جهان در حال تجربه کاهش شدید جمعیت حشرات است که سالانه حدود دو درصد کاهش مییابد؛ این پدیده ناشی از تغییرات آبوهوایی، استفاده از آفتکشها، از دست رفتن زیستگاهها و بیماریهای انسانساخته است.
محققان فرانسوی در مطالعهای که نتایج آن اخیرا منتشر شده، نشان دادهاند که گلهای وحشی در علفزارهای پاریس به سمت خودگردهافشانی گرایش مییابند تا با کمبود ملقحها سازگار شوند.
تیم پژوهش با تمرکز بر بنفشههای دورگه صحرایی، نمونههای امروزی را با گیاهانی که از دانههای سالهای ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۱ پرورش یافته بودند مقایسه کردند. آنها علاوه بر تحلیل ژنتیکی، صفات فیزیکی گیاهان را اندازه گرفتند و ترجیح زنبورها را برای هر دو جمعیت آزمودند.
یافتهها حاکی از آن است که بنفشههای دورگه امروزی نرخ خودگردهافشانی خود را تا ۲۷ درصد افزایش دادهاند، در اندازه کوچکتر شدهاند، شهد کمتری تولید میکنند و برای زنبورها جذابیت کمتری دارند در مقایسه با اجداد خود.
محققان این روند را یک چرخه معیوب توصیف میکنند؛ چرا که افزایش خودباروری میتواند باعث تشدید کاهش جمعیت حشرات شود، زیرا گیاهان با تولید شهد کمتر، منبع غذا را برای ملقحها محدود میکنند.
کاهش حشرات پیامدهای گستردهای دارد؛ این موجودات منبع اصلی غذا برای قورباغهها، پرندگان و حیوانات بزرگترند و در فرآیند تجزیه مواد آلی مانند زباله و سرگین نقش حیاتی ایفا میکنند.
علاوه بر این، بسیاری از میوهجات برای گردهافشانی به حشرات وابسته هستند و اگرچه تبدیل آنها به خودگردهافشان دستاوردی علمی محسوب میشود، اما حفظ تنوع حشرات برای تعادل اکوسیستم و ارزشهای فرهنگی و سنتی بشر ضروری است.