عفونت‌های انگلی بیماری‌هایی هستند که ناشی از حیات موجوداتی در بدن می‌زبان می‌شوند. این انگل‌ها برای بقا و تکثیر به موجود دیگر وابسته‌اند و می‌توانند از طریق غذا، آب، سطوح آلوده، نیش حشرات یا مصرف گوشت نیم‌پز به بدن انسان راه یابند. علائم رایج شامل تب، خستگی، اختلال گوارشی، جوش پوستی و علائم عصبی می‌باشد.
عفونت انگلی چیست؟
عفونت انگلی هر شرایطی است که توسط انگل‌های زنده در بدن انسان ایجاد شود. این موجودات برای تغذیه و بقا به می‌زبان نیاز دارند و معمولا باعث بیماری‌های گوارشی با اسهال و استفراغ می‌شوند. در برخی موارد عفونت می‌تواند به پوست، مغز، ریه‌ها و سایر اعضا گسترش یابد.
انواع عفونت‌های انگلی
عفونت‌های انگلی طیف وسیعی از بیماری‌ها را در بر می‌گیرند. از ساده‌ترین تک‌یاخته‌ها (پرتوزوآ) که تک سلولی هستند و می‌توانند در خون، مجرای گوارشی، مغز، پوست و چشم عفونت ایجاد کنند، تا هلمینت‌ها یا کرم‌های انگلی که شامل فلوک، کرم نواری، کرم گرد و کرم سرخاردار می‌شوند. اکتوپارازیت‌ها نیز شامل کنه، شپش و کک هستند که در پوست زندگی می‌کنند.
شایع‌ترین عفونت‌های انگلی
ملیون‌ها نفر در سطح جهان تحت تأثیر عفونت‌های انگلی قرار دارند که اغلب ناشی از نبود بهداشت مناسب هستند. از شایع‌ترین آن‌ها می‌توان به مالاریا، تریکومونیازیس، جیاردیازیس، آمبیازیس، توکسوپلاسموزیس، اسکاریازیس، انکیلوستومیازیس، تنیازیز، اسکارید، فیلاریازیس، اسکیستوزومیازیس، آنیزاکیدیازیس، دیراکولیازیس، لوا لوا، اونسرسیرکیازیس، استرونژیلیدیازیس، تریشینلوزیس، و عفونت‌های کرم نواری، بیماری شاگاس، لیشمانیازیس و شیستوزومیازیس اشاره کرد.
علائم عفونت انگلی
علائم به ناحیه درگیر بستگی دارد. علائم عمومی شامل تب، درد عضلانی، خستگی، تهوع، استفراغ و اسهال است. در صورت درگیری سیستم عصبی ممکن است تشنج، سردرد شدید یا عدم جهت‌یابی رخ دهد. علائم پوستی شامل قرمزی، خارش، جوش و زخم می‌شود. برخی عفونت‌ها بدون هیچ علائمی پیش می‌روند که تشخیص را دشوار می‌کند.
نحوه ابتلا به عفونت انگلی
عوامل انتقال شامل نوشیدن آب آلوده، مصرف گوشت نیم‌پز، غذا‌های شسته شده با آب آلوده، نیش حشرات و کنه‌های حامل انگل، تماس با سطوح آلوده، رابطه جنسی بدون محافظت و گرد و خاک آلوده است. برخی عفونت‌ها مانند توکسوپلاسموزیس و سیستیسرکوزیس می‌توانند از مادر به جنین منتقل شوند.
عوامل خطر
کودکان و مراقبین آن‌ها، افراد با سیستم ایمنی ضعیف (بیماران ایدز، سرطان، مصرف‌کنندگان دارو‌های سرکوب‌کننده ایمنی) و ساکنان نواحی فاقد سیستم بهداشتی مناسب بیش‌تر در معرض خطر هستند.
تشخیص عفونت انگلی
از آنجا که علائم شبیه سایر عفونت‌هاست، مراجعه به پزشک ضروری است. تشخیص با بررسی نمونه‌های مدفوع، خون، پوست، خلط و مایعات مغز و نخاع انجام می‌شود. در صورت نیاز از رادیوگرافی، MRI یا CT اسکن نیز استفاده می‌شود.
درمان عفونت انگلی
پزشک بر اساس نوع عفونت دارو‌های مختلف تجویز می‌کند. برخی عفونت‌ها با ترکیبی از دارو‌ها درمان می‌شوند. عفونت‌های پوستی، کنه و شپش با لوسین و شامپو‌های مخصوص درمان می‌گردند.
پیشگیری از عفونت انگلی
شستن منظم دست‌ها، عدم شنا در استخر‌های عمومی تا دو هفته پس از اسهال، پخت کامل گوشت، شستن میوه و سبزیجات، استفاده از کاندوم در رابطه جنسی، محافظت در برابر نیش حشرات و آگاه‌ی از بیماری‌های مقصد سفر از اقدامات پیشگیرانه است.
زمان مراجعه به پزشک
در صورت داشتن علائم، به پزشک مراجعه کنید و اطلاعاتی درباره سفر‌های اخیر، نیش حشرات، شنا در آب‌های مشکوک و مصرف غذا‌های احتمالی آلوده ارائه دهید. در صورت تب بالای ۴۰ درجه، تشنج، گیجی، یرقان یا علائم کم‌آبی به اورژانس مراجعه کنید.
عفونت انگلی واژن (تریکوموناس)
تریکوموناس واجینالیس شایع‌ترین عفونت مقاربتی غیر ویروسی در جهان است و بیش‌تر زنان را درگیر می‌کند. هر فردی که رابطه جنسی دارد می‌تواند مبتلا شود. عفونت با تک‌یاخته‌ای به نام تریکوموناس ایجاد می‌شود و اکثر مبتلایان علائمی ندارند.
نکات مهم درباره تریکوموناس
تریکوموناس ربطی به بهداشت ضعیف ندارد و از طریق روابط جنسی منتقل می‌شود. عفونت مجرای ادراری باعث آن نمی‌شود. بلافاصله پس از آلودگی ناحیه تناسلی، مقعد، دهان و دست‌ها نیز می‌توانند آلوده شوند. افراد بی‌علامت نیز می‌توانند بیماری را منتقل کنند.
علائم تریکوموناس
علائم معمولا ۵ تا ۲۸ روز پس از تماس ظاهر می‌شوند. در مردان شامل ترشحات کف‌مانند از آلت، سوزش پس از انزال یا ادرار کردن و خارش درونی آلت است. در زنان که بیش‌تر متوجه علائم می‌شوند، شامل ترشحات واژنی نازک یا کفی سفید، زرد یا سبز بدبو، تحریک، درد، قرمزی اطراف واژن و درد در زمان رابطه یا ادرار کردن می‌باشد.
راه‌های انتقال تریکوموناس
انتقال از طریق مقاربت، رابطه مقعدی، رابطه دهانی و تماس پوستی ناحیه تناسلی رخ می‌دهد. تریکوموناس از طریق اشتراک غذا، نوشیدنی، بوسیدن، دست‌دادن و تماس‌های غیر‌جنسی منتقل نمی‌شود.
عوارض عفونت درمان‌نشده
تریکوموناس درمان‌نشده احتمال ابتلا به HIV را افزایش می‌دهد. زنان مبتلا به هر دو می‌توانند ویروس را به شریک جنسی منتقل کنند.
تشخیص عفونت انگلی واژن
پزشک با معاینه بالینی (معاینه لگن و برداشت نمونه از زنان) و تست آزمایشگاه‌ی (می‌کروسکوپی ترشحات) تشخیص می‌دهد. گاهی گردن رحم شبیه توت‌فرنگی دیده می‌شود که نشانه تریکوموناس است. در صورت تایید، بررسی سایر عفونت‌های مقاربتی نیز توصیه می‌شود.
درمان تریکوموناس
تریکوموناس به طور کامل قابل درمان است. درمان با آنتی‌بیوتیک‌های مترونیدازول یا تینیدازول انجام می‌شود. بدون درمان عفونت ماه‌ها و سال‌ها باقی می‌ماند. برای پیشگیری از عفونت مجدد، هر دو شریک باید درمان شوند.
نکات مهم در طول درمان
مترونیدازول برای زنان به مدت ۷ روز تجویز می‌شود در حالی که تک‌دز برای مردان حدود ۹۵ درصد موثر است. باید تا یک هفته پس از اتمام دارو از رابطه جنسی خودداری کرد. مراجعه مجدد به پزشک سه ماه بعد برای اطمینان از درمان کامل ضروری است.
عوارض جانبی درمان
مصرف الکل همراه با مترونیدازول یا تینیدازول ممنوع است و می‌تواند تهوع، استفراغ شدید و تاخی ایجاد کند. طعم فلزی در دهان و سوزش معده از عوارض احتمالی دارو است.
پیشگیری از تریکوموناس
استفاده از کاندوم، آزمایش منظم عفونت‌های مقاربتی، درمان فوری در صورت ابتلا، تست شریک جنسی و داشتن یک شریک جنسی ثابت از راه‌های پیشگیری هستند.
بازگشت تریکوموناس
احتمال عفونت مجدد در سه ماه اول بالا است. درمان همزمان هر دو شریک و اجتناب از رابطه تا یک هفته پس از اتمام دارو از بازگشت عفونت جلوگیری می‌کند.
زمان مراجعه به پزشک برای تریکوموناس
در صورت ترشحات غیر‌معمول یا بدبو، تحریک، خارش، قرمزی، ورم واژن یا رابطه جنسی دردناک به پزشک مراجعه کنید.
تریکوموناس و بارداری
در دوران بارداری و شیرده‌ی می‌توان از مترونیدازول برای درمان استفاده کرد. عفونت درمان‌نشده می‌تواند خطراتی برای مادر و جنین داشته باشد.
تفاوت تریکوموناس و کلامیدیا
تریکوموناس ناشی از تک‌یاخته‌ای است در حالی که کلامیدیا باک‌تری است. هر دو عفونت مقاربتی رایج و قابل درمان هستند و بسیاری از مبتلایان بی‌علامت می‌مانند. کلامیدیا می‌تواند به الت‌هاب لگن و ناباروری منجر شود. درمان هر دو با دارو‌های ضد‌میکروبی انجام می‌شود.
منابع،