تصور کنید در یک روز تابستانی در حال رنگ کردن نردههای باغچه هستید که ناگهان باران آغاز میشود. در فاصلهای از شما یکی از دوستانتان نیز همین کار را به پایان رسانده، اما هوای اطراف نردههای او خشک و جریاندار است. کدام نرده سریعتر خشک میشود؟ برخلاف حدس اول، نرده در هوای خشک سریعتر خشک نمیشود و یک تحقیق جدید علت این پدیده را توضیح داده است.
فرضیه سالمون و آزمایشهای ادینبرو
در سال ۲۰۱۷، ژان باتیست سالمون، مهندس شیمی دانشگاه بوردو فرانسه، فرضیهای را مطرح کرد که تبخیر حلال در محلولهای پلیمری میتواند مستقل از رطوبت محیط باشد. به گفته او، هرگاه حلال از محلولی حاوی مولکولهای بزرگ تبخیر یابد و این مولکولها را به سمت سطح بکشد، یک لایه متراکم پلیمری شکل میگیرد که نرخ تبخیر را کنترل میکند.
تیم تحقیقاتی دانشگاه ادینبرو به رهبری مکس هویسمن، این فرضیه را با استفاده از محلول ساده پلیوینیل الکل (پیویای) آزمایش کرد. دستگاهی ساخته شد که نرخ تبخیر را در رطوبتهای ۲۵ تا ۹۰ درصد اندازهگیری میکرد. هر آزمایش ۱۷ ساعت طول کشید و لایه روغنی روی محلول از تبخیر غیرمنتظره جلوگیری میکرد.
نتایج آزمایشهای تبخیر
نتایج نشان داد که در سه ساعت اول نرخ تبخیر ثابت باقی ماند و وابستگی به رطوبت محیط نداشت. پس از تشکیل پوسته پلیمری روی سطح، نرخ تبخیر کاهش یافت، اما تا رطوبت ۸۰ درصد همچنان مستقل از رطوبت عمل میکرد. در رطوبتهای بالاتر از ۸۰ درصد، تبخیر به شدت کاهش یافت که نشاندهنده ورود عوامل دیگری در فرآیند است.
پوسته ژلهای و پیامدهای بیولوژیک
تحلیلهای میکروسکوپی آشکار کرد که یک لایه ژلهای اضافی بر روی پوسته پلیمری تشکیل شده که مانع رسیدن مولکولهای آب به سطح میشود. سالمون این لایه را پیشبینی نکرده بود، اما لایههای مشابه در قطرات تنفسی نیز مشاهده شدهاند که نشان میدهد این مکانیزم در پلیمرهای زیستی نیز رخ میدهد.
نتایج این مطالعه در مجله فیزیکال ریویو لترز منتشر شده است. برای مطالعه متن کامل میتوانید به منبع اصلی مراجعه کنید https://www.zoomit.ir/fundamental-science/413842-why-doesnt-paint-dry-faster-dry-days/