یک مطالعه تازه نشان میدهد که سیاره زمین بهطور فزایندهای در حال شور شدن است و عامل اصلی این پدیده، فعالیتهای انسانی است. این تحول نمکی باعث تغییر شدید در ترکیب شیمیایی رودخانهها شده و بر کیفیت آب و سلامت انسان تأثیر میگذارد.
زمین دارای یک چرخه نمک طبیعی است که در آن فرآیندهای زمینشناسی و هیدرولوژیکی نظیر هوازدگی سنگها و مواد معدنی، نمک را در طول دورههای طولانی به سطح میآورند. اما در دهههای اخیر، انسانها با استخراج معدنی و گسترش اراضی، این چرخه را به شدت تسریع کرده و نمک را سریعتر از فرآیندهای طبیعی به سطح آوردهاند.
بر اساس یافتهها، غلظت یونهای نمک در طول پنجاه سال گذشته به میزان قابل توجهی در رودخانهها و جویبارها افزایش یافته است. شوری ناشی از فعالیتهای انسانی تقریبا یک میلیارد هکتار خاک را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است.
جین لایکینز، یکی از نویسندگان مطالعه و بومشناس دانشگاه کنتیکت و مؤسسه مطالعات اکوسیستم کری، به آیافالساینس میگوید بیست سال پیش تنها مطالعات موردی داشتیم. میتوان گفت آبهای سطحی در برخی از منابع آب آشامیدنی شور بودند. اکنون نشان میدهیم که این یک چرخه است و از اعماق زمین تا جو، به طور چشمگیری توسط فعالیتهای انسانی مختل شده است.
در واژگان علمی، واژه نمک تنها به سدیم کلرید یا نمک خوراکی اشاره ندارد؛ بلکه هر ترکیب شیمیایی تشکیلشده از یونهای کاتیون (بار مثبت) و آنیون (بار منفی) را شامل میشود. پروفسور سوجی کوشال، نویسنده اصلی مطالعه، توضیح میدهد نمک در میان عموم معمولا به معنای سدیم کلرید شناخته میشود، اما فعالیت انسان در طول سالها، چرخه طبیعی انواع دیگر نمکها از جمله نمکهای سنگ آهک، گچ و کلسیم سولفات را برهم زده است.
افزایش نمک اثرات زیانبار گستردهای بر محیطزیست و سلامت انسان دارد. یکی از نگرانیهای اصلی، کیفیت آب است. یونهای نمک به آلایندههای خاک و رسوبات متصل شده و مخلوطهای شیمیایی را شکل میدهند که در محیط گردش کرده و در نهایت به منابع آب میرسند.
حتی هوا نیز از این روند در امان نیست. خشک شدن دریاچهها — پدیدهای که به دلیل تغییرات اقلیمی رایجتر خواهد شد — میتواند تودههایی از گرد و غبار نمکی را به جو منتقل کند. محققان معتقدند شور شدن هوا نیز احتمالا تأثیرات منفی بر سلامت انسان دارد.