تحلیلهای جدید ایزوتوپی بر روی استخوانهای انسانهای اولیه آند که بین نههزار تا ششهزار و پانصد سال پیش زندگی میکردند، نشان میدهد که غذاهای گیاهی بخش اعظم رژیم غذایی آنها را تشکیل میدادند و گوشت تنها نقش مکملی داشته است.
باقیماندههای گیاهان سوخته در محوطههای باستانی و الگوهای سایش دندانی در دندانهای قبلی فوقانی، دلیلی بر مصرف گسترده گیاهان ریشهای مانند سیبزمینی در میان این جوامع اولیه فراهم آورده است.
ترکیب دادههای شیمی ایزوتوپی، گیاهباستانشناسی و باستانجانورشناسی، دقیقترین بازسازی تا به امروز از اقتصادهای خوراکجوی اولیه در ارتفاعات آند را ممکن ساخته و درک ما از مسیر گذار به کشاورزی را بهروز کرده است.
جنیفر چن، دانشجوی دکترای انسانشناسی، بیان میکند که غذا مؤلفهای حیاتی برای بقا در محیطهای مرتفع است و برخلاف چارچوبهای باستانی متمرکز بر شکار، این پژوهش نشان میدهد شکارچیگردآورندگان اولیه آند بیشتر از منابع گیاهی تغذیه میکردند.
باستانشناسان اکنون با ابزارهای پیشرفته برای درک رژیمهای غذایی کهن، به نتایجی دست یافتهاند که پیشبینیهای قبلی را چالش میزند و گمانهزنی میشود پژوهشهای ایزوتوپی آتی در دیگر نقاط جهان نیز خطاهای مشابه را آشکار سازند.