وقتی کودکان برای اولین بار گوشی هوشمند خود را در دست میگیرند، دسترسی نامحدود به پیامرسانها، شبکههای اجتماعی و برنامههای متنوع آنها را بینهایت خوشحال میکند. والدین خرید گوشی هوشمند را با دلایل برقراری ارتباط آسان و آگاهی دائم از مکان فرزند توجیه میکنند، اما بسیاری از آنها تنها چند ماه بعد پشیمان میشوند؛ زیرا کودکان با سرهایی که در گوشی فرو رفته، نسبت به کوچکترین تعاملهای انسانی واکنشی نشان نمیدهند.
۱. ارتباط استفاده از گوشی هوشمند با افسردگی و اختلال مصرف مواد
بررسی ۴۰٬۹۹۸ نوجوان کرهای در مقاطع راهنمایی و دبیرستان نشان داد که هرچه زمان استفاده از تلفنهای هوشمند بیشتر باشد، پیامدهای سلامت روان وخیمتر میشود. نتایج حاکی از آن است که نوجوانانی که بیش از چهار ساعت در روز از گوشی استفاده میکنند، علائم افسردگی تا ۲۲ درصد، مصرف الکل تا ۶۶ درصد و مصرف دخانیات تا ۹۰ درصد افزایش مییابد. دادههای پروژه جهانی ذهن نیز تأیید میکند که هرچه والدین خرید گوشی را به تعویق بیندازند، سلامت روان کودکان در سنین بالاتر بهتر خواهد بود. آمار افسردگی نوجوانان از ۸٫۱ درصد در سال ۲۰۰۹ به ۱۵٫۸ درصد در سال ۲۰۱۹ افزایش یافته است.
۲. افزایش خودکشی در دختران جوان
نرخ خودکشی در دختران ۱۰ تا ۱۹ ساله از سال ۲۰۱۴ به طور نگرانکنندهای بالا گرفته است. تا سال ۲۰۲۱ این نرخ ۵۰ درصد بیشتر از سال ۲۰۰۳ و ۱۹ درصد بیشتر از زنان در دهه ۲۰ سالگی بوده است. پروفسور جاناتان هیدت از دانشگاه نیویورک معتقد است که تلفنهای هوشمند و به ویژه شبکههای اجتماعی با دامانداختن کودکان در مقایسه اجتماعی در فضای مجازی، پیامدهای سلامت روان را تشدید میکنند. این دستگاهها با ایجاد ارتباطات آنلاین، قلدری را افزایش و عزتنفس نوجوانان را کاهش دادهاند.
۳. تاثیر بر کیفیت و کمیت خواب
کودکان برای تثبیت حافظه، تنظیم احساسات و سلامت کلی به خواب زیادی نیاز دارند. آکادمی پزشکی خواب آمریکا توصیه میکند کودکان ۶ تا ۱۲ ساله هر شب ۹ تا ۱۲ ساعت و نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله ۸ تا ۱۰ ساعت بخوابند. اما گوشیهای هوشمند با نور صفحه نمایش و محتوای جذاب، مغز را فریب میدهند تا گمان کند هنوز روز است و ریتم شبانهروزی را مختل میکنند. نتیجه کاهش زمان خواب، افزایش خوابآلودگی در کلاس و کاهش تمرکز و یادگیری است.
۴. افزایش نزدیکبینی (میوپی)
مطالعهای بر روی ۲۷۲ نوجوان هلندی نشان داد که استفاده مداوم از گوشی هوشمند برای بیش از ۲۰ دقیقه با شیوع رو به افزایش میوپی همراه است. نزدیکبینی زودرس نیز خطر ابتلا به میوپی شدید در بزرگسالی را بالا میبرد.
۵. احتمال بروز اختلال بیشفعالی و کمتوجهی (ADHD)
اختلال کمتوجهی بیشفعالی حدود ۹ درصد کودکان را تحت تأثیر قرار میدهد. مطالعه سال ۲۰۱۸ بر روی ۲٬۵۸۷ نوجوان غیربیشفعال که رایجترین فعالیتشان استفاده از رسانههای اجتماعی بود، نشان داد که فعالیت دیجیتالی زیاد با افزایش ۱۱ درصدی احتمال بروز علائم بیشفعالی در دو سال آینده همراه است. اسکرول بیهدف در یوتیوب، تیکتاک و برنامههای مشابه به طور ویژه نگرانکننده است.
در نهایت کودکان به گوشی هوشمند خواهند رسید، اما هرچه خرید آن را به تعویق بیندازیم، سلامت روحی و جسمی آنها در حالت بهتری باقی میماند. جایگزینهایی نظیر ساعتهای هوشمند با امکان تماس و پیامک اما بدون دسترسی به شبکههای اجتماعی، میتوانند گزینههای مناسبتری باشند. متخصصان پیشنهاد میکنند تا دبیرستان یا حداقل کلاس هشتم صبر کنیم و پیش از تصمیمگیری، رشد و بلوغ فرزند را با دقت ارزیابی کنیم.