۵ بیماری مشترک گربه و انسان که باید بشناسید + راهکارهای پیشگیری, گربهها با نگاههای عاشقانه، صدای خرخر آرامبخش و رفتارهای بازیگوشانه، برای بسیاری از ما تنها یک حیوان خانگی نیستند؛ بلکه عضوی جداییناپذیر از خانواده محسوب میشوند. ما آنها را در آغوش میگیریم، ساعاتی با آنها وقت میگذرانیم و از حضور گرمشان در خانه لذت میبریم.

اما این صمیمیت عمیق و همنشینی نزدیک، همیشه یک پرسش مهم را در ذهن به وجود میآورد آیا این دوستی صمیمی میتواند خطراتی برای سلامتی ما به همراه داشته باشد؟ در این مقاله به شکلی علمی، دقیق و کاملاً دور از هرگونه بزرگنمایی یا ترساندن، به این سوال پاسخ میدهیم. هدف ما این است که با شناخت واقعیتها، هم از سلامت خود و خانوادهمان محافظت کنیم و هم با آگاهی کامل، از لذت بردن از حضور این موجودات جذاب لذت ببریم.

همچنین به سوالات پرتکرار مانند آیا ادرار یا بزاق گربه برای انسان مضر است؟ و مضرات گربه برای انسان چیست؟ نیز به صورت مستند و علمی پاسخ خواهیم داد. پاسخ سریع احتمال انتقال بیماری از انسانها به یکدیگر، بسیار بیشتر از انتقال بیماری از حیوانات به انسان است. همانطور که اکثر بیماریهای عفونی انسانها فقط مختص بشر هستند، بیشتر بیماریهای گربهها نیز تنها خود آنها را آلوده میکنند.

تریایی مشترک میان انسان و گربه است که با باکتری بارتونلا هنسله ایجاد میشود.

گربهها معمولاً از طریق بلعیدن ککهای آلوده در هنگام تمیز کردن خود (لیسیدن) به این باکتری مبتلا میشوند. انتقال به انسان از راه خراشهای ناخن گربه آلوده یا تماس بزاق گربه با زخمهای باز روی پوست انسان رخ میدهد. گربههای مبتلا اغلب علائمی مانند تب، بیحالی یا ورم غدههای لنفی نشان میدهند. در انسان نیز این بیماری میتواند باعث ورم غدههای لنفی، تب، سردرد و خستگی شود.

علائم معمولاً خودبهخود بهبود مییابند، هرچند ممکن است هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد. افرادی که سیستم ایمنیشان ضعیف است (مانند بیماران ایدز، تحت شیمیدرمانی یا گیرندگان عضو)، در خطر بالاتری برای عوارض جدی قرار دارند. ۲. کرمهای لولهای گربه (توکسوکاریاز) کرمهای لولهای با نام علمی از شایعترین انگلهای داخلی گربهها، بهویژه بچهگربهها هستند. این انگل یک تهدید جدی برای انسان، مخصوصاً کودکان، محسوب میشود.

گربه آلوده، تخمهای میکروسکوپی انگل را با مدفوع خود دفع میکند.ا میبلعد.

پس از بلعیده شدن، لاروها در روده انسان آزاد شده و برخلاف گربه که میزبان اصلی است، در بدن انسان به کرم بالغ تبدیل نمیشوند. در عوض، لاروها در بافتهای مختلف بدن مهاجرت کرده و میتوانند به کبد، ریهها، مغز و حتی چشمها آسیب بزنند (لاروا میگرانس ویس و ). علائم بستگی به تعداد لارو و عضو درگیر متغیر است از بیعلائم بودن تا درد شکم، تب، سرفه، استفراغ و مشکلات بینایی. درمان با داروهای ضدانگل تجویز شده توسط پزشک امکانپذیر است. ۳.

توکسوپلاسموز توکسوپلاسموز، معروفترین بیماری پارازیتیک قابل انتقال از گربه به انسان است، اما نحوه انتقال آن اغلب به اشتباه درک میشود. گربهها با خوردن جوندگان یا پرندگان آلوده، میزبان قطعی این تکسلولی میشوند. پارازیت در روده گربه تکثیر شده و شکل عفونیکنندهاش (اووسیست) با مدفوع دفع میشود.

انسان از طریق تماس دست با مدفوع یا خاک آلوده (مثلاً هنگام تمیز کردن ظرف خاک یا باغبانی) و سپس لمس دهان، دچار عفونت میشود. در افراد با ایمنی طبیعی، عفونت معمولاً بیعلائم یا با علائم خفیف شبیه آنفولانزا است. اما برای زنان باردار (به دلیل خطر انتقال به جنین و ایجاد نابینایی، معلولیت ذهنی یا سقط) و افراد ایمنوکمپرومایز (بیماران ایدز، سرطان، گیرندگان عضو) بسیار خطرناک است. انتقال عمودی از مادر به نوزاد نیز امکانپذیر است.

نوزادان در بدو تولد ممکن است بیعلائم باشند، اما دیر یا زود دچار مشکلات عصبی و بینایی میشوند. درمان با ترکیبی از داروهای ضدپارازیت (مانند پیریمیتیم و سولفادیازین) انجام میشود، هرچند پارازیت ممکن است به صورت خمول در بافتها باقی بماند. پیشگیری با جلوگیری از شکار گربه، پختن کامل گوشت، شستشوی خوب سبزیجات و واگذاری تمیز کردن ظرف خاک به شخص دیگر در دوران بارداری، کلید اصلی است. ۴.

درماتوفیتوز (کچلی یا قارچ پوستی) درماتوفیتوز که به اشتباه کرم حلقوی نیز نامیده میشود، یک عفونت قارچی بسیار مسری در پوست، مو و ناخن گربه است. قارچهای عامل (معمولاً ) اسپورهای مقاوم تولید میکنند که ماهها در محیط (فرش، مبل، برس، جای خواب) زنده میمانند. انتقال از طریق تماس مستقیم با گربه آلوده یا وسایل مشترک به انسان و حیوانات دیگر رخ میدهد.

در گربهها علائم شامل ریزش مو به صورت دایرهای، پوستهپوستی، قرمزی و گاهی خارش است، هرچند برخی گربهها ناقل بیعلیم هستند. در انسان، عفونت با آفتهای پوستی قرمز، حاشیهدار، خارشدار و حلقهای ظاهر میشود. درمان نیازمند اقدام همزمان برای انسان و حیوان است. گربه باید تحت نظر دامپزشک با داروهای ضدقارچ سیستمی (خوراکی) و موضعی (شامپو، کرم) درمان شود.

انسانها نیز برای تشخیص و درمان مناسب (کرمهای ضدقارچ موضعی یا قرص در موارد گسترده) باید به پزشک پوست مراجعه کنند. تصفیه محیط با ضدعفونیکنندههای مخصوص قارچ برای پیشگیری از عفونت مجدد ضروری است. ۵. هاری هاری یک بیماری ویروسی مرگبار است که سیستم عصبی مرکزی را هدف قرار میدهد. اگرچه در گربههای خانگی واکسینهشده بسیار نادر است، اما به دلیل مرگبار بودن ۱۰۰درصدی آن پس از بروز علائم، باید همیشه جدی گرفته شود.

ویروس از طریق بزاق حیوان آلوده و معمولاً گاز گرفتن به انسان منتقل میشود. واکسیناسیون منظم گربهها و پرهیز از تماس با گربههای ولگرد یا ناآشنا، موثرترین راه پیشگیری است.

در صورت گاز گرفته شدن توسط حیوانی که احتمال آلوده بودن به هاری دارد (حتی گربه خانگی واکسینهنشده)، باید بلافاصله محل زخم را به مدت ۱۵ دقیقه با آب و صابون و سپس محلول ضدعفونی (مانند ید یا الکل ۷۰درصدی) بشویید و فوراً به مرکز بهداری یا اورژانس مراجعه کنید تا پروفیلاکسی پس از تعرض (شامل واکسن و ایمونوگلوبولین هاری) آغاز گردد. تأخیر در درمان میتواند فاجعهبار باشد.

اگر گربهتان واکسینه نشده یا زمان واکسین گذشته، مشورت با دامپزشک برای قرنطینه و نظارت ۱۰ روزه (یا ۴۵ روز در موارد خاص) الزامی است. حقایقی درباره ویروس ایدز گربه (FIV) و هرپس گربه دو ویروس شایع در گربهها، یعنی FIV و هرپس گربهسانان، اغلب نگرانی صاحبان را به همراه میآورند. نکته کلیدی و اطمینانبخش این است که این دو ویروس مخصوص گونه گربهسانان هستند و به هیچ وجه به انسان منتقل نمیشوند.

ویروس نقص ایمنی گربهسانان (FIV) این ویروس که به آن ایدز گربه نیز میگویند، با حمله به سلولهای تی لیمفوسیت، سیستم ایمنی گربه را ضعیف میکند و او را در برابر عفونتهای ثانویه بیدفاع میسازد. اگرچه FIV و HIV (عامل ایدز انسان) هر دو از خانواده لنتیویروسها هستند و مکانیسم مشابهی دارند، اما هرکدام تنها گونه میزبان خود را آلوده میکنند. انتقال اصلی FIV میان گربهها از طریق گازگرفتگیهای عمیق در درگیریهاست.

این ویروس درمان قطعی ندارد، اما با مراقبتهای حمایتی، تغذیه مناسب و کنترل عفونتهای ثانویه، گربههای مبتلا میتوانند سالها زندگی باکیفیتی داشته باشند. ویروس هرپس گربهسانان این ویروس عامل اصلی عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی در گربههاست (أنفولانزای گربه). علائم شامل عطسه، ترشحات بینی و چشم، تب و التهاب پلک است. انتقال از طریق ترشحات تنفسی، تماس مستقیم یا وسایل مشترک (ظرف غذا، جعبه خاک) رخ میدهد.

ویروس پس از عفونت اولیه، برای همیشه در گرههای عصبی بیکار میماند و در زمان استرس مجدداً فعال میشود. درمان حمایتی (آنتیبیوتیک برای عفونتهای باکتریایی ثانویه، آنتیویروس موضعی برای چشم، مایعدرمانی) و واکسیناسیون پیشگیرانه برای کاهش شدت بیماری موثر است. چگونه از بیماریهای مشترک گربهها در امان بمانیم؟

با رعایت اصول بهداشت ساده اما موثر، ریسک انتقال بیماریها به حداقل میرسد شستشوی منظم دست بهویژه پس از بازی با گربه، تمیز کردن جعبه خاک، قبل از غذا خوردن و آمادهسازی غذا. مراقبتهای دامپزشکی منظم واکسیناسیون به موقع (هاری، تریکت، کلسیوی)، دفع کک منظم و داروهای ضدانگل داخلی بر اساس برنامه دامپزشک. مدیریت صحیح جعبه خاک تمیز کردن روزانه مدفوع (تخم توکسوپلاسما حداقل ۲۴ ساعت برای عفونیشدن نیاز دارد).

زنان باردار و افراد ایمنوکمپرومایز باید این کار را به شخص دیگر بسپارند یا دستکش و ماسک استفاده کنند. جلوگیری از رفتار شکار نگهداشتن گربه در خانه یا استفاده از زنگول روی گردن برای کاهش شکار جوندگان و پرندگان. اجتناب از بازیهای خشن استفاده از اسباببازیهای عصادار یا لیزری به جای دست و پا برای پیشگیری از خراش و گاز. مراقبت فوری از زخمها هرگونه خراش یا گازگرفتگی را بلافاصله با آب و صابون به خوبی بشویید و ضدعفونی کنید.

در صورت عمیق بودن، علائم عفونت (قرمزی، تورم، پوست) یا گاز گربه ناشناس، فوراً مراجعه پزشکی کنید. تغذیه سالم دادن غذاهای تجاری کامل و پخته؛ اجتناب از دادن گوشت نی، نمکنما یا جوندگان زنده. پاسخ به سوالات رایج ادرار، بزاق و هرپس گربه آیا ادرار گربه باعث بیماری میشود؟ بر اساس اطلاعات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، ادرار گربه به خودی خود عامل اصلی انتقال بیماری عفونی به انسانهای سالم نیست.

خطر اصلی مربوط به پارازیت توکسوپلاسما گوندی است که در مدفوع گربههای تازه آلوده دفع میشود. اگر جعبه خاک به درستی و روزانه تمیز نشود، آلودگی ممکن است به محیط و لبههای ظرف سرایت کند. بوی آمونیاک ادرار کهنه میتواند برای مبتلا به آسم یا مشکلات تنفسی تحریککننده باشد، اما عامل بیماری عفونی محسوب نمیشود. بهداشت منظم جعبه خاک، کلید پیشگیری است. آیا بزاق گربه برای انسان خطرناک است؟

بزاق گربه روی پوست سالم و بیزخم انسان، خطر عفونی جدی ندارد. با این حال، دهان گربه حاوی باکتریهای طبیعی (فلورا) و بالقوه پاتوژنهایی مانند بارتونلا هنسله (عامل بیماری خراش گربه) و پاستورلا مولتوسیدا است. اگر بزاق آلوده به این باکتریها از طریق گاز گرفتن یا لیسیدن زخم باز وارد بدن شود، میتواند باعث عفونت موضعی شدید، سلولیت، ورم غدههای لنفی و در موارد نادر عفونت سیستمیک شود.

بنابراین، اجازه ندهید گربه زخمهای باز شما را بلیسد و در صورت گازگیری، زخم را به خوبی بشویید و مراقبه کنید. آیا انتقال هرپس از گربه به انسان امکانپذیر است؟ این یکی از شایعترین نگرانیهای بیاساس است. ویروس هرپس گربهسانان با ویروسهای هرپس انسانی ( و ) که عامل تبخال و هرپس تناسلی هستند، کاملاً متفاوت هستند.

طبق اعلام CDC، انتقال به انسان یک پدیده فوقالعاده نادر است و هیچ مورد اثباتشدهای از بیماری جدی در انسانهای ایمنوکمپتنت گزارش نشده است. تنها گزارشهای معدودی از التهاب خفیف چشم (کنونکتیویت) در افراد با ایمنی بسیار ضعیف وجود دارد. برای اکثریت قریب به اتفاق مردم، ریسک انتقال این ویروس از گربه به انسان، صفر است.

منابع علمی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) سازمان بهداشت جهانی (WHO) مراجع دامپزشکی معتبر (، VCA ) هشدار! این مطلب صرفاً جنبه آموزشی و اطلاعرسانی دارد و جایگزین مشاوره، تشخیص یا تجویز پزشک یا دامپزشک متخصص نمیشود. برای هرگونه نگرانی سلامتی، با متخصص مربوطه مشورت کنید.