غنیشده و مکملهای فولیک اسید (با تجویز پزشک). نکته مهم مصرف بیش از حد مکملهای فولیک اسید میتواند کمبود ویتامین را بپوشاند و به آسیب عصبی منجر شود؛ لذا اولویت با منابع طبیعی است.
۲. ویتامین سازنده ساختار گلبولهای قرمز این ویتامین در متابولیسم فولات و شکلدهی به گلبولهای قرمز و پلاکتها نقش دارد. کمبود آن یکی از دلایل رایج کمخونی و پلاکتپنی است. نیاز روزانه ۲.۴ میکروگرم (در بارداری ۲.۸ میکروگرم) است. منابع حیوانی جگر و گوشت گاو، تخممرغ، ماهیها (سالمون، تونا، ساردین) و لبنیات. نکته برخی مطالعات نشان میدهند شیر گاو ممکن است در افراد حساس، تولید پلاکت را مختل کند.
داده و جذب آهن گیاهی را تا چند برابر تقویت میکند. از آنجا که گرما این ویتامین را تخریب میکند، مصرف خام میوهها و سبزیجات توصیه میشود.
منابع غنی پرتقال، لیمو، کیوی، توتفرنگی، فلفل دلمهای، براکلی، کلم بروکلی و پتروزیل. ۴. ویتامین D تنظیمکننده مغز استخوان پژوهشهای انجمن حمایت از بیماران پلاکتی (PDSA) نشان میدهد ویتامین D بر روی ژنهای مربوط به نضج ماکروکاریوسیتها (سلولهای مادر پلاکت) در مغز استخوان تأثیر مستقیم دارد. کمبود گسترده این ویتامین در جوامع مدرن، یکی از عوامل پنهان کاهش پلاکت است.
منابع نور خورشید (۱۰-۳۰ دقیقه در روز)، زرده تخممرغ، ماهیهای چرب (سالمون، ماکارل، تن)، روغن جگر ماهی، شیر و ماست غنیشده، قارچهای معرض شده به اشعه UV و مکملهای ۵. ویتامین K عامل حیاتی انعقاد این ویتامین برای کاربوکسیلاسیون فاکتورهای انعقادی (II، VII، IX، X) و پروتئینهای سطح پلاکت لازم است.
کدو حلوایی. ۶. آهن اکسیژنرسانی و خونسازی آهن جزء تشکیل هموگلوبین و آنزیمهای ميتوكوندری در پیشگردانهای پلاکت است.
مطالعات بر روی کودکان کمخون، همبستگی مستقیم بین انبار آهن (فریتینین) و تعداد پلاکت را تایید کردهاند. منابع صدف، جگر گاو، غلات غنیشده، لوبیا، عدس، شکلات تیره (بیش از ۷۰٪ کاکائو)، پنیر سویا. استراتژی جذب همزمان با ویتامین C مصرف کنید و از مصرف همزمان با کلسیم (شیر، پنیر) یا چای/قهوه خودداری کنید. مکملهای طبیعی با شواهد بالینی علاوه بر ویتامینها، برخی مکملهای گیاهی نتایج واعد در افزایش پلاکت داشتهاند ۱.
کلروفیل و کلرلا کلروفیل (سبزینه گیاهان) ساختار مشابه هموگلوبین دارد و میتواند همنشینی خونسازی را تحریک کند. در یک مطالعه، ۱۹٪ از بیماران مصرفکننده کلرلا افزایش پلاکت و ۳۳٪ کاهش خونریزی را تجربه کردند. در صورت قرص و پودر موجود است. ۲. عصاره برگ پاپایا مرکبات فلونوئیدی و قلوئیدهای برگ پاپایا (مانند کارپاین) در مدلهای حیوانی، افزایش قابلتوجه پلاکت را نشان دادهاند.
اگرچه دادههای انسانی محدود است، اما در طب سنتی و برخی پروتکلهای درنگ (مانند دنگی) به عنوان مکمل استفاده میشود. به صورت قرص در داروخانهها موجود است. ۳. ملاتونین علاوه بر تنظیم ساعت زیستی، ملاتونین آنتیاکسیدانی قوی است که در مطالعات حیوانی، تکثیر ماکروکاریوسیتها را تحریک کرده است. مصرف آن باید تحت نظر پزشک و با دوز مناسب باشد.
۱۰ سوپرغذای قدرتمند برای افزایش پلاکت (رتبهبندی شده بر اساس تراکم مواد مغذی) ادغام این مواد در رژیم غذایی هفتگی، طیف وسیعی از ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز برای خونسازی را پوشش میدهد ۱. جگر گاو (قدرتघر آهن و ) تنها ۱۰۰ گرم جگر گاو، بیش از ۱۰۰٪ نیاز روزانه ویتامین، ۸۰٪ آهن و مقادیر قابلتوجه فولات، ویتامین A و مس را تامین میکند. مصرف هفتهای یک بار برای افراد با کمخونی و پلاکتپنی بسیار موثر است. ۲.
سبزیجات برگدار تیره (اسفناج، کلم، شویید) منبع یکپارچه فولات، ویتامین K، ویتامین C، مغنزیوم و آهن گیاهی. یک کاسه اسفناج پخته، نزدیک به ۶۶٪ نیاز روزانه فولات و بیش از ۱۰۰٪ ویتامین K را تأمین میکند. ۳. ماهیهای چرب آب سرد (سالمون، ساردین، ماکارل) تنها منبع طبیعی غنی از ویتامین D، همراه با اومگا-۳ (ضدالتهابی) و ویتامین دو وعده در هفته، سطح ویتامین D و سلامت مغز استخوان را حفظ میکند. ۴.
مرکبات (پرتقال، گریپفروت، لیمو، مالطه) بمبهای ویتامین C برای تقویت سیستم ایمنی، تثبیت پلاکتها و ماکسیممسازی جذب آهن از غذاهای گیاهی در وعدههای غذایی. ۵. کدو حلوایی منبع بینظیر بتاکاروتن (پیشدرآمد ویتامین A) و ویتامین مصرف منظم آن از طریق سوپ یا پوره، از سلامت عروق و انعقاد خون پشتیبانی میکند. ۶. تخممرغ (با زرده) زرده تخممرغ مخزن ویتامین D،، کلین، سلنیوم و آهن است.
مصرف ۱ تا ۲ عدد در روز (مگر در هپرکلسترولمیهای شدید) مفید است. ۷. حبوبات (عدس، لوبیا چتی، لوبیا سفید، نخود) ارزانترین منبع گیاهی آهن، فولات، پروتئین و فیبر. برای رفع ضدهای غذایی (فیتات)، قبل از پختن ۴-۸ ساعت خیس کنید و با سالاد ویتامین Cدار (فلفل، پتروزیل) سرو کنید. ۸. براکلی ترکیب منحصر به فرد ویتامین C (بیش از پرتقال در وزن واحد) و ویتامین بهتر است بخارپز یا نیمپز مصرف شود تا ویتامین C حفظ گردد. ۹.
غلات و نانهای غنیشده راهکار عملی برای جامعهشناسی تغذیه نان بربری/سنگک غنیشده با آهن و فولات، جواهرات صبحانه غنیشده با و برچسبهای تغذیهای را بررسی کنید. ۱۰. مکمل عصاره برگ پاپایا (استاندارد شده) برای مواردی که نیاز به افزایش سریعتر پلاکت دارند (مثلاً پس از کیموتراپی یا در تب دنگی)، قرصهای استاندارد شده حاوی عصاره برگ پاپایا (با دوز ۱۱۰۰ میلیگرم در روز تقسیم شده) تحت نظر پزشک میتواند گزینه مکملی باشد.
آیا تنها با تغذیه میتوان پلاکت راנרمال کرد؟ تغذیه بهینه، پایه و ستون حفظ سطح پلاکت است، اما درمان جایگزین پزشکی نیست. اگر تعداد پلاکت شما زیر ۵۰ هزار در میکرولیتر است، علائم خونریزی (پوستکرک، بینیخون، قهوهریزی) دارید، یا بیماریهای پایه (ITP، سیروز، لوکمی، عفونتهای ویروسی) تشخیص داده شدهاند، حتماً به هولوژیست مراجعه کنید.
درمانهای پزشکی شامل کورتیکواستروئیدها، ایمونوگلوبولین وریدی، تبوپوئیتینرسبتور آگونیستها (رومیلاستیم، الترومبوپاگ) و در موارد حاد انتقال پلاکت، اولویت اول هستند. رژیم غذایی این درمانها را تکمیل و عوارض آنها را کاهش میدهد. > بیاموزید که چگونه اعتماد به نفس داشته باشید و خجالت را کنار بگذارید تا از موفقیتهای جدید خود لذت ببرید هشدار!
این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر