تنهایی به عنوان یکی از چالشهای گسترده قرن حاضر شناخته میشود و تحقیقات نشان میدهد بخش بزرگی از انسانها دچار احساس انزوا و فقدان روابط معنادار هستند. در این میان، کارشناسان معتقدند مراقبت از حیوانات خانگی میتواند نقش قابلتوجهی در کاهش رنج ناشی از تنهایی ایفا کند.
تأثیر حیوانات خانگی بر تنهایی و انزوای اجتماعی
حیوانات خانگی یا پتها میتوانند به عنوان همدمهای عاطفی، خدمتدهندگان یا همخانهها در کنار انسان حضور یابند. صاحبان این موجودات اغلب اعلام میکنند که نگهداری از آنها روند زندگی و حسهایشان را تغییر داده است؛ اما علم چه میگوید؟
مطالعات اخیر روی حیوانات خانگی رو به افزایش است. یک بررسی نظاممند با بازبینی ۲۴ تحقیق علمی درباره تأثیر نگهداری از حیوانات خانگی بر تنهایی و انزوای اجتماعی، به نتیجه رسیده که مراقبت از این موجودات میتواند روحیه را تقویت و وضعیت افراد را بهبود بخشد.
این مطالعه دقیقتر اعلام کرد که حیوانات خانگی ممکن است بر بهبود انزوای اجتماعی تأثیر بگذارند، اما مستقیما احساس تنهایی را کاهش ندهند. با این حال، بر اساس گزارش کتابخانه ملی آمریکا، تأثیر مثبت نگهداری از حیوانات خانگی بر تنهایی پس از همهگیری کرونا تشدید شده است.
در یکی از تحقیقات بازبینیشده، ۵۲۱۰ نفر از سالمندان تحت نظر قرار گرفتند. نتایج نشان داد نگهداری از حیوانات خانگی حس تنهایی را در این افراد کاهش داده تا حدی که آنها احساس میکردند با حضور پتهای خود دیگر تنها نیستند. حیوانات به افراد کمک میکنند تا فعالیتهای سالم و ساده را بهطور مداوم تجربه کنند؛ مثلا خروج از خانه، تحرک داشتن و تعامل آسانتر با دیگران. این اقدامات در نهایت حضور اجتماعی را افزایش و انزوا را کاهش میدهد. علاوه بر این، معاشرت با حیوانات خانگی از طریق برقراری ارتباطات عاطفی، اضطراب، افسردگی و مشکلات روحی را کمرنگ میسازد.
با این حال، باید توجه داشت که نگهداری از حیوان خانگی نیازمند شرایط خاصی است و برای هر کسی مناسب نیست. وضعیت جسمانی و مالی مناسب، مسئولیتپذیری بالا و سلیقه فرد در انتخاب حیوان، از عوامل تعیینکننده رضایت است. بنابراین پیش از انتخاب همدم مناسب، تحقیق و مطالعه کامل ضروری است.
چه حیوان خانگی برای تنهایی مفیدتر است؟
نگهداری از حیوانات خانگی از طریق ایجاد شوق و سرزندگی، تشویق به فعالیت، یادگیری تعامل، بهبود خلق و خو، احساس دوستداشتن و دیدهشدن، آشنایی با افراد جدید، تقویت نظم، احساس مفید بودن، تغییر نگرش، ایجاد انگیزه برای بیداری، احساس نزدیکی، امنیت عاطفی و آسودگی خاطر، میتواند حال و هوای انسان را بهبود بخشد.
سؤال اصلی این است که آیا تمام حیوانات خانگی میتوانند چنین نیازهایی را برآورده کنند؟ تأثیرات مثبت همدمی با حیوانات توجه پژوهشگران را جلب کرده و رویکردهای درمانی مکملی به نام پتتراپی یا درمان با حیوانات خانگی را متولد کرده است. در این روش، حیوانات بهصورت خاص برای اهداف درمانی تربیت شده و تحت نظر مربی به بیمارستانها و محیطهای درمانی مراجعه میکنند.
گزارشهای متعدد نشان میدهد حضور این حیوانات در محیطهای درمانی باعث بهبود عملکرد شناختی، اجتماعی و عاطفی بیماران میشود. به گزارش دیلیمیل، در بیمارستانها میتوان از حضور حیوانات مختلفی برای بهبود حال بیماران مبتلا به بیماریهای جسمانی و روانی بهره گرفت. برای مثال، دیده شده که سگ در بهبود حال بیماران شیزوفرنی، مار در بهبود اختلال دو قطبی و لاکپشت در بهبود احوالات بیماران زوال عقل تأثیر مثبت داشتهاند.
۵ حیوان خانگی مناسب برای تنهایی
انتخاب حیوان خانگی برای بهبود حال و احوال به نیازها، سلیقه و شرایط فرد بستگی دارد. در ادامه ۵ حیوان خانگی مناسب برای تنهایی را معرفی میکنیم که حضور آنها تأثیرات چشمگیری بر بهبود حال افراد و بهویژه بیماران دارد
سگ
سگ یکی از محبوبترین حیوانات خانگی است و به دلیل وفاداری و مهربانی شناخته میشود. محبوبیت سگها باعث شده تحقیقات متعددی درباره روابط عاطفی آنها با انسان انجام شود. وقتگذرانی با سگها مزایای متعددی برای سلامت ذهن دارد، اعتماد به نفس را افزایش میدهد و ارتباطات اجتماعی را بهبود میبخشد. سگها تا حد زیادی رفتار و گفتار انسان را درک میکنند و این موضوع حس حضور موجودی را تداعی میکند که فرد را میفهمد. مراقبت از سگ به انسانها کمک میکند راحتتر با تنهایی کنار بیایند. سگها بهراحتی آموزش میبینند و در شرایط بحرانی مانند حملات اضطرابی، سکته یا حمله قلبی میتوانند به صاحب خود کمک کنند.
گربه
گربه در کنار سگ، یکی از محبوبترین حیوانات خانگی در جهان است. گربهها حیوانات دوستداشتنی و مستقیمی هستند که صاحبانشان هوش و استقلال آنها را ستایش میکنند. نگهداری از گربه آسانتر از سگ است و نیاز به توجه کمتری دارد. اگر همدمی بامزه و پشمالو میخواهید که نیاز به مراقبت مداوم نداشته باشد و گاهی بتواند تنها بماند، گربه گزینه مناسبی است.
پرنده
انسانها از دیرباز به نگهداری از پرندهها علاقه داشته و همزیستی یا حتی تماشای آنها را آرامشبخش میدانند. مطالعات نشان میدهد نه تنها نگهداری از پرندهها در محیط زندگی، بلکه صرفا تماشای آنها از پشت پنجره نیز سلامت روحی را بهبود میبخشد. پرندهها ارتباط قوی با انسان برقرار میکنند و وابستگی شدید آنها به انسان امکانپذیر است. پرندهها تنوع زیادی دارند و پیش از انتخاب باید تحقیق دقیق انجام شود. طوطی نمونهای از پرندههای بسیار اجتماعی و باهوش است که میتواند با انسان تعامل برقرار کند، هرچند نگهداری از آنها وقت و انرژی زیادی میطلبد.
خرگوش
خرگوشها حیوانات بغلی، پشمالو و مهربانی هستند که به دلیل اجتماعیبودن، همراه مناسبی برای انسان محسوب میشوند. آنها ارتباط قوی با انسان برقرار کرده و آرامش زیادی میبخشند. برخی خرگوشها بازیگوش و برخی آرام و طلبکار نوازش هستند. این حیوانات باهوش و تعلیمپذیرند و میتوانند منظور صاحب خود را بهخوبی درک کنند. نگهداری از خرگوش آسان است و نیاز به توجه دائم ندارد.
همستر
همستر حیوانی مستقل و مهربان است که شباهت زیادی به موش دارد. این موجودات دوستداشتنی میتوانند بازیگوش باشند و ساعتها در تنهایی بازی کنند. نگهداری از همستر آسان است و نیاز به توجه مداوم ندارد. همسترها حیوانات شبزی و بانی هستند.
سخن آخر
در این مقاله سعی شد به پرسش مهم آیا حیوانات مرهم تنهایی انسان هستند؟ و معرفی حیوان خانگی مناسب برای تنهایی پاسخ داده شود. مهم نیست کدام حیوان خانگی را برای زندگی در کنار خود انتخاب میکنید؛ اگر انتخاب آگاهانه باشد و تمام جوانب در نظر گرفته شود، حیوانات خانگی میتوانند مایه آرامش خاطر باشند و حال و احوال روحی را بهبود بخشند.
فراموش نکنید که نگهداری و مراقبت از حیوانات نیازمند مسئولیتپذیری است و باید برای آنها وقت اختصاص داد. پیش از سرپرستی حیوان خانگی، تحقیق و بررسی کامل انجام دهید. اگرچه مراقبت از حیوانات تأثیرات مثبتی بر سلامت روحی و جسمی دارد، اما این موضوع نباید تنها عامل تصمیم برای آوردن آنها به خانه باشد.
منابع –