چرا تغییر محل زندگی اینقدر سخت است؟

چرا از اسبابکشی فراریم؟ علل استرس جابهجایی و را هکارهای مقابله با افسردگی نقل مکان

آیا تا به حال تجربه اسبابکشی داشتهاید و تنها با فکر به آن استرس میگیرید؟ شما در این احساس تنها نیستید. تغییر محل زندگی معمولا با استرس زیاد و در دسرهای خاص همراه است و حتی فکر به هزینههای جابهجایی و انجام وظایف خانه جدید، سخت و طاقتفرسا به نظر میرسد. اما فراتر از مسائل مادی و خستگی جسمانی، چگونه است؟ آیا احساس کردهید که از نظر ذهنی برای تغییر محل زندگیتان انرژی ندارید، حتی اگر واقعا تمایل به جابهجایی داشته با شید؟ در این مطلب به بررسی عمیقتر این پدیده میپردازیم.

چرا تغییر محل زندگی اینقدر سخت است؟

تحقیقات علمی ثابت کردهاند که تغییر محل زندگی از استرسزاترین اتفاقات زندگی محسوب میشود. در سال ۲۰۲۲ دو پژوهشگر در دانشگاه اوکلند پژوهشی با عنوان سنجش میزان استرس ناشی از تغییر محل زندگی انجام دادند که در ژورنال اربن ساینس منتشر شد. این پژوهش نشان داد انسانها با نقل مکان زندگی، میانگین استرس بیشتری نسبت به سالهای پیش تجربه میکنند. در این مطالعه سطح استرس شرکتکنندگانی با سنین ۱۹ تا ۵۴ سال، بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ اندازهگیری شد. یکی از نتایج مهم این بود که سطح استرس کسانی که طی یک دوره پنجساله بیش از یک بار نقل مکان کردهاند، نسبت به کسانی که تنها یک بار جابهجا شدهاند، با لاتر است.

سال ۲۰۱۹ نیز یک تحقیق روی ۴۰۰۰ دانشجوی سال اول انجام شد که ارتباط بین تغییر مکرر محل زندگی با سلامت روانی را نشان داد. پژوهش دیگری در سال ۲۰۱۷ اثبات کرد اگر در دوران کودکی مدام و مکرر محل زندگیتان تغییر کرده با شد، این موضوع سلامت روان شما را در بزرگسالی تحت تأثیر قرار میدهد. افرادی که در کودکی تغییر مکرر محل زندگی را تجربه کردهاند، در مقایسه با کسانی که چنین تجربهای نداشتهاند، سلامت روانی کمتری دارند.

چرا تغییر محل زندگی این تأثیر عمیق را بر ما دارد؟ در ادامه به برخی از این عوامل اشاره میکنیم

نابهسامانیهای اقتصادی

طی سالهای اخیر خانهدار شدن برای عده زیادی از مردم سرتاسر جهان سختتر شده است. در ایران این وضعیت بحرانیتر است تا جایی که حتی اجارهکردن خانه سال به سال دشوارتر میشود. همین موضوع باعث شده با اطمینان بگوییم عمده مشکل و استرس ایرانیان در تغییر محل زندگی، مسائل مالی عمیق است. اثاثکشی به دلایل مختلف استرسزا است؛ فکر جابهجا کردن وسایل و خستگی جسمانی به تنهایی فرساینده است اما اضطراب و استرس ناشی از مسائل متعدد دیگر، باعث میشود حس خستگی جسمانی بیشتر شود. وقتی ذهن خسته و فرسوده شود، قدرت تصمیمگیری کاهش مییابد و تمام فرایند اثاثکشی غیرقابلتحمل میگردند.

نیاز به تصمیمگیریهای مهم در زمان محدود

یکی از مهمترین دلایل خستگی ذهنی در زمان اسبابکشی، لزوم تصمیمگیریهای مهم و متعدد در زمان بسیار کم است. شما مجبور هستید تصمیمهای درست و بیشماری را اتخاذ کنید؛ از پیدا کردن خانهای با ویژگیهای مناسب و اقتصادی، را حتی رفتوآمد به محل کار و دیدار عزیزان، رسیدگی به فرزندان و حیوانات خانگی، گرفته تا نحوه جمعکردن و بستهبندی وسایل، انتخاب وسایل برای بردن به خانه جدید و تردید در رها کردن برخی از آنها. تمام این موارد انرژی زیادی از مغز میگیرد.

ممکن است تغییر محل زندگی شما را از چیزها و مکانهای موردعلاقهتان دور کند؛ عزیزان، دوستان و همسایگان خوب، کافه دنج نزدیک خانه، دسترسی راحت به پارک و مهد کودک. گاهی ممکن است از یک محیط خاطرات به یادماندنی داشته با شید یا حتی کودکیتان را در آنجا سپری کرده با شید. دور شدن از این محیط خوشایند، حس نوستالژی به زندگی خوب گذشته را در ما ایجاد میکند.

عدم کنترل و عدم قطعیت

با لزوم جابهجا شدن و نقل مکان، احتمالهای زیادی در زندگی ایجاد میشود که پاسخ واضحی برای آنها نداریم. نمیدانیم آیا میتوانیم با چالشهای احتمالی زندگی آینده در محیط جدید روبرو شویم؟ آیا اتفاق بدی در محیط جدید برای ما نخواهد افتاد، یا به طور ناگهانی اتفاق غیرمنتظرهای بیفتد و همه امیدهایمان را نقش بر آب کند؟ طبیعی است که در باره ناشناختهها حس ترس داشته با شیم و بخواهیم از چالشهای کنار آمدن با محیط جدید دوری کنیم، اما کاری جز منتظر ماندن نمیتوان کرد و این باعث میشود احساس کنیم کنترل روی زندگیمان را از دست دادهایم.

تغییر در روال عادی زندگی

احتمالا با محیط جدید زندگی آشنایی نداشته با شیم و همهجا حس غریبی بدهد. دسترسی به محل کار سخت شود یا نتوانیم به میزان قبل دوستانمان را ببینیم. شاید نیاز باشد تغییر در روال کارها ایجاد کنیم، برنامهریزی همهچیز را تغییر دهیم و زندگیمان را با محیط جدید وفق دهیم. تمام اینها باعث میشوند از روال همیشگی مسائل دور شویم و احساس کنیم دیگر هیچ چیز مانند قبل پیش نمیرود. هر آدمی با نقل مکان تغییرات زیادی در زندگی خود احساس میکند؛ چه نقل مکان به محلهای جدید، شهری جدید یا حتی کشوری جدید باشد. مشکل آنجا عمیقتر میشود که حس غم ناشی از تغییر محل زندگی ادامهدار شود و از بین نرود. اینجاست که جابهجا کردن محل زندگی ممکن است حتی منجر به افسردگی هم شود.

سندروم افسردگی جابهجایی

سندروم افسردگی جابهجایی اصطلاحی است که به تغییرات روانی ناشی از تغییر محل زندگی اشاره دارد. تجربهای که به واسطه این اتفاق رخ میدهد، به طور دقیقتر یک نوع اختلال سازگاری است و عبارت سندروم افسردگی جابهجایی در واقع در را هنمای جامع تشخیص اختلالات روانی (DSM) وجود ندارد. اختلال سازگاری ناشی از جابهجایی محل زندگی، علائمی مانند افسردگی با لینی دارد که عبارتند از تغییر در اشتها (کم یا زیاد شدن)، مشکل در تمرکز، فراموشی یا نگرانی مداوم، احساس غم، بیحسشدن یا ناامیدی شدید، حساسیت بیش از حد و افزایش حس خشم، بیعلاقگی به سرگرمیها و علایق معمول، بیعلاقگی به ارتباطات و معاشرت کردن، در دهای جسمانی که توضیح دقیقی ندارند، تغییر در الگوی خواب (کمتر یا بیشتر خوابیدن) و فکر یا برنامهریزی برای خودکشی یا آسیب به خود.

این اختلال نهایتا میتواند تا ۶ ماه طول بکشد، اما اگر علائم ادامه یابد، ممکن است فرد واقعا به افسردگی با لینی مبتلا شود. چه زمانی میتوانیم با اطمینان بیشتری بگوییم که مبتلا به افسردگی شدهایم؟ زمانی که این علائم حداقل دو هفته طول بکشند و تأثیر منفی بر جنبههای مختلف زندگی بگذارند و زندگی شما را سخت کنند.

چه کسانی بیشتر در معرض افسردگی جابهجایی هستند؟

نمیتوان به طور دقیق گفت که چه ویژگیهایی منجر به افسردگی جابهجایی در آدمها میشود، اما برخی عوامل بر احتمال ابتلا به افسردگی با لینی تأثیرگذار هستند. از جمله ژنتیک، مشکلات هویتی، کمبود ویتامین دی، سوء مصرف مواد یا داروها و بیماریهای جسمانی مزمن.

چطور از استرس و افسردگی اسبابکشی در امان بمانیم؟

اگر پس از نقل مکان نشانههای اضطراب و استرس را در خود مشاهده کردید، متوجه خواهید شد که جابهجایی تأثیر منفی بر شما گذاشته است. پاسخ طبیعی بدن در این شرایط، به تأخیر انداختن یا ممانعت از برنامهریزی برای انجام کارهاست، با این حال این عملکرد خود عاملی برای افزایش استرس است. برای مدیریت استرس ناشی از جابهجایی محل زندگی و مراقبت از خود طی این فرایند، پیشنهادهای زیر را در نظر بگیرید

• تهیه فهرست کارها فهرستکردن کارهای موردنیاز تأثیر شگفتانگیزی بر کاهش نگرانی و استرس دارد. اهداف، وظایف، برنامه زمانی رسیدگی به کارها، وسایل مورد نیاز اسبابکشی، ملاحظات مالی و احتمالات غیرمترقبه را یادداشت کنید. سپس طبق برنامه پیش بروید تا خیالتان آسوده باشد که چیزی را فراموش نمیکنید و هیچ کاری عقب نمیماند.
• فرصت سوگواری برای محیط زندگی قبلی ممکن است جابهجایی محل زندگی اتفاقی هیجانانگیز باشد و مطمئن با شید این انتخاب ضامن شادی یا پیشرفت شماست، با این حال باز هم طبیعی است که با این تغییر بزرگ حس غم، غربت و تنهایی پیدا کنید. پس به خودتان اجازه دهید تمام این احساسات متناقض را تجربه کنید و آرامآرام به حالت با ثباتتری برسید.
• شناختن نشانههای استرس استرس در سرتاسر زندگی آدمها جاری است و تمام اتفاقهای زندگی با استرس همراه هستند. استرس و اضطراب در جابهجایی محل زندگی هم بسیار طبیعی است. ممکن است در فرایند اسبابکشی استرس بیشتری پیدا کنید، پس فضای مناسبی در اطراف خود ایجاد کنید، خودمراقبتی انجام دهید و روابط عاطفی خود را حفظ کنید تا این دوران را با انرژی مثبتی بگذرانید.
• حفظ ارتباط با عزیزان تغییر محل زندگی ممکن است ما را از عزیزان، دوستان و خانوادهمان دور کند. مراقب حفظ ارتباط با عزیزان و دوستان خود با شید و روشهایی برای تجدید دیدار با آنها ایجاد کنید؛ برای مثال با آنها تماس تصویری بگیرید یا یک مهمانی در خانه جدیدتان ترتیب دهید تا ساعاتی، هر چند کوتاه، دور هم با شید.
• ایجاد ارتباطات جدید ایجاد ارتباط با آدمها بخشی از روند آشنا شدن با محیط جدید است و حس مثبت و دلگرمی به ما میدهد. شما میتوانید از طریق را ههایی مثل شرکت در کلاسها یا جمعهایی که در محیط جدید زندگیتان برگزار میشود، با افراد جدید آشنا شوید و ارتباط برقرار کنید.
• یادگیری تکنیکهای خواب با کیفیت ممکن است خواب مسئله چندان بزرگی به نظر نرسد اما تحقیقات متعدد ثابت کردهاند که خواب با کیفیت اهمیت فراوانی در سلامت روانی دارد. سعی کنید روتین خواب داشته با شید و به میزان کافی استراحت کنید. اگر در خوابیدن مشکل پیدا کردهید، میتوانید از کمک یک رواندرمانگر استفاده کنید تا هر مداخله در مانی مورد نیاز را در این زمینه انجام دهد؛ برای مثال ممکن است در مانهای شناختی – رفتاری مانند کنترل محرک، با زسازی شناختی یا معنادرمانی مثل در مان قصد متناقض برای شما مناسب تشخیص داده شود.
• پیدا کردن قسمتهای جذاب محیط زندگی جدید جنبههای جذاب محیط جدید زندگی خود را پیدا کنید تا حس به تری به آن داشته با شید. ممکن است یک گوشه دنج خانه برای شما بسیار جذاب به نظر برسد یا حتی پارک سر کوچه.
• رسیدگی به محیط خانه یک تحقیق نشان میدهد که شلوغی و به همریختگی افسردگی را افزایش میدهد. پس مشغول تزئین، چیدمان یا تمیز کردن خانه شوید تا حس آرامش، را حتی و آشنایی بیشتری به آن پیدا کنید. به این طریق میتوانید احساس کارآمدی داشته با شید و بیشتر حس کنید که خانهتان، خانه شده است یا این جای جدید از حالا به بعد خانه خودتان است.
• ایجاد روتین زندگی اسبابکشی و جابهجایی محل زندگی معمولا روتین زندگی را تغییر میدهد. ایجاد یک روال جدید برای رسیدگی به کارها در محل زندگی جدید کمک میکند تا حس آرامش و کنترل بیشتری پیدا کنید. ایجاد عادتهای خودمراقبتی سالم مانند مدیتیشن یا غذا خوردن در زمانهای مشخص کمک میکند تا سلامت روانی بیشتری هم داشته با شید.
• یادگیری تکنیکهای حفظ آرامش استرس میتواند به حدی زیاد شود که از نظر جسمانی و ذهنی فلج شوید. پس اگر در روند جابهجایی با استرس زیادی مواجه شدید، بهتر است روشهایی برای کاهش آن پیدا کنید. کارهایی مثل مدیتیشن، یوگا یا تمرینات ذهنآگاهی به مقابله با استرس کمک میکنند و ذهن و بدن را آرام میکنند تا بتوانید حس کنترل بیشتری بر مدیریت استرسهای محیطی و غیرقابل پیشبینی داشته با شید.
• درخواست کمک جابهجایی محل زندگی خواه ناخواه در زندگی تغییر ایجاد میکند. ممکن است با علائم افسردگی دستوپنجه نرم کنید یا تأثیر نگرانکنندهای در خود مشاهده نکنید، با این حال بهتر است برای کنار آمدن با این تغییر مهم زندگی با یک مشاور در ارتباط با شید یا دستکم با عزیزان خود در باره آن صحبت کنید.

آیا جابهجایی محل زندگی برای شما ترسناک است؟

تغییر مکرر محل زندگی مسئلهای است که متأسفانه در کشور ما به دفعات و به اجبار رخ میدهد. بسیاری از ما ممکن است به خاطر مشکلات اقتصادی جامعه در خانههای اجارهای ساکن با شیم. ممکن است با دوستان و آشنایان زیادی به خاطر مهاجرت خداحافظی کرده با شید یا با هدف مستقلشدن از والدین جدا شوید و در خانه کوچکی زندگی را بگذرانید. در این مواقع برای شما هم پیش آمده است که از محل زندگی حال حاضر خود چندان راضی نباشید اما زمان تحویل خانه هیچ کاری نکنید و خانه را برای سال بعد هم تمدید کنید؟ آن هم تنها از ترس پیدا نکردن خانهای مناسب در محلهای خوب و مقرونبهصرفه؟ مستأجر هستید؟ معمولا در زمان تغییر محل زندگی به چه چیزهایی فکر میکنید و چه تصمیمی میگیرید؟

منبع و