ماه به دلیل اثرات جاذبه، به آرامی از زمین دور می‌شود و این پدیده مستقیما بر آینده خورشید‌گرفتگی‌های کامل تأثیر می‌گذارد. ماتیاس گرین، دانشمند اقیانوس‌شناسی در دانشگاه بنگور ولز، این فرآیند را با اسکیت‌بازی تشبیه می‌کند که با باز کردن دست‌ها سرعت دورش را کاهش می‌دهد؛ با تفاوت اینکه در اینجا فرآیند به صورت معکوس رخ می‌دهد.
اولین پیش‌بینی درباره پهن‌شدن مدار ماه توسط جرج داروین، یکی از پس‌ران چارلز داروین، در سال ۱۸۷۹ ارائه شد. اما تایید این فرضیه تا زمانی منتظر ماند که فضانوردان آمریکایی و ماه‌نورد‌های رباتیکشوروی، دستگاه‌های بعد‌بازتابگر را بر سطح ماه قرار دهند. این ابزار‌ها با کردن پالس‌های لیزری، امکان اندازه‌گیری دقیق فاصله زمین تا ماه را فراهم کردند. در اوایل دهه ۱۹۷۰ متخصصان دریافتند که ماه سالانه حدود ۳۸ می‌لی‌متر از زمین دور می‌شود، مقداری تقریبا معادل رشد ماهانه ناخن انسان.
رابرت تایلر، دانشمند سیاره‌شناسی در مرکز پرواز فضایی گاردارد ناسا، تأکید می‌کند ما با تغییراتی بسیار کوچک سروکار داریم. با این حال، در طول صدها می‌لیون سال، ماه با دور شدن در آسمان به وضوح کوچک‌تر به نظر می‌رسد. در نهایت، ماه آنقدر کوچک نمایان خواهد شد که نتواند دیسک خورشید را به طور کامل بپوشاند و خورشید‌گرفتگی کامل به رویدادی تاریخی تبدیل می‌شود.
محاسبه زمان آخرین خورشید‌گرفتگی کامل
برای برآورد تاریخ آخرین خورشید‌گرفتگی کامل، باید به یاد داشت که هر دو مدار ماه حول زمین و مدار زمین حول خورشید بیضوی هستند؛ بنابراین فاصله‌ها ثابت نیستند. اندازه ظاهری ماه در بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین حالت حدود ۱۴ درصد تفاوت دارد، در حالی که این اختلاف برای خورشید در حدود سه درصد است. آخرین خورشید‌گرفتگی کامل زمانی رخ می‌دهد که ماه در بزرگ‌ترین اندازه ظاهری خود، خورشید را در کوچک‌ترین حالت ظاهری بپوشاند. محاسبات اولیه بر اساس قطر ماه و اندازه‌های ظاهری، عدد تقریبی ۶۲۰ می‌لیون سال را نشان می‌دهد.
اما محققان درباره این عدد عدم قطعیت وجود دارد. در نگاه اول فرض بر این بود که ماه با نرخ فعلی از زمین دور می‌شود، اما دکتر گرین معتقد است این اتفاق به طور قطع نخواهد افتاد. او توضیح می‌دهد که نرخ عقب‌رفت ماه تحت تأثیر پارامتر‌هایی چون طول روز بر روی زمین، عمق حوضه‌های اقیانوسی و آرایش قاره‌ها قرار دارد. بنابراین ساده‌انگاری است که تصور کنیم ماه همواره با همین سرعت از ما دور می‌شود.
جزر و مده‌ای آینده و تأثیر بر عقب‌رفت ماه
اکثریت محققان توافق دارند که شدت عقب‌رفت ماه در آینده کاهش یابد. بریان آربیک، محقق اقیانوس‌شناسی فیزیکی در دانشگاه می‌شیگان، می‌گوید اگر مجبور باشم حدس بزنم، جزر و مده‌ای آینده به احتمال زیاد ضعیف‌تر خواهند شد. جزر و مد ضعیف‌تر به معنای عقب‌رفت کند‌تر ماه است که به زمین زمان بیش‌تری می‌دهد تا تلاقی کامل ماه و خورشید را تجربه کند.
شواهدی قوی وجود دارد که نشان می‌دهد ماه در گذشته نیز کند‌تر به عقب رفته است. مارگریت لانتیک، زمین‌شناس در دانشگاه ویسکانسین ماديسون، سنگ‌های رسوبی در استرالیا را که تغییرات اقلیمی ناشی از نوسانات فاصله زمین و ماه را ثبت کرده‌اند، تحلیل کرده و می‌گوید من رد پای آن تغییرات نجومی را شناسایی کردم.
یافته‌های تیم لانتیک و محققان دیگر در مدل‌سازی‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفته‌اند. این مدل‌ها نشان می‌دهند که ماه در طول تاریخ خود سالانه بین ۱۰ تا ۳۰ می‌لی‌متر به عقب رفته است. مدل‌سازی‌ها همچنین حاکی از آن هستند که در برخی دوره‌های چند ده می‌لیونی ساله، ماه با نرخ بیش از ۱۰۰ می‌لی‌متر در سال از زمین دور شده است.
پیش‌بینی‌های جدید تا سه میلیارد سال آینده
مدل‌های دکتر تایلر وظیفه پیش‌بینی نرخ عقب‌رفت آتی ماه را بر عهده گرفتند. تیم او نتیجه گرفت که ماه در چند میلیارد سال آینده به طور می‌انگین سالانه حدود ۷.۶ می‌لی‌متر از زمین دور خواهد شد. بر اساس نظر دکتر تایلر، عقب‌رفت ماه در آینده به اندازه دوران باستان متغیر نخواهد بود.
اگر مدل‌سازی‌های دکتر تایلر صحیح باشد، خورشید‌گرفتگی کامل تا نزدیک به سه میلیارد سال آینده رویت‌پذیر خواهد بود. با این حال، وی از عدم قطعیت چشمگیر در این برآورد خبر می‌دهد. دکتر پترو تأکید می‌کند که اگرچه تا آن زمان بسیار طولانی برای تماشای خورشید‌گرفتگی باقی مانده است، اما نباید شکوه این پدیده را فرا‌موش کنیم. او می‌گوید هیچ سیاره دیگری در منظومه شمسی خورشید‌گرفتگی کامل ندارد. فقط ما زمینیان چنین طولانی داریم.