فاجعه فرونشست زمین در ایران بحران آب زیرزمینی و تهدید جدی برای میلیونها نفر, تحقیقات اخیر با استفاده از دادههای ماهوارهای، تصویری نگرانکننده از وضعیت فرونشست زمین در ایران ارائه داده است. محققان هشدار میدهند که این پدیده در حال وقوع است و میتواند به خطر جدی برای زندگی نفر تبدیل شود.
سرعت نگرانکننده فرونشست در سطح کشوری بر اساس نتایج مطالعه، بیش از ۳۱٬۴۰۰ کیلومتر مربع از خاک ایران، معادل مساحتی به استان آذربایجان غربی، سالانه با سرعتی بیش از ۱۰ میلیمتر در حال فرونشست است.
بخشهایی از ایران تحت فشار شدید فرونشست در نزدیکی شهر رفسنجان، به دلیل برداشت غیرمجاز آب برای مزارع پسته، زمین سالانه تا ۳۴ سانتیمتر نشست میکند؛ یعنی در یک دهه میتواند سه تا چهار متر پایین برود. شهرهای بزرگ تهران، کرج، مشهد، اصفهان و شیراز نیز تحت تأثیر این پدیده قرار دارند. مוע تخمین میشود که حدود ۶۵۰ هزار نفر در مناطق با خطر فرونشست بالا زندگی میکنند و در معرض تهديد مستقیم قرار دارند.
دلیل اصلی بحران مصرف بیش از حد آبخوانهای زیرزمینی تحقیقات نشان میدهد که اصلی این بحران، استخراج بیش از حد از آبخوانهای زیرزمینی است.
جسیکا پین، مدیر تحقیق از دانشگاه لیدز، ô را توضیح میدهد وقتی آب به زیاد از__استخراج شود، čąهای ماسه و گل که _و _را نگه میدارند، توان برای بارپوشی را از دست میدهند. نتایج پای و غیرقابل بازگشت یکی از نتایج ترسناک این فرآیند، عدم بازگشت بعد از فشرده شدن لایههای آبخوان است. حتی اگر در آینده باران سنگین ببارد، دیگر به شکل قبلی خود باز نمیگردند و ظرفیت ذخیرهٔ آبشان برای همیشه از بین میرود.
خطرات برای و زندگی نشست نامتوازن سطح زمین میتواند باعثเกิด شود،، حینیم، از بین رفتن ظرفیت آبخوانها کشور را در برابر خشکسالیهای آینده بیش از پیش آسیبپذیر ساخته و بازگشت منابع آب را ناممکن میسازد. نتایج این تحقیق در مجلد معتبر منتشر شده و به عنوان یک هشدار جدی برای سیاستگذاران و مسئولان آب شناخته میشود.