متخصصان اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) و نقشهبرداری زمینشناختی بریتانیا (BGS) هر پنج سال یک مدل بهروز از میدان مغناطیسی زمین تهیه میکنند. قطب مغناطیسی شمال نقطهای است که در آن خطوط میدان مغناطیسی به صورت کاملا عمودی به سمت پایین حرکت میکنند و این نقطه توسط مدل WMM تعیین میشود.
حرکت آهن و نیکل مذاب در هسته زمین باعث تغییر مداوم میدان مغناطیسی شده و در نتیجه قطب مغناطیسی شمال همواره در حال جابجایی است.
این قطب برای اولین بار در سال ۱۸۳۱ توسط سر جیمز کلارک راس در شمال کانادا کشف شد. از آن زمان پژوهشگران با استفاده از اندازهگیریهای زمینی و دادههای ماهوارهای موقعیت آن را با دقت بالا ردیابی کردهاند.
<figcaption class="wp-element-caption"جابجایی قطب شمال مغناطیسی از قرن هفدهم
تغییر مکان بیسابقه قطب مغناطیسی شمال
علمای BGS اعلام کردهاند که جابجایی فعلی قطب مغناطیسی شمال بیسابقه است. آنها توضیح دادند که از قرن شانزدهم تا به اخیر این قطب به آرامی در شمال کانادا جابجا میشد، اما در بیست سال گذشته به سرعت به سمت سیبری حرکت کرده و تا پنج سال پیش سرعت آن رو به افزایش بود.
با این حال دانشمندان میگویند سرعت جابجایی از ۵۰ کیلومتر در سال به ۳۵ کیلومتر در سال کاهش یافته که بزرگترین کاهش سرعتی است که تا به حال ثبت شده است.
پژوهشها نشان میدهد که دو لخته مغناطیسی بزرگ، یکی زیر کانادا و دیگری زیر سیبری، عامل اصلی جابجایی قطب شمال هستند. گاهی این جابجایی آنقدر گسترده میشود که بروزرسانی اضطراری مدل، خارج از چرخه معمول پنجساله، ضروری میگردد.
اکنون یک نقشه دقیقتر از شمال مغناطیسی در دسترس قرار دارد که برای پنج سال آینده مورد استفاده قرار خواهد گرفت. برای اولین بار میتوان یک نقشه با وضوح بالا را از این لینک دریافت کرد https://www.ncei.noaa.gov/products/world-magnetic-model-high-resolution که تفکیکپذیری آن ده برابر نقشههای قبلی است. قدرت تفکیک این نقشه در خط استوا حدود ۳۰۰ کیلومتر است در حالی که مدل استاندارد ۳۳۰۰ کیلومتر دارد.
به گفته تیم، اگر با استفاده از نقشه قدیمی میدان مغناطیسی، روی مسیری ۸۵۰۰ کیلومتری از آفریقای جنوبی به بریتانیا حرکت کنید، در نهایت ۱۵۰ کیلومتر با مقصد واقعی اختلاف خواهید داشت. به همین دلیل شرکتهای نقشهبرداری، لجستیک و سازمانهای دولتی باید نقشههای خود را بهسرعت بهروزرسانی کنند. البته کاربران نیازی به اقدام خاصی در تلفنها و برنامههای مسیریابی ندارند؛ زیرا این بروزرسانیها به صورت خودکار انجام میشوند.