تلسکوپ جیمز وب نخستین تصاویر مستقیم شفق قطبی نپتون را ثبت کرد

تلسکوپ فضایی جیمز وب برای نخستین بار موفق به ثبت تصاویر خیره‌کننده از شفق‌های درخشان نپتون شده است؛ پدیده‌ای که تا کنون به‌صورت مستقیم مشاهده نشده بود و رمز‌های زیادی برای دانشمندان داشت.

اخترشناسان با استفاده از طیف‌نگار فروسرخ نزدیک این تلسکوپ تصاویر جدیدی از نپتون ثبت کرده‌اند که فعالیت شفق‌های این سیاره را نشان می‌دهد. پیش از این تنها نشانه‌های ضعیفی از شفق‌های نپتون در مأموریت فضاپیمای ویجر ۲ در سال ۱۹۸۹ شناسایی شده بود اما اکنون وب شواهد مستقیمی از این پدیده ارائه کرده است.

نپتون در فاصله حدود چهار می‌لیارد و هشتصد می‌لیون کیلوم‌تری از خورشید قرار دارد و به‌دلیل فاصله بسیار زیاد، مطالعه دقیق آن چالش‌برانگیز بوده است. تنها فضاپیمایی که تاکنون از کنار این غول یخی عبور کرده، ویجر ۲ بود که سال ۱۹۸۹ اطلاعاتی از جو، حلقه‌ها و قمر‌های نپتون به زمین ارسال کرد. این فضاپیما همچنین تأیید کرد نپتون شفق‌های قطبی دارد؛ پدیده‌ای که در تعامل ذرات باردار با می‌دان مغناطیسی و جو سیاره رخ می‌دهد.

اگرچه از دهه ۱۹۷۰ و با داده‌های مأموریت‌های پایونیر و ویجر، شواهدی از شفق‌ها در مشتری، زحل، اورانوس و نپتون به‌دست آمده بود، نپتون تنها سیاره‌ای بود که تاکنون تصویر مستقیم از شفق‌های آن ثبت نشده بود. اکنون با تصاویر جدید وب، دانشمندان اولین تصویر کامل فعالیت شفق‌ها در سراسر منظومه شمسی را در اختیار دارند.

نکته عجیب دیگری محل تشکیل شفق‌های این سیاره است. برخلاف سایر سیارات که شفق‌ها در قطب‌های شمال و جنوب متمرکزند، شفق‌های نپتون در عرض‌های جغرافیایی می‌انی (نزدیک محل قرارگیری آمریکای جنوبی در زمین) رخ می‌دهند.

از نظر دانشمندان، دلیل این پدیده می‌دان مغناطیسی خاص نپتون است که چهل و هفت درجه نسبت به محور چرخش سیاره انحراف دارد. از آنجا که شفق‌ها در محل تقاطع می‌دان مغناطیسی و جو سیاره تشکیل می‌شوند، این پدیده در نپتون دور از قطب‌های چرخشی آن دیده می‌شود.