مورچه‌های مهاجم استراتژی شکار شیرهای آفریقایی را در کنیا دگرگون کردند

مورچه‌های مهاجم استراتژی شکار شیر‌های آفریقایی را در کنیا دگرگون کردند

جاکوب گوهین، بوم‌شناس حیات وحش در دانشگاه وایومینگ، به بررسی تأثیر نابودی درختان بر سایر موجودات جامعه اکولوژیک پرداخت. او پرسید که آیا ساوانا‌های باز‌تر باعث دشوار‌تر شدن شکار گورخر برای شیر‌ها می‌شود.

منطقه حفاظت‌شده اول پجتا در شهرستان لایکیپیا کنیا محیطی ایده‌آل برای این پژوهش بود. تیم علمی در ناحیه‌ای از ساوانا چندین قطعه ۲۵۰۰ متر مربعی تعیین کرد و در هر یک، قابلیت دید، تراکم جمعیت گورخر دشتی، حضور مورچه‌های سربزرگ و نرخ کشتار گورخر‌ها توسط شیر‌ها را رصد نمودند. شش شیر ماده با قلاده‌های جی‌پی‌اس تجهیز شدند تا الگو‌های فعالیت آن‌ها در نواحی مختلف مقایسه شود.

پس از سه سال نظارت، نتایج قابل‌توجه‌ی به دست آمد. فیل‌ها درختانی که فاقد مورچه‌های بومی محافظ بودند را هفت برابر سریع‌تر از درختان دارای مورچه‌های محافظت‌کننده برهنه و بر زمین انداختند. پوشش درختان و بوته‌ها به‌شکل چشمگیری کاهش یافت و کمین مخفیانه شیر‌ها برای شکار گورخر‌ها را دشوار ساخت. در مقابل، نواحی عاری از مورچه‌های مهاجم دارای شاخ و برگ‌های خار بودند که شیر‌ها می‌توانستند پشت آن‌ها پنهان شوند. کشتار گورخر‌ها توسط شیر‌ها در مناطقی که مورچه‌های سربزرگ به آن‌ها نفوذ نکرده بودند، تقریبا سه‌برابر بیش‌تر بود.

کیتلین گینور، بوم‌شناس دانشگاه بریتیش کلمبیا که در این پژوهش مشارکت نداشت، بیان کرد که در بوم‌شناسی استدلال علیتی دشوار است زیرا گونه‌های متعدد با هم در تعامل‌اند. با این حال، مقایسه مستقیم نواحی تحت تهاجم و نواحی دست‌نخورده نقش مورچه‌ها را آشکار ساخت.

نکته شگفت‌انگیز این بود که با وجود کاهش دسترسی به طعمه اصلی، جمعیت شیر‌ها در منطقه مورد مطالعه ثابت ماند.

پژوهشگران با تکیه بر مطالعه دیگری متوجه شدند که سهم گورخر‌ها در فعالیت شکار شیر‌ها از ۶۷ درصد در سال ۲۰۰۳ به ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۰ افت کرده است. در همین بازه، سهم بوفالو‌های آفریقایی از صفر به ۴۲ درصد افزایش یافته است.

داگلاس کامارو، نویسنده اصلی مطالعه منتشرشده در مجله ساینس، گفت آینده نامشخص است. شکار بوفالو برای شیر‌ها بسیار دشوار است و گاهی باعث تلفات در صفوف شیر‌ها می‌شود.

کارشناسان هنوز نمی‌دانند که ادامه شکار بوفالو توسط شیر‌ها باعث کاهش جمعیت آن‌ها خواهد شد یا اینکه با کاهش فشار شکار بر گورخر‌ها، جوامع گیاه‌ی و الگو‌های آتش‌سوزی دگرگون خواهند شد.

برخی پژوهشگران معتقدند برای مقابله با پیشروی مورچه‌های مهاجم که اکنون با سرعت حدود ۵۰ متر در سال گسترش می‌یابند، باید مکانیزم گسترش آن‌ها مورد مطالعه قرار گیرد.