انفجار ابرنواختری قدرتمند آسمان را درخشان کرد

ابرنواخ‌تر ۱۰۵۴ آسمان را درخشان کرد؛ سحابی خرچنگ باقی‌مانده ستاره‌ی ویران‌شده

پنج ژوئیه سال ۱۰۵۴ می‌لادی، یک انفجار آسمانی قدرتمند آسمان تابستان را به شدت درخشان ساخت. این رویداد تماشایی یک ابرنواخ‌تر بود، یعنی مرگ خشونت‌آمیز ستاره‌ای که احتمالا ده برابر جرم خورشید ما داشت.

ستاره‌شناسان چینی این پدیده را رصد و ثبت کردند. ستاره در ناحیه جنوبی صورت فلکی ثور ظاهر شده و شاید شش برابر درخشان‌تر از زهره و تقریبا به درخشتی ماه کامل توصیف شد. روشنایی ظاهری آن حدود منفی ۳.۵ قدر برآورد می‌شود، یعنی تقریبا چهار برابر درخشان‌تر از زهره در اوج درخشندگی، و تا بیست و سه روز حتی در نور روز هم قابل مشاهده بود.

بقایای این ابرنواخ‌تر بعدا با نام سحابی خرچنگ شناخته شد؛ توده‌ای ابری و درخشان از گاز و غبار در فاصله هفت هزار سال نوری از زمین.

امروزه سحابی خرچنگ در نزدیکی ستاره زتا گاو دیده می‌شود و در فهرست مسیه با نماد ثبت گردیده، زیرا اولین اجرام این فهرست بوده است.

این سحابی منبع قوی امواج رادیویی است و نور مرئی آن با فرکانس مشابه امواج رادیویی منتشر می‌شود. سحابی خرچنگ از معدود ابرنواختر‌های تاریخی مشاهده‌شده در کهکشان راه شیری محسوب می‌شود.

در حالی که بسیاری از ابرنواختر‌ها در کهکشان‌های نزدیک رصد شده‌اند، این رویداد‌ها در کهکشان خودمان نسبتا نادریده‌اند. آخرین مورد مشاهده‌شده در کهکشان راه شیری، ستاره کپلر در سال ۱۶۰۴ می‌لادی بوده است.